Donald Trump i ka dhënë Iranit 48 orë kohë për të rihapur ngushticën e Hormuzit për transportin detar, ose do të përballet me shkatërrimin e infrastrukturës së tij energjetike. Ky ultimatum vjen ndërsa Teherani nisi sulmin e tij më shkatërrues deri më tani ndaj Izraelit. Paralajmërimi, i bërë vetëm një ditë pasi presidenti amerikan tha se po konsideronte “zvogëlimin” e operacioneve ushtarake pas tre javësh lufte, u dha në një kohë kur kalimi kyç i naftës mbeti efektivisht i mbyllur dhe mijëra marinsa amerikanë të tjerë u drejtuan për në Lindjen e Mesme. Trump shkroi në Truth Social se SHBA do të “godiste dhe shkatërronte” termocentralet iraniane – “duke filluar me më të madhin” – nëse Teherani nuk e rihapte plotësisht ngushticën brenda 48 orësh.
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, deklaroi se Teherani kishte vendosur kufizime vetëm për anijet nga vendet e përfshira në sulmet kundër Iranit. Në përgjigje të kërcënimit të Trumpit, ushtria iraniane tha se do të shënjestronte infrastrukturën energjetike dhe të shkripëzimit “që i përket SHBA-së dhe regjimit në rajon”, sipas agjencisë së lajmeve Fars. Ultimatumi i Trumpit erdhi disa orë pasi dy raketa iraniane goditën Izraelin jugor, duke plagosur më shumë se 100 persona në sulmin më shkatërrues që nga fillimi i luftës. Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, u zotua të hakmerrej “në të gjitha frontet”. Sulmet shkaktuan dëme të mëdha në ndërtesat e banimit dhe krijuan kratere, me 84 persona të plagosur në Arad dhe 33 në Dimona. Dimona strehon një objekt që besohet gjerësisht të jetë vendi i arsenalit të vetëm bërthamor të Lindjes së Mesme.
Ushtria izraelite raportoi një “goditje të drejtpërdrejtë raketore në një ndërtesë” në Dimona, me viktima të shumta, përfshirë një djalë 10-vjeçar. Netanyahu u zotua të vazhdonte goditjet ndaj Iranit, dhe ushtria izraelite nisi një valë sulmesh në Teheran.
Irani tha se shënjestrimi i Dimonës ishte hakmarrje për sulmet izraelite ndaj objektit të tij bërthamor Natanz, me Gardën Revolucionare Islamike (IRGC) që deklaroi se shënjestruan gjithashtu qytete të tjera jugore izraelite, si dhe objekte ushtarake në Kuvajt dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Kreu i agjencisë bërthamore të OKB-së, Rafael Grossi, përsëriti thirrjen për “përmbajtje ushtarake” pas sulmit në Natanz, një objekt kyç për programin bërthamor të Iranit.
Ushtria izraelite mohoi sulmin në Natanz, por tha se kishte goditur një objekt në një universitet të Teheranit, të cilin pretendonte se po përdorej për të zhvilluar komponentë të armëve bërthamore. Emiratet e Bashkuara Arabe thanë se u përballën me sulme ajrore pasi Irani i paralajmëroi kundër lejimit të sulmeve nga territori i saj. Irani ka bllokuar rrugën ujore jetike të Hormuzit, e cila transporton një të pestën e tregtisë globale të naftës. Kjo situatë ka bërë që çmimet e naftës bruto të rriten ndjeshëm, me Brentin që tregtohet mbi 105 dollarë për fuçi. Një deklaratë e përbashkët nga udhëheqësit e disa vendeve dënoi “mbylljen de facto të ngushticës së Hormuzit nga forcat iraniane” dhe shprehu gatishmërinë për të siguruar kalimin e sigurt. Japonia tha se mund të konsideronte vendosjen e ushtrisë së saj për pastrimin e minave në ngushticën e Hormuzit, nëse arrihet një armëpushim.
Kjo përshkallëzim i tensioneve në Lindjen e Mesme, me kërcënime të drejtpërdrejta ndaj infrastrukturës energjetike, thekson rrezikun e një konflikti rajonal me pasoja globale. Bllokimi i Hormuzit dhe rritja e çmimeve të naftës tregojnë ndikimin e menjëhershëm ekonomik, duke vënë në provë stabilitetin ndërkombëtar.
Marrë nga The Guardian