Gjithçka që duhet të dini për Kongresin e Lushnjes që vulosi shtetndërtimin e Shqipërisë

Ishte viti 1920. Shqipëria kishte vetëm 8 vite e pavarur. Konferenca e Ambasadorëve në Londrër më 1913 ndau copash Shqipërinë.

Luftërat ballkanike dhe Lufta e Parë Botërore 1914-1918 e kishin shndërruar Shqipërinë në një shesh betejash për ushtri ndërkombëtare.

Konferenca e Parisit krijoi Mbretërinë Serbo-Kroate-Sllovene më 1919 dhe ushtritë serbo- malazeze sulmuan asokohe veriun e Shqipërisë ndërsa ushtria greke jugun e vendit.

Koha nuk priste. Patriotët dhe politikanët atdhetarë thirrën Kongresin Kombëtar në Lushnje nga 21 deri në 31 janar 1920.

Patriotët shqiptarë i bënë thirrje mbarë popullit për t’u ngritur në këmbë për shpëtimin e Atdheut.

Kongresi i Lushnjës rikonfirmoi në mwnyrë të pakthyeshme Aktin e Pavarësisë të vitit 1912.

Kongresi i Lushnjes i hapi rrugën shtetit modern shqiptar dhe institucioneve të tij Kushtetuese:

-U sanksionua formimi i një regjence prej 4 anwtarësh qw pwrfaqwsonte tw gjitha besimet fetare; Imzot Luigj Bumçi, Aqif Pashë Elbasani, Abdi Toptani, Dr Mihal Turtulli që përfaqësonin të gjitha besimet fetare.

-U krijua Senati me 37 antarë, iu hap udha Parlamentit të parë Shqiptar.

-U vendos emërimi dhe shkarkimi i qeverisë nga senati.

-ushtrimi i kontrollit parlamentar ndaj qeverisë.

-U miratua statusi i Lushnjes që përbënte ligj kushtetues.

-Shpallja në Statut e Tiranës kryeqytet.

Kongresi i Lushnjes krijoi dhe jetësoi Qeverinë Kombëtare:

-Sylejman Delvina, kryeministër

-Mehmet Konica ministër i jashtëm

-Hoxhë Kadria ministër i drejtësisë

-Ndoc Çoba ministër i financave

-Sotir Peçi ministër arsimi

-Ali Rizaja ministër lufte

-Eshref Frashëri drejtor i përgjithshëm i punëve botërore

-Idhomen Kosturi drejtor i përgjithshëm i postave

Kongresi i Lushnjes zgjodhi delegacionin për Konferencën e Paqes të përbërë nga Luigj Bumçi, Mehmet Konica, Dr Mihal Turtulli.

Kongresi i Lushnjes shenjoi unitetin krahinoro-fetar, si një faktor madhor i unitetit kombëtar nën një Flamur e shtet të vetëm.

Kongresi i Lushnjes ribashkoi firmëtarë të pavarësisë, elitën kombëtare, patriotë, fetarë e intelektualë nga të gjitha trevat e Shqipërisë.

Në telegramin e Kongresit drejtuar Fuqive të Mëdha thuhej:

“Shqipnia nuk ka tjetër pretendim veçse me zanë nji vend në Gadishullin Ballkanik, tue i dhanë fund mizerjes, për të gëzue nji jetë në paqe e në harmoni me shtetet fqinjë.  .. Shqiptarët janë gati me ba çdo lloji sakrifice, edhe me derdhë pikën e fundit të gjakut të tyne kundër çdo veprimi që mundohet me vu në rrezik pavarësinë e Shqipnisë e të tansisë tokësore.”

Kongresi i Lushnjes me vendimet e tij kombëtare i hapi rrugën Luftes çlirimtare tw Vlorës dhe themelimit të shtetit shqiptar të lire, të pavarur dhe demokratik.