Nga Albert Vataj
Kryebashkiaku i Shkodrës, Benet Beci, e ka nisur sot ditën e punës pranë Urës së Vjetër të Bunës, ku Drejtoria Rajonale e Monumenteve të Kulturës, po kryen punime për zëvendësimin e dërrasave të dëmtuara të urës. Ka filluar kështu një ndërhyrje e pjesshme për riparimin e një prej elementeve më emblematike të peizazhit dhe kujtesës së qytetit.
Ndërhyrja synon të përmirësojë përkohësisht gjendjen e urës dhe sigurinë për kalimtarët, ndërsa sipas Becit, kjo nuk është zgjidhja përfundimtare.
Beci ka deklaruar se punimet aktuale janë një ndërhyrje momentale, pasi për Urën e Vjetër të Bunës dhe zonën përreth është parashikuar një projekt më i madh.
“Është një ndërhyrje momentale, pasi kemi një projekt madhor për këtë urë dhe për gjithë zonën”, është shprehur Beci.
E vendosur mbi lumin Buna, kjo urë nuk është thjesht një pikë kalimi mes dy brigjeve. Ajo është pjesë e identitetit urban të Shkodrës dhe një dëshmi e një kohe kur lidhjet mes qytetit dhe hapësirave përtej Bunës merrnin formë përmes veprave infrastrukturore që sot kanë fituar edhe një vlerë të veçantë historike e nostalgjike.
Me konstruksionin e saj metalik dhe sipërfaqen e shtruar me dërrasa, Ura e Vjetër e Bunës vijon të jetë e përdorshme nga këmbësorët, duke shërbyer jo vetëm për banorët, por edhe për turistët që e përshkojnë atë si pjesë të përvojës së tyre në Shkodër. Përballë saj, ura e re mbi Bunë ka marrë përsipër funksionin kryesor të qarkullimit dhe të lidhjes së qytetit me territorin përtej lumit, ndërsa ura e vjetër ka ruajtur një rol më të qetë, njerëzor dhe simbolik.
Ndërhyrja e sotme është bërë e menjëhershme, pasi ekspertët kanë konstatuar se në disa pjesë të urës dërrasat janë dëmtuar në një shkallë që e bën të domosdoshëm riparimin. Qëllimi është garantimi i sigurisë dhe vijimësia e përdorimit të saj nga kalimtarët, pa cenuar karakterin dhe pamjen e kësaj strukture të vjetër.
Ura, për momentin, vijon të jetë e aksesueshme për këmbësorët, ndërsa ndërhyrja synon të rikthejë në kushte më të mira pjesët e dëmtuara të saj.
Por përtej dërrasave që zëvendësohen dhe metalit që mban peshën e kohës, Ura e Bunës mbart një histori shumë më të madhe se funksioni i saj praktik. Ajo është një prej atyre vendeve ku historia e qytetit nuk lexohet në libra, por përmes gjurmëve të lëna mbi një strukturë që ka parë breza të tërë shkodranësh të kalojnë mbi të.
Në Shkodër, urat kanë qenë gjithmonë më shumë se ndërtime. Ato kanë qenë lidhje mes njerëzve, lagjeve, brigjeve dhe kohëve. Buna, lumi që i jep qytetit një pjesë të identitetit të tij më të fuqishëm, ka qenë njëkohësisht kufi dhe urë komunikimi, pengesë dhe mundësi, hapësirë ndarëse dhe bashkuese.
Prandaj, kujdesi për Urën e Vjetër të Bunës nuk është vetëm një çështje mirëmbajtjeje infrastrukturore. Është edhe një akt respekti ndaj kujtesës së qytetit. Sepse monumentet e një qyteti nuk janë vetëm ato që janë shpallur zyrtarisht të tilla; ndonjëherë monument bëhet edhe ajo që ka hyrë aq thellë në jetën e njerëzve, saqë është bërë pjesë e mënyrës se si ata e kujtojnë vendin e tyre.
Ura e Vjetër e Bunës vazhdon të qëndrojë aty, mes ujit dhe qiellit, mes së shkuarës dhe së tashmes. Dhe çdo dërrasë e saj, çdo pjesë e konstruksionit metalik, duket sikur mban mbi vete jo vetëm peshën e kalimtarëve, por edhe peshën e viteve.
Në një qytet me një trashëgimi kaq të pasur si Shkodra, të ruash ura të tilla do të thotë të ruash edhe një pjesë të kujtesës së përbashkët. Sepse qytetet nuk jetojnë vetëm nga ajo që ndërtojnë sot, por edhe nga ajo që zgjedhin të mos harrojnë.