Specialistja e Gjenetikës Mjekësore në Spitalin e Fakultetit të Mjekësisë të Universitetit “Biruni” në Stamboll, Zeynep Ocak tha se struktura gjenetike ndikon drejtpërdrejt në suksesin e trajtimit në sëmundjet kronike dhe se identifikimi i shënuesve gjenetikë ofron avantazh të rëndësishëm për trajtimin në kohë.
Në një deklaratë të lëshuar nga spitali, Ocak vuri në dukje se analizat gjithëpërfshirëse gjenetike mund të parashikojnë shkencërisht trendet shëndetësore afatgjata të një individi.
Ajo tha se ADN-ja tani zbulon se si trupi do t’i përgjigjet trajtimit, cilat ilaçe do të jenë efektive dhe cilat rreziqe shëndetësore mund të hasen në të ardhmen.
Pasi shpjegoi se ADN-ja është bërë një nga përcaktuesit më themelorë që ndikojnë në përgjigjen e trupit ndaj ilaçeve dhe suksesin e trajtimit, Ocak tha se “fusha e farmakogjenetikës bën të mundur parashikimin se cilat ilaçe do të jenë efektive në cilat doza bazuar në përbërjen gjenetike të një individi”.
Sipas saj “antidepresivët mund të jenë joefektivë te disa pacientë ndërsa mund të shkaktojnë efekte anësore tek të tjerët. Arsyeja e këtyre ndryshimeve janë ndryshimet tona gjenetike. Epoka e trajtimeve të ngjashme për çdo sëmundje tani po zëvendësohet nga një epokë e trajtimit të personalizuar”.
Specialistja Ocak thekson rëndësinë e informacionit gjenetik në mjekësinë parandaluese për sëmundjet multifaktoriale si hipertensioni, diabeti, migrena dhe sëmundjet kardiovaskulare.
“Kur identifikohet predispozita gjenetike, individët përmes të ushqyerit, ushtrimeve, menaxhimit të stresit dhe kontrolleve të rregullta mund të marrin masa parandaluese përpara se sëmundja të zhvillohet. Interpretimi i saktë i informacionit gjenetik mbështet jo vetëm trajtimin, por edhe ruajtjen e një jete të shëndetshme”, tha ajo duke shtuar:
“Analizat gjithëpërfshirëse gjenetike zbulojnë predispozita gjenetike për gjendje të tilla si mpiksja e gjakut, çrregullimet e metabolizmit të kolesterolit dhe dobësia e muskujve të zemrës në sëmundjet kardiovaskulare”.
Më tej Ocak kujton se disa sëmundje neurologjike, të tilla si sëmundja e Alzheimerit dhe Huntingtonit, janë të lidhura ngushtë me ndryshimet gjenetike.
Ajo thekson se sëmundje të tilla nuk mund të parandalohen plotësisht përmes ndryshimeve të stilit të jetës, por identifikimi i shënuesve gjenetikë siguron avantazh të rëndësishëm në aspektin e diagnostikimit të hershëm, monitorimin e afërt dhe trajtimin në kohë.
“Çdo individ mund të reagojë ndryshe ndaj të njëjtit plan ushqimi ose ushtrimesh. Një dietë që i sjell dobi një personi mund të jetë joefektive për një tjetër dhe kjo ndodh sepse gjenet përcaktojnë përdorimin e energjisë, ruajtjen e yndyrës, strukturën e muskujve dhe metabolizmin e vitaminave”, tha Ocak.
Ajo nënvizon se profilet gjenetike mund të zbulojnë se ndaj cilave grupe ushqimore një individ reagon më mirë, ndjeshmërinë e tyre ndaj kafeinës ose laktozës dhe kapacitetin e tyre antioksidues.
“Edhe prodhimi i kolagjenit, ndjeshmëria ndaj diellit dhe shëndeti i lëkurës formohen nga ndryshime të vogla në ADN-në tonë. Njohja e këtyre ndryshimeve ofron bazë shkencore për planifikimin e një jete të shëndetshme”, shtoi Ocak.
ATSH