Një tjetër goditje e rëndë i është dhënë trashëgimisë artistike europiane: piktura “Les Poissons”, një prej veprave të rralla të Pierre-Auguste Renoir, është vjedhur nga ambientet e Fondazione Magnani-Rocca, në Mamiano di Traversetolo, pranë Parma.
Lajmi u bë publik fillimisht nga TgR Rai Emilia-Romagna dhe u konfirmua më pas nga agjencia ANSA, duke ngritur alarmin në qarqet artistike dhe institucionet e mbrojtjes së trashëgimisë kulturore.
Bëhet fjalë për një pikturë vaj në telajo, e realizuar rreth vitit 1917, në fazën e vonë të krijimtarisë së artistit, kur pavarësisht problemeve të rënda shëndetësore, Renoir vijonte të pikturonte me një ndjeshmëri të thellë ndaj dritës dhe ngjyrës. Vlera e veprës përllogaritet në disa milionë euro, ndërsa rëndësia e saj tejkalon aspektin financiar, duke qenë një dëshmi e rrallë e një periudhe të pjekurisë së tij artistike.
“Les Poissons” konsiderohej një ndër veprat më të veçanta të ruajtura në një koleksion të përhershëm në Itali, pjesë e trashëgimisë së pasur që mban gjallë frymën e impresionizmit – rryma artistike që revolucionarizoi mënyrën e të parit dhe të përfaqësimit të realitetit përmes dritës, ngjyrës dhe çastit kalimtar.
Pierre-Auguste Renoir, i lindur më 25 shkurt 1841 në Limoges dhe i ndarë nga jeta më 3 dhjetor 1919 në Cagnes-sur-Mer, mbetet një nga figurat qendrore të Impresionizmi. Ai u dallua për përdorimin e ngjyrave të ngrohta, trajtimin e dritës natyrore dhe për një univers figurativ të mbushur me elegancë, sensualitet dhe një gëzim të heshtur jetësor. Skenat e tij të përditshmërisë, portretet dhe kompozimet me figura njerëzore janë shndërruar në ikonografi të një bote ku bukuria perceptohet si përjetim i çastit.
Sipas burimeve, autorët e vjedhjes kanë depërtuar disa ditë më parë në ambientet e vilës historike të njohur si “Villa dei Capolavori”, që strehon koleksionin e Luigi Magnani, dhe kanë arritur të marrin pikturën pa u konstatuar menjëherë. Ky fakt ngre pikëpyetje serioze mbi sistemet e sigurisë dhe kohën e reagimit institucional.
Hetimet janë në zhvillim dhe po drejtohen nga autoritetet italiane, ndërsa pritet që bashkëpunimi ndërkombëtar të intensifikohet, duke qenë se tregu i zi i artit mbetet një nga rrjetet më të sofistikuara të trafikut ilegal.
Fondazione Magnani-Rocca është një nga institucionet më prestigjioze artistike në Itali, që ruan kryevepra nga emra të mëdhenj si Claude Monet, Paul Cézanne, Titian, Peter Paul Rubens dhe Francisco Goya. Ironikisht, në të njëjtën kohë, në ambientet e fondacionit është duke u zhvilluar një ekspozitë e përkohshme kushtuar simbolizmit në Itali – një rrymë që vetë kërkon të depërtojë përtej së dukshmes, ndërkohë që realiteti ka prodhuar një humbje të prekshme dhe alarmante.
Kjo vjedhje rikthen në vëmendje brishtësinë e sigurisë së trashëgimisë kulturore dhe nevojën për mekanizma më të fortë mbrojtjeje, në një kohë kur veprat e artit janë jo vetëm pasuri estetike, por edhe objektiva të lakmuara të krimit të organizuar.
Përgatiti: Albert Vataj