Nga trauma e luftës te shërimi me psilocibinë: Historia e veteranit që krijoi retrete për PTSD

Pas tre dislokimeve luftarake në Afganistan, gjatë të cilave pësoi lëndime traumatike në tru nga shpërthimet goditëse, ish-ushtari i forcave speciale, Jesse Gould, zhvilloi çrregullimin e stresit post-traumatik (PTSD) dhe tha se “pinte pothuajse çdo natë për të përballuar” situatën. Ai shpjegoi se në kohë vështirësish, veteranët shpesh i drejtohen “medikamenteve dhe terapisë me biseda, por kjo tenton të jetë më shumë një program mirëmbajtjeje sesa një tejkalim i vërtetë i problemit”. Megjithatë, në moshën 38-vjeçare, Gould theksoi: “Isha ende shumë i ri. Nuk doja të isha në medikamente gjithë jetën.” Kjo dëshirë për të gjetur një zgjidhje afatgjatë e shtyu atë të kërkonte alternativa.

Në shkurt të vitit 2017, pasi dëgjoi një podkast rreth ajahuaskës, Gould udhëtoi drejt Perusë, ku provoi këtë substancë psikedelike. Eksperienca rezultoi transformuese për të. Ai deklaroi se “PTSD-ja, depresioni, hipervigjilenca nuk më ndikonin më në të njëjtën masë”. Kjo ndryshim i thellë e bëri Gould të besonte se psikedelikët mund të ndihmonin në parandalimin e më shumë vdekjeve, veçanërisht duke pasur parasysh se ai kishte humbur më shumë se një duzinë shokësh me të cilët kishte shërbyer, të cilët kishin kryer vetëvrasje. Kjo humbje e madhe e motivoi atë të vepronte.

Vetëm disa muaj më vonë, ai themeloi Heroic Hearts Project, një organizatë jofitimprurëse që organizon retrete ku veteranët mund të marrin ajahuaskë ose psilocibinë dhe ndoshta të gjejnë lehtësim nga traumat e tyre. Kjo iniciativë erdhi si një përgjigje direkte ndaj nevojës urgjente për trajtime alternative dhe më efektive për veteranët që vuajnë nga PTSD dhe probleme të tjera të shëndetit mendor. Projekti synon të ofrojë një mjedis të sigurt dhe të mbështetur për këto eksperienca.

Ligjvënësit shtetërorë kanë filluar t’i kushtojnë vëmendje përfitimeve të mundshme shëndetësore të psilocibinës, ose “kërpudhave magjike”. Shtete si Kolorado, Nju Meksiko dhe Oregon e kanë legalizuar atë për përdorim terapeutik, ndërsa të paktën tetë shtete të tjera po shqyrtojnë legjislacion të ngjashëm. Është e rëndësishme të theksohet se në Kolorado, psilocibina është gjithashtu e ligjshme për përdorim personal, duke shënuar një hap të rëndësishëm drejt liberalizimit të saj. Kjo tregon një ndryshim në perceptimin publik dhe politik ndaj këtyre substancave.

Ndërsa njerëzit kanë përdorur kërpudha psikedelike për shekuj, dhe shumë studiues kanë arritur në përfundimin se ato janë të sigurta në kushte të caktuara, madje edhe disa prej atyre që besojnë se kërpudhat kanë përfitime mjekësore argumentojnë se shtetet duhet të presin miratimin e Administratës Federale të Ushqimit dhe Barnave (FDA) përpara se t’i legalizojnë ato. Kjo qasje konservatore bazohet në shqetësimin se pa rregullore federale, mund të lindin probleme që do të dëmtonin të gjithë sistemin.

Megjithatë, Gould kundërshton këtë argument. “Kam dëgjuar gjithmonë argumentin, ‘Epo, thjesht prisni sepse përndryshe, nëse ndodh diçka e keqe, atëherë do të prishë të gjithë sistemin’,” tha Gould. “Unë nuk e kam parë këtë. Mendoj se diçka e keqe po ndodh tashmë me veteranët sepse ata po marrin jetën e tyre.” Për Gould, urgjenca e situatës së veteranëve justifikon një qasje më të shpejtë dhe më pak të rreptë ndaj rregullimit.

Joseph Zamaria, një psikolog klinik në shkollën e mjekësisë në Universitetin e Kalifornisë, San Francisko, i cili hulumton terapinë e asistuar nga psikedelikët, shpjegon se gëlltitja e kërpudhave magjike mund të shkaktojë një “gjendje të lartësuar të të mësuarit” dhe të ndërpresë rrjetin e modalitetit të parazgjedhur të trurit. Kjo lejon njerëzit “të shkëputen nga ndjenja e tyre e vetvetes dhe ndjenja e tyre e identitetit”. Ai thekson se “nëse ekziston kjo brazdë përsëritëse në mendjen e dikujt që është vetë-referuese dhe dëmtuese – është abuzive – ne do të donim ta ndërprisnim atë”.

Zamaria vazhdoi duke shpjeguar se “njerëzit që kanë përjetuar trauma [shpesh] e internalizojnë traumën. Kështu ata do të thonë, ‘Unë jam ky person. Kam turp për këtë gjë'”. Ai shtoi: “Nëse mund të lirojmë kontrollin e këtyre narrativave në mendjen e dikujt, ata mund të jenë në gjendje të përpunojnë traumën më lehtë”. Kjo qasje sugjeron se psikedelikët mund të ofrojnë një mjet unik për të thyer ciklet negative të mendimit dhe për të lehtësuar shërimin.

