Tensionet rreth gazsjellësit në Hungari dhe ndërhyrja e JD Vance para votimit

Hungaria ka vendosur gazsjellësin që kalon kufirin me Serbinë nën mbrojtje ushtarake, ka deklaruar kryeministri Viktor Orbán, ndërsa akuzat për një operacion me “flamur të rremë” vazhdojnë të qarkullojnë para zgjedhjeve të rëndësishme të fundjavës dhe një vizite zyrtare të martën nga zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance. Orbán udhëtoi drejt kufirit jugor të Hungarisë me Serbinë të hënën, një ditë pasi Serbia njoftoi gjetjen e “eksplozivëve me fuqi shkatërruese” pranë gazsjellësit që transporton gaz rus.

Ky zhvillim, pak ditë para zgjedhjeve ku Orbán po humbet në shumicën e sondazheve, nxiti akuza nga kandidati kryesor i opozitës hungareze për një operacion të mundshëm “false-flag” që synon të ndikojë në votim. Orbán nuk i ka adresuar këto pretendime, por theksoi seriozitetin e situatës, duke e quajtur gazsjellësin “linjë jete”. Ai siguroi publikun se forcat mbrojtëse hungareze janë të afta ta vendosin dhe mbrojnë gazsjellësin.

Më herët, zyrtarë qeveritarë kishin lënë të kuptohej se Ukraina ishte e përfshirë, një akuzë e refuzuar prerazi nga Kievi, i cili e quajti atë “me shumë mundësi një operacion rus me flamur të rremë si pjesë e ndërhyrjes së Moskës në zgjedhjet hungareze”. Orbán, i cili e ka kthyer Hungarinë në një “demokraci joliberale” dhe është lideri më miqësor ndaj Moskës në BE, ka bllokuar vazhdimisht paketat e ndihmës për Ukrainën.

Pretendimet pasqyrojnë tensionet në Hungari ndërsa Orbán kërkon të bindë votuesit për kërcënimin e luftës në Ukrainë. Sondazhet sugjerojnë se mesazhet e tij, që promovojnë Fidesz si zgjedhjen më të sigurt, po dështojnë përballë sfidës së paprecedentë nga Péter Magyar, një ish-anëtar i lartë i Fidesz. Magyar i përshkroi deklaratat e Orbánit për gazsjellësin si “teatër i lirë i një regjimi të frikësuar”.

Đuro Jovanić, drejtori i Agjencisë Ushtarake të Sigurisë së Beogradit, kundërshtoi sugjerimin e Fidesz për përgjegjësinë e Ukrainës, duke theksuar se shenjat në eksplozivë ishin amerikane. Kremlini, pa prova, fajësoi Ukrainën, duke pretenduar përfshirje të mëparshme të Kievit në akte sabotazhi. Një ish-oficer i lartë i kundërzbulimit, Peter Buda, tha se planet për këtë sulm me “flamur të rremë” kishin qarkulluar si “sekret i hapur” që nga shkurti.

Pasiguria se Orbán mund ta përdorë incidentin për të shtyrë zgjedhjet e 12 prillit – shqetësime të shprehura nga Magyar – vjen ndërsa zëvendëspresidenti amerikan JD Vance mbërrin në Hungari për një vizitë dy-ditore. Vizita ka ngritur pyetje mbi kohën e saj, duke pasur parasysh kërcënimin e përshkallëzimit në konfliktin SHBA-Iran. Administrata Trump ka thyer parimin e mosndërhyrjes në zgjedhjet e huaja, duke mbështetur hapur liderët e pajtueshëm me ideologjinë Maga.

Jacob Heilbrunn, redaktor i National Interest, e quajti Hungarinë “El Dorado” për të djathtën ekstreme amerikane, duke theksuar magjepsjen e Vance me vendin. Orbán është lavdëruar nga Steve Bannon si “Trump para Trump” dhe nga Kevin Roberts i Heritage Foundation si “model për qeverisjen konservatore”. Heilbrunn e interpretoi vizitën e Vance si një shenjë se Trump beson se Orbán mund të humbasë, duke dërguar Vance si “fajtor të rastit”.

Vizita, që përfshin një konferencë shtypi të përbashkët dhe një tubim për “ditën e miqësisë hungarezo-amerikane”, thekson pasojat simbolike të zgjedhjeve për lëvizjet e ekstremit të djathtë. Një humbje e Orbánit do të ishte një “goditje shkatërruese” për lëvizjen Maga, e cila e ka parë Hungarinë si një pararojë për të minuar BE-në dhe për të forcuar aftësinë e Putinit për të kërcënuar Ukrainën. Vance deklaroi se do të diskutojë marrëdhëniet SHBA-Hungari, Evropën dhe Ukrainën.

Marrë nga The Guardian