Presidenti i Izraelit, Isaac Herzog, ka njoftuar se do t’i ngarkojë liderit të opozitës, Gadi Eisenkot, detyrën për të formuar një qeveri të re koalicioni. Ky vendim vjen pas bisedimeve të zhvilluara nga Herzog me partitë politike, pasi as blloku i Eisenkot-it dhe as ai i Kryeministrit Benjamin Netanyahu nuk arritën të siguronin shumicën në parlamentin izraelit, i njohur si Knesset, pas zgjedhjeve të javës së kaluar.
Eisenkot tani do të ketë 28 ditë në dispozicion për të tentuar të formojë një administratë të re, me mundësinë e një zgjatjeje prej 14 ditësh. “Tani është koha për të formuar një qeveri kombëtare emergjence. Do të bëj gjithçka për të siguruar që të jemi të denjë,” shkroi ish-shefi i ushtrisë në platformën X. Është e rëndësishme të theksohet se asnjë parti politike në Izrael nuk ka fituar ndonjëherë shumicën absolute, çka do të thotë se të gjitha qeveritë kanë qenë koalicione.
Partia e djathtë Likud e Netanyahut dhe aleatët e saj të ekstremit të djathtë dhe ultra-ortodoksë hebrenj fituan 53 vende në Knesset-in me 120 vende. Nga ana tjetër, partia centriste Yashar e Eisenkot-it dhe tre parti të tjera opozitare hebraike në bllokun e tij siguruan 48 vende. Dy aleanca të udhëhequra nga arabët, Lista e Bashkuar Arabe dhe Lista e Përbashkët, fituan së bashku një numër të paprecedentë prej 19 vendesh, pas një rritjeje të pjesëmarrjes së votuesve arabë. Kjo i pozicionon ata si “bërës mbretërish” të mundshëm. Megjithatë, të gjitha partitë hebraike, përveç njërës, u zotuan para zgjedhjeve se nuk do të bashkëpunonin me ta për të formuar një qeveri.
Herzog deklaroi se, pas konsultimeve me të gjitha partitë gjatë javës, ai do t’i jepte Eisenkot-it mundësinë e parë për të formuar një qeveri. Një deklaratë nga zyra e presidentit theksoi se ai kishte informuar si Eisenkot-in ashtu edhe Netanyahun për vendimin. Pas konsultimeve me delegacionet e anëtarëve të rinj të Knesset-it, Eisenkot mori 67 rekomandime për postin e kryeministrit, ndërsa Netanyahu mori 46. Presidenti ka diskrecion të gjerë për të zgjedhur dikë që beson se ka shanset më të mira për të ndërtuar një koalicion dhe nuk është i detyruar të zgjedhë liderin e partisë me më shumë vende.
Rezultatet e zgjedhjeve nënkuptonin tre opsione të mundshme për formimin e një qeverie: një administratë uniteti kombëtar që përfshin si Netanyahun ashtu edhe Eisenkot-in, një koalicion i djathtë që përfshin Netanyahun dhe dezertorë nga blloku i Eisenkot-it, ose një qeveri e udhëhequr nga Eisenkot e mbështetur nga partitë arabe. Eisenkot dhe çdo anëtar i bllokut të tij, me përjashtim të njërit, kanë refuzuar më parë të hyjnë në qeveri me partitë arabe, por ka pasur spekulime se mund të arrihet një marrëveshje. Ai gjithashtu mund të tentojë të arrijë një marrëveshje me partitë ultra-ortodokse, por edhe kjo do të ishte e vështirë.
Ekziston një precedent për një qeveri uniteti. Në vitin 2020, pas tre zgjedhjesh të bllokuara, Netanyahu dhe rivali i tij centrist Benny Gantz ranë dakord për një marrëveshje ndarjeje pushteti, në të cilën udhëheqja rrotullohej mes të dyve. Gjatë konsultimeve të tij me partitë, Herzog kishte thënë se, për të parandaluar një raund tjetër zgjedhjesh dhe për të ndërtuar një qeveri të qëndrueshme, ai priste që “fraksionet dhe përfaqësuesit e tyre të kuptonin se, në realitetin aktual, jo çdo angazhim dhe premtim mund të përmbushet”. Në periudhën 2019-2022, një nga më të fragmentuarat politikisht në politikën izraelite, u zhvilluan pesë zgjedhje të ndara, pasi Netanyahu dhe rivalët e tij luftuan vazhdimisht për të bashkëpunuar.
Marrë nga BBC News