Një studim i publikuar në vitin 2025 në “Journal of Psychopharmacology”, i cili ndoqi 22 të rritur me PTSD, zbuloi se psilocibina “e administruar me mbështetje psikologjike mund të jetë e sigurt, e toleruar mirë dhe e lidhur me përmirësimin simptomatik te të rriturit me PTSD”. Këto gjetje paraprake ofrojnë shpresë dhe mbështetje shkencore për përdorimin e psilocibinës në trajtimin e kësaj gjendjeje të rëndë.

Andy Smith, një demokrat dhe përfaqësues shtetëror i Minesotës, kohët e fundit bashkë-sponsorizoi një legjislacion me një republikan për të lejuar banorët mbi 21 vjeç me kushte si PTSD dhe depresioni, të përdorin psilocibinë me një lehtësues të licencuar. Ligjvënësit nga të dyja partitë kanë prezantuar projektligje të ngjashme në Iowa, Massachusetts, Missouri, New Hampshire, New Jersey dhe New York, duke treguar një mbështetje dypartiake për këtë çështje.

Smith shpjegoi motivimin e tij: “Unë u rrita në epokën e luftës në Irak, ku shumë nga miqtë e mi shkuan në luftë dhe u kthyen shumë të ndryshuar”. Ai theksoi se “nuk kemi shumë mjete për të ndihmuar në ato zona”, por mjekësia psikedelike tregon “potencial të madh për të ndihmuar ata që luftojnë me PTSD, depresionin dhe çrregullimin e përdorimit të substancave”. Kjo dëshmon për një nevojë të madhe për zgjidhje inovative.

Megjithatë, Albert Garcia-Romeu, drejtor i asociuar i Qendrës për Kërkime Psikedelike dhe të Ndërgjegjes në Universitetin Johns Hopkins, shprehu kujdes, duke thënë se kishte “të dhëna të kufizuara për të mbështetur përdorimin e psilocibinës për të trajtuar PTSD, dhe mund të ketë rreziqe të panjohura”. Ai pranoi se “është një substancë mjaft e sigurt” dhe se “njerëzit e kanë marrë [psilocibinën] për mijëra vjet”, por paralajmëroi se “ekzistojnë disa nëngrupe të vogla njerëzish që nëse e marrin – ose nëse e marrin në kohën e gabuar – mund të bëhen psikotikë ose maniakë apo edhe të dhunshëm”.

Garcia-Romeu është skeptik ndaj projektligjeve shtetërore sepse “secili do të jetë paksa i ndryshëm”. Ai beson se “do të kishte kuptim të ndiqej rruga e medikamenteve të miratuara nga FDA, sepse kjo do të vinte me një sërë udhëzimesh autoritative nga organet kryesore mjekësore dhe rregullatore”. Kjo qasje thekson rëndësinë e standardizimit dhe mbikëqyrjes federale për sigurinë dhe efikasitetin.

Gould vuri në dukje se projekti i tij Heroic Hearts Project ka shmangur rezultatet e këqija me një proces “të fuqishëm” të pranimit, i cili nënkuptonte, për shembull, se personat me skizofreni dhe çrregullime të caktuara bipolare ose të personalitetit nuk do të lejoheshin të merrnin pjesë në një retret. Organizata ka pritur më shumë se 1,500 veteranë dhe bashkëshortët e tyre, dhe asnjëri prej tyre nuk ka pasur një episod psikotik, tha ai. Kjo dëshmon për efikasitetin e protokolleve të tyre të sigurisë.

“Këto eksperienca patjetër mbartin rrezik, dhe unë nuk e marr lehtë këtë. Pikërisht kjo është arsyeja pse shqyrtimi, përgatitja dhe integrimi kanë kaq shumë rëndësi dhe pse ne i kemi ndërtuar programet tona rreth kësaj,” tha Gould, organizata e të cilit ka një listë pritjeje prej më shumë se 2,000 veteranësh. Kjo tregon kërkesën e lartë dhe nevojën për kujdes të madh në ofrimin e këtyre shërbimeve.

Kur u pyet nëse njerëzit që ofrojnë psilocibinë për ata që luftojnë me PTSD duhet të presin miratimin federal, siç kanë argumentuar disa guvernatorë, Gould theksoi numrin e vdekjeve nga vetëvrasja në mesin e veteranëve. Në vitin 2023, shkalla e vetëvrasjeve në mesin e veteranëve në SHBA ishte 35 për 100,000 persona, më shumë se dyfishi i shkallës së popullatës së përgjithshme, sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC).

“Nuk dua ta përsëris atë cikël,” tha Gould. “Kështu që edhe nëse janë shtetet që po e zgjidhin dhe është paksa e ngathët, unë e preferoj këtë sesa thjesht të them, ‘Hej, nuk ka asnjë opsion tjetër’.” Kjo deklaratë përmbledh qasjen e tij pragmatike dhe urgjente ndaj problemit, duke vënë theksin te nevoja për veprim të menjëhershëm për të shpëtuar jetë.

Marrë nga The Guardian US