Rrëfimi tronditës i aktorit Edmond Halili kur i vranë vëllain gjatë tentativës për t’u arratisur, dhe se si trupin e tij e shëtitën nëpër Shkodër

Një rrëfim i dhimbshëm, tronditës dhe thellësisht njerëzor është ndarë nga aktori Edmond Halili, një dëshmi që vjen jo vetëm si kujtim personal, por si akt akuze ndaj një kohe që e ushqeu dhunën me frikë dhe e normalizoi poshtërimin si instrument pushteti. Gjatë një interviste, ai ka hapur një plagë që nuk është mbyllur kurrë, duke treguar fatin tragjik të vëllait të tij dhe barrën e një dhimbjeje që e mbart prej më shumë se katër dekadash.
Sipas Halilit, vëllai i tij, vetëm 25 vjeç, u vra gjatë një tentative për t’u larguar jashtë shtetit, një ëndërr për liri që në atë kohë paguhej me jetë. Pas vrasjes, trupi i tij nuk u trajtua si trup njeriu, por si mjet frikësimi: u ekspozua publikisht dhe u shëtit nëpër rrugët e Shkodrës, në një ritual makabër që synonte të mbillte terror dhe bindje përmes tmerrit.
“Unë i shkoja mbrapa me biçikletë,” rrëfen aktori, “sepse herë më dukej se ishte vëllai im dhe herë jo. Nuk doja ta besoja.”
Kjo ndjekje absurde, e përhumbur, mes shpresës dhe mohimit, është ndoshta një nga figurat më të forta të traumës: njeriu që nuk arrin ta pranojë realitetin, sepse e vërteta është e padurueshme.
Halili tregon se për shkak të tronditjes dhe dhimbjes së thellë, nuk ishte në gjendje ta përballonte menjëherë humbjen. Ai jetonte pezull mes një shprese të pashpjegueshme dhe një realiteti të pamëshirshëm, ku dhuna shtetërore jo vetëm vret, por e shfaq vrasjen si spektakël ndëshkues.
Megjithatë, në mënyrë paradoksale, ai nuk u largua nga skena artistike.
“Në atë kohë ishte partia, ishte komuniteti i saj. Edhe pse ajo që më ndodhi ishte shumë e rëndë, asnjëherë nuk më hoqën nga skena. Madje, në një farë mënyre më mbështetën,” shprehet ai.
Një pohim që ngre pyetje të rënda për kompromiset, për kufijtë mes mbijetesës dhe heshtjes, për mënyrën se si sistemi dinte të përdorte talentin, edhe kur shkelte jetën.
Aktori sqaron se aftësia e tij artistike ishte evidentuar herët dhe se ndoshta pikërisht kjo e kishte mbrojtur nga përjashtimi i plotë, duke i lejuar të vazhdonte jetën profesionale pavarësisht “biografisë” së rënduar familjare, një damkë që për shumë të tjerë ishte fatale.
“Profesionist jam bërë në vitin 1991,” shton Halili, duke nënvizuar se rruga e tij artistike u ndërtua mbi një themel dhimbjeje të pashëruar, por edhe mbi një pasion që i rezistoi errësirës.
Sot, pas 41 vitesh, ai ende nuk e di se ku ndodhen eshtrat e vëllait të tij. Mungesa e një varri, e një vendi ku dhimbja të marrë formë, mbetet plagë e hapur. Sepse ka dhimbje që koha nuk i shëron, sidomos kur drejtësia mungon dhe kujtesa mbetet e vetmja formë e rezistencës.

AV