Vendimi i Hagës, një thikë pas shpine për Kosovën

Vendimi i sotëm i Dhomave të Specializuara në Hagë përbën një goditje të rëndë jo vetëm ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit, por ndaj kujtesës historike të luftës çlirimtare të Kosovës.

Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burg, Kadri Veseli me 18 vjet dhe Rexhep Selimi me 13 vjet. Ata u shpallën fajtorë për disa akuza për krime lufte, ndërsa u rrëzuan gjashtë akuzat për krime kundër njerëzimit. Formalisht, trupi gjykues deklaroi se nuk po gjykonte legjitimitetin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe as luftën për pavarësi. Por politikisht dhe historikisht, pasojat e këtij vendimi shkojnë shumë më larg se përgjegjësia individuale e katër të akuzuarve.

Kur dënohen në këtë mënyrë drejtuesit kryesorë politikë dhe ushtarakë të UÇK-së, krijohet pashmangshmërisht përshtypja se në bankën e të akuzuarve është vendosur vetë lufta çlirimtare. Këtu qëndron padrejtësia e madhe. Kosova nuk e sulmoi Serbinë. Serbia pushtoi, shtypi dhe terrorizoi Kosovën. Forcat e regjimit të Sllobodan Millosheviçit kryen masakra, dëbuan afro një milion shqiptarë nga shtëpitë e tyre, dogjën fshatra dhe lanë pas mijëra të vrarë e të zhdukur.

UÇK-ja nuk lindi si një organizatë pushtuese. Ajo lindi si përgjigje ndaj dhunës sistematike dhe mohimit të të drejtave elementare të shqiptarëve të Kosovës. Pa luftën e UÇK-së, pa rezistencën e popullit të Kosovës dhe pa ndërhyrjen vendimtare të NATO-s, Kosova sot nuk do të ishte një shtet i lirë dhe i pavarur. Asnjë luftë dhe asnjë uniformë nuk mund ta përjashtojë përgjegjësinë individuale për krime të provuara ndaj civilëve. Drejtësia duhet t’i mbrojë të gjitha viktimat, pa dallim kombësie apo bindjeje politike.

Por drejtësia nuk mund të jetë e njëanshme. Nuk mund të vendosësh një lupë gjigante mbi UÇK-në dhe një perde harrese mbi aparatin shtetëror serb që organizoi spastrimin etnik të Kosovës. Nuk mund të krijosh baraspeshë morale ndërmjet agresorit dhe viktimës, ndërmjet ushtrisë së një regjimi shtypës dhe popullit që u ngrit për të mbrojtur ekzistencën e vet. Dënimi i sotëm është muzikë për veshët e propagandës zyrtare të Beogradit.

Serbia do ta përdorë këtë aktgjykim në çdo kancelari ndërkombëtare për të relativizuar krimet e saj dhe për ta paraqitur veten si viktimë. Do të përpiqet ta kthejë historinë përmbys: xhelatin në të dëmtuar dhe të përndjekurin në kriminel. Kjo është arsyeja pse vendimi i Hagës ndihet sot si një thikë pas shpine për Kosovën. Edhe më e rëndë është se kjo goditje vjen nga një gjykatë e krijuar me votën e vetë institucioneve të Kosovës, nën trysninë e fuqishme ndërkombëtare. Kosova i besoi drejtësisë ndërkombëtare, ndërsa sot një pjesë e madhe e popullit të saj ndien se ajo drejtësi po përdoret për të rishkruar historinë e çlirimit.

Megjithatë, ky është vendim i shkallës së parë dhe jo fjala përfundimtare. Mbrojtja duhet ta çojë deri në fund betejën juridike në apel, të kundërshtojë çdo provë të dyshimtë dhe çdo përfundim që mbështetet mbi përgjegjësi të përgjithësuar politike. Institucionet e Kosovës dhe të Shqipërisë duhet të reagojnë me argumente, dokumente dhe diplomaci intensive.

Kosova nuk duhet të bjerë në kurthin e dhunës dhe të trazirave, sepse ato vetëm sa do t’i shërbenin propagandës së Beogradit. Përgjigjja duhet të jetë e fuqishme, por demokratike dhe e organizuar. Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi mund të mbahen pas hekurave, por historia e Kosovës nuk mund të burgoset.

UÇK-ja mbetet ushtria që u ngrit kundër regjimit të Millosheviçit. Lufta e saj mbetet një luftë për liri. Dhe Kosova mbetet shteti i ndërtuar mbi sakrificën e një populli që refuzoi të jetonte përgjithmonë nën dhunën dhe sundimin e Serbisë.

Vendimi i sotëm mund t’i gëzojë qarqet nacionaliste në Beograd, por nuk mund ta ndryshojë të vërtetën themelore: Kosova ishte viktima. Serbia ishte agresorja. UÇK-ja luftoi për çlirimin e vendit të vet.