Vendimi i Dhomës Kombëtare të Avokatisë për të bojkotuar seancat gjyqësore në GJKKO është një alarm serioz për drejtësinë shqiptare. Kur avokatët arrijnë deri te bojkoti dhe media proteston për kufizimin e punës së saj, atëherë problemi nuk është më një celular që futet apo nuk futet në sallën e gjyqit. Problemi quhet transparencë. Dhe akoma më rëndë: problemi është tentativa për ta kthyer një pjesë të drejtësisë në një territor të mbyllur, ku gjykata vendos jo vetëm rregullat e procesit, por edhe mënyrën se si avokati duhet të punojë dhe gazetari duhet të informojë publikun.
Kjo është e papranueshme. GJKKO nuk është një bunker! Është një gjykatë e Republikës së Shqipërisë, e financuar nga taksapaguesit shqiptarë dhe që jep drejtësi në emër të tyre. Pikërisht GJKKO-ja duhet të jetë ndër institucionet më transparente të vendit, sepse në dyert e saj kalojnë dosjet më të rëndësishme të korrupsionit, politikës dhe krimit të organizuar.
Çfarë ka për t’u fshehur?
Nëse ekzistojnë raste konkrete kur dikush cenon sekretin hetimor, sigurinë apo zhvillimin normal të një procesi, ligji duhet të veprojë ndaj tij. Por nuk mund të ndëshkohen kolektivisht avokatët dhe gazetarët duke ngritur mure administrative rreth gjykatës. Sot u hiqet telefoni. Nesër mund t’u thuhet gazetarëve se çfarë mund të raportojnë. Pasnesër mund të vendoset se cilat informacione janë “të përshtatshme” për publikun. Kjo rrugë duhet ndalur që në fillim.
Sepse censura zakonisht nuk vjen me një tabelë ku shkruhet “CENSURË”. Ajo fillon me një rregullore, vazhdon me një kufizim dhe përfundon me normalizimin e heshtjes. Edhe më domethënës është fakti se tashmë nuk proteston vetëm media. Në revoltë kanë hyrë avokatët, njerëzit pa të cilët nuk mund të ekzistojë një proces i rregullt gjyqësor. Kur një rregullore arrin të vendosë në të njëjtën anë median dhe avokatinë, GJKKO duhet të kuptojë se problemi nuk është te gazetarët dhe as te avokatët.
Problemi është te vetë rregullorja.
Drejtësia e re u krijua për të qenë më e besueshme se e vjetra, jo më e mbyllur se ajo. Shqipëria nuk shpenzoi vite reformash, miliona euro dhe një kapital të jashtëzakonshëm politik e ndërkombëtar që në fund të ndërtojmë institucione drejtësie që bezdisen nga gazetarët dhe avokatët. GJKKO duhet ta tërheqë këtë filozofi kufizuese. Edhe KLGJ-ja nuk mund të heshtë.
Sepse pavarësia e gjyqësorit nuk do të thotë paprekshmëri nga kritika dhe as e drejtë për të ngritur mure ndaj publikut.
Pa avokat nuk ka mbrojtje.
Pa media nuk ka transparencë.
Pa transparencë nuk ka besim.
Dhe pa besimin e qytetarëve, nuk ka drejtësi që mund të quhet e suksesshme.
GJKKO duhet të hapë dyert, jo t’i mbyllë ato. Sepse drejtësia që ka të drejtën me vete nuk ka arsye të ketë frikë nga drita.