Izraeli dhe e drejta për të mbijetuar në një rajon të rrezikshëm

Në një rajon ku kërcënimet nuk janë teorike, por reale dhe të përsëritura ndër vite, Izraeli nuk vepron nga luks i zgjedhjes, por nga domosdoshmëria për të mbijetuar. Çdo analizë e drejtë duhet të nisë nga një fakt i thjeshtë: Izraeli është një shtet i rrethuar nga tensione të vazhdueshme, nga aktorë shtetërorë dhe jo-shtetërorë që në shumë raste nuk e njohin të drejtën e tij për të ekzistuar.

Në këtë kontekst, Irani përbën një nga sfidat më serioze për sigurinë e Izraelit. Nuk bëhet fjalë vetëm për një rivalitet politik apo ideologjik, por për një përplasje që shoqërohet me deklarata të forta, mbështetje për grupe të armatosura në rajon dhe një program bërthamor që mbetet i mbështjellë me dyshime. Për Izraelin, një Iran me kapacitet bërthamor nuk është thjesht një çështje balancash gjeopolitike – është një kërcënim ekzistencial.

E drejta për vetëmbrojtje është një parim themelor i së drejtës ndërkombëtare. Asnjë shtet nuk është i detyruar të presë momentin kur kërcënimi materializohet plotësisht për të vepruar. Për Izraelin, historia ka treguar se vonesa në reagim mund të ketë pasoja katastrofike. Prandaj, logjika e sigurisë së tij mbështetet jo vetëm në reagim, por edhe në parandalim.

Kritikët shpesh e vënë në dyshim këtë qasje, duke argumentuar se veprimet parandaluese mund të destabilizojnë më tej rajonin. Por nga perspektiva izraelite, alternativa – pritja pasive përballë një kërcënimi në rritje – është shumë më e rrezikshme. Në një realitet ku një gabim i vetëm mund të jetë fatal, strategjia e parandalimit shihet si një formë përgjegjësie ndaj qytetarëve të vet.

Izraeli gjithashtu argumenton se nuk është kundër zhvillimit të energjisë bërthamore për qëllime paqësore, por kundër çdo mundësie që kjo teknologji të përdoret për armë në duart e një regjimi që e konsideron atë armik. Në këtë kuptim, shqetësimi nuk është vetëm kombëtar, por edhe ndërkombëtar, pasi përhapja e armëve bërthamore në një rajon kaq të tensionuar do të rriste rrezikun për një konflikt me pasoja globale.

Në fund, çështja e Izraelit nuk është thjesht një debat politik, por një dilemë ekzistenciale: si mund të garantojë një shtet i vogël mbijetesën e tij në një mjedis ku kërcënimet janë të shumëfishta dhe të vazhdueshme? Përgjigjja që ka zgjedhur Izraeli është e qartë – një politikë e fortë sigurie, e bazuar në parimin se mbrojtja e jetës së qytetarëve është mbi çdo debat tjetër.

Në këtë dritë, veprimet e Izraelit nuk mund të shihen thjesht si agresive, por si pjesë e një strategjie më të gjerë për të garantuar atë që çdo shtet e ka si detyrim parësor: sigurinë dhe ekzistencën e tij.

Shqipëria në krah të Izraelit: një qëndrim i drejtë dhe strategjik

Qëndrimi i Shqipërisë në mbështetje të Izraelit nuk është as i rastësishëm dhe as i imponuar, por një zgjedhje e menduar mirë që ndërthur vlera historike, parime politike dhe interesa strategjike. Në një botë gjithnjë e më të polarizuar, pozicionimi i qartë në anën e një aleati demokratik si Izraeli është një sinjal serioz i orientimit euroatlantik të vendit tonë.

Shqipëria ka një histori të veçantë në raport me popullin hebre. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, shqiptarët ishin ndër të paktët në Europë që jo vetëm nuk dorëzuan hebrenjtë, por i mbrojtën dhe i strehuan, duke rrezikuar jetën e tyre. Ky është një kapitull krenarie kombëtare që e lidh natyrshëm Shqipërinë me Izraelin, përtej çdo interesi momental.

Por përtej historisë, ka edhe një dimension të fortë politik dhe strategjik. Izraeli është një demokraci funksionale në një rajon të trazuar dhe një partner i rëndësishëm i Perëndimit. Shqipëria, si vend anëtar i NATO-s dhe aspirant për integrim të plotë europian, ka interes të jetë në një linjë me aleatët e saj kryesorë, përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe vendet kryesore të BE-së, të cilat në momente kyçe kanë mbështetur të drejtën e Izraelit për vetëmbrojtje.

Në një kontekst ku kërcënimet nga aktorë destabilizues dhe përhapja e armëve të rrezikshme mbeten reale, qëndrimi në anën e stabilitetit dhe sigurisë është jo vetëm moral, por edhe pragmatik. Shqipëria nuk fiton asgjë duke qëndruar neutrale në një përplasje ku janë në lojë parime themelore si e drejta për ekzistencë dhe siguri.

Të mbështesësh Izraelin në të drejtën e tij për të mbrojtur veten nuk është kundër paqes – përkundrazi, është një mënyrë për të kërkuar një rend ndërkombëtar ku shtetet nuk kërcënohen me shkatërrim.

Në fund, Shqipëria duke qenë në anën e Izraelit tregon qartë se është një vend që zgjedh aleatët e saj mbi bazën e vlerave, sigurisë dhe përgjegjësisë ndërkombëtare. Dhe në këtë rast, ky është një pozicion që jo vetëm është i justifikuar, por edhe i mençur për të ardhmen e vendit.