Gjermani: Merz përballet me presion pas fitores historike të së djathtës ekstreme

Fitorja më e madhe e partisë anti-emigracion “Alternativa për Gjermaninë” (AfD) u shënua të dielën në Saksoni-Anhalt, ku siguroi 44 për qind të votave, krahasuar me rreth 18 për qind për CDU-në e qendrës së djathtë, sipas projeksioneve të transmetuesve. Ky rezultat tronditi thellë peizazhin politik gjerman, duke vënë nën presion të konsiderueshëm liderin e CDU-së, Friedrich Merz, ndërsa AfD, e cila është pro-Trump dhe miqësore me Moskën, u afrua pranë formimit të qeverisë së saj të parë shtetërore.

Kryeministri i landit nga CDU, Sven Schulze, shprehu hapur zhgënjimin e tij, duke deklaruar se fushata e tij nuk ishte ndihmuar gjithmonë nga politikat e qeverisë kombëtare. Ai theksoi se “shpesh u përballëm me erëra të kundërta, dhe kjo nuk ishte gjithmonë e lehtë”. Fitorja në kutitë e votimit e vendosi AfD-në – e cila zyrtarisht është listuar si “ekstremiste e djathtë” nga agjencia gjermane e inteligjencës së brendshme – në prag të mundësisë për të drejtuar qeverinë e saj të parë shtetërore. Ky zhvillim dërgoi valë shoku në të gjithë Gjermaninë, e cila në epokën e pasluftës kishte arritur të mbante partitë ekstremiste larg pushtetit.

Megjithatë, AfD-ja duket se nuk arriti të sigurojë një shumicë absolute, duke hapur rrugën për negociata të gjata dhe të vështira përpara se të formohet një qeveri e re në asamblenë shtetërore në Magdeburg. Sipas projeksioneve të transmetuesve publikë gjermanë, AfD-së i mungonin vetëm tre vende për të arritur shumicën absolute prej 42 vendesh në parlamentin rajonal. Ky rezultat, megjithëse jo një shumicë absolute, shënon një moment historik dhe shqetësues për vendin. Daniel Guenther, kryeministri i landit Schleswig-Holstein nga CDU, e përshkroi situatën si “një moment tronditës për vendin tonë”, duke theksuar se “për herë të parë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, AfD – një parti degëzimi shtetëror i së cilës klasifikohet si ekstremiste e djathtë – është afër sigurimit të një shumice absolute.”

Për Friedrich Merz, i cili ndoqi rezultatet nga selia e partisë në Berlin të dielën vonë, por nuk foli në publik, ky rezultat është një tjetër goditje në një kohë kur vlerësimet e tij të miratimit kanë rënë ndjeshëm. Kandidati kryesor triumfues i AfD-së në zgjedhjet shtetërore, 35-vjeçari Ulrich Siegmund, shprehu kënaqësi duke tallur 70-vjeçarin Merz, duke e quajtur atë “një fushatues shumë të mirë” për AfD-në. Siegmund deklaroi se partia e tij kishte “bërë histori” dhe se votuesit kishin dërguar “një sinjal në Berlin”. Ai shtoi se çdo ditë me Merz në kancelari ishte “një ditë më shumë se ç’duhet”. Bashkëdrejtuesit kombëtarë të AfD-së, Alice Weidel dhe Tino Chrupalla, i kërkuan degës shtetërore të kërkonte marrjen e qeverisë, duke e parë këtë si një model për zgjedhjet kombëtare në vitin 2029.

Në kampin tjetër, por gjithashtu pa një shumicë të qartë, është një grupim partish që kundërshtojnë AfD-në – CDU, SPD e qendrës së majtë, Të Gjelbrit dhe Die Linke e ekstremit të majtë. Një opsion do të ishte që partia e vogël BSW – një parti e majtë që anon fort djathtas për çështjet e emigracionit – të vepronte si “kingmaker”, me kusht që të arrinte të kalonte pragun prej pesë për qind për të hyrë në parlament. AfD-ja gjithashtu mund të përpiqej të “peshkonte” ligjvënës nga partitë e tjera që mund të dëshironin të dezertonin dhe t’i bashkoheshin radhëve të saj. Siegmund deklaroi se partia e tij ishte gati të “shtrinte dorën ndaj të gjitha forcave që duan të sjellin një ndryshim thelbësor politik me ne”.

Ndërkohë, zhurma pakënaqësie vinte nga brenda CDU-së, e cila aktualisht qeveris Gjermaninë në koalicion me Social Demokratët e qendrës së majtë. Dennis Radtke, kryetar i krahut të punonjësve të CDU-së, e quajti votën e së dielës “një moment kthese” dhe tha se “platitudat e zakonshme rreth një ‘mbrëmjeje të hidhur’ dhe nevojës për analizë nuk do të mjaftojnë”. Thorsten Frei, lideri i grupit parlamentar të qendrës së djathtë, bëri thirrje për qetësi dhe vuri në dukje se kancelari zgjidhet për një mandat katërvjeçar. Prandaj, ai paralajmëroi kundër nxjerrjes së “përfundimeve të gabuara” nga rezultati në Saksoni-Anhalt. Megjithatë, shkencëtari politik Oliver Lembcke nga Universiteti Ruhr Bochum u pajtua se rezultati i zgjedhjeve është “më shumë se një humbje e rëndë elektorale për CDU-në”. Ai shtoi: “Ne po dëshmojmë një zhvendosje tektonike në sistemin partiak. Një parti proteste dhe opozite po transformohet – të paktën në pjesë të Gjermanisë Lindore – në një parti me një perspektivë realiste për të mbajtur pushtetin.” AfD, e themeluar në vitin 2013 si një parti proteste euroskeptike, shpejt u shndërrua në një parti islamofobe dhe anti-emigracion, duke kundërshtuar politikën e dyerve të hapura të ish-kancelares së CDU-së, Angela Merkel. Merz ka premtuar të kthejë CDU-në në rrënjët e saj konservatore dhe ka nisur një goditje ndaj emigracionit të parregullt, ndërsa përpiqet të ringjallë një ekonomi të ngecur. Lembcke kujtoi se vitin e kaluar Merz “mori detyrën me premtimin për të shtyrë pas AfD-në – megjithatë, në vend të kësaj, partia është rritur edhe më shumë, pavarësisht zhvendosjes së Unionit drejt një kursi më konservator. Kjo e vë Merz-in përballë një pyetjeje me urgjencë të ripërtërirë: çfarë strategjie mund të përdorë CDU-ja për të ndryshuar këtë trend?”

Marrë nga France 24 Live News