Moti po çmendet, 50 gradë plus në Australi dhe 50 gradë minus në SHBA

Moti po ”çmendet”. Toka po përjeton temperatura ekstreme në minus dhe plus. Këto ditë ishte minus 50 gradë Celsius në SHBA, kurse plus 50 gradë arriti në Australi. Dy shifra që nuk janë thjesht rekord, por një alarm i madh për njerëzimin. Ndërsa një pjesë e botës ngrin deri në paralizë, tjetra digjet deri në shkatërrim. Kjo nuk është më mot ekstrem i rastësishëm, por një planet jashtë ekuilibrit.

Pse po përjeton Toka temperatura kaq ekstreme?

Shumë njerëz pyesin me të drejtë: si është e mundur që në të njëjtën kohë një pjesë e botës të ngrijë në -50 gradë Celsius, ndërsa një tjetër të digjet në +50 gradë? Përgjigjja është se klima e tokës po ndryshon dhe po humb ekuilibrin e saj natyror. Edhe pse flasim për ngrohje globale, kjo nuk do të thotë që kudo do të jetë vetëm më nxehtë. Përkundrazi, ngrohja e planetit sjell më shumë luhatje ekstreme të motit: më shumë të nxehtë, por edhe më shumë të ftohtë të ashpër.

Atmosfera sot ka më shumë energji se më parë. Kjo energji shtesë e bën motin:

më të paqëndrueshëm,

më të paparashikueshëm,

më ekstrem.

Çfarë po ndodh me ajrin e ftohtë dhe të ngrohtë?

Normalisht, ajri i ftohtë polar dhe ai i ngrohtë qëndrojnë të ndarë. Por sot, për shkak të ngrohjes së shpejtë të Arktikut, kjo “barrierë natyrore” po dobësohet. Si pasojë ajri shumë i ftohtë zbret thellë në SHBA dhe Kanada temperatura deri në –50°C, kurse ajri përvëlues ngec mbi Australi  te temperatura afër +50°C. Këto masa ajri qëndrojnë më gjatë në të njëjtin vend, duke e bërë situatën më të rrezikshme. Të nxehtit ekstrem nuk është thjesht bezdi. Ai rrezikon jetën e njerëzve, dëmton bujqësinë,nnxit zjarre pyjore, mbingarkon sistemet energjetike.Kur temperatura shumë të larta kombinohen me lagështi, trupi i njeriut nuk arrin më të ftohet vetë, duke shkaktuar goditje nga nxehtësia, humbje ndjenjash dhe raste fatale.

A është kjo diçka e përkohshme?

Shkencëtarët paralajmërojnë se këto ekstreme nuk janë përjashtim, por po bëhen pjesë e normales së re klimatike. Ngjarje që dikur ndodhnin një herë në disa dekada, sot:

po përsëriten më shpesh,

po zgjasin më shumë,

po prekin më shumë njerëz.

Roli i njeriut

Ndryshimet klimatike janë përshpejtuar nga aktiviteti njerëzor:

djegia e naftës, gazit dhe qymyrit,

shkatërrimi i pyjeve,

urbanizimi i pakontrolluar.

Këto kanë ndryshuar mënyrën se si funksionon atmosfera e Tokës.

Me pak fjalë

Toka nuk po përjeton “mote të çmendura” rastësisht. Ajo po tregon pasojat e një klime që po ndryshon me shpejtësi. Nga -50°C në SHBA te +50°C në Australi, ekstremet klimatike janë paralajmërim se planeti po hyn në një fazë më të rrezikshme dhe më të paqëndrueshme.