Në 85-vjetorin e lindjes së emblemës së arsimit lezhjanë, Mark Vuji

Nga Jak Rrozhani

Më 1 tetor të këtij viti, Prof . As. Dr. Mësuesi i Popullit, Mark Vuji, mbushi 85 vjeç, duke lënë pas një pasuri të madhe arsimore për nxënësit dhe mësuesit, studentët dhe studiuesit. “Mësuesi i Popullit” prof.as.dr.Mark Vuji, ku me të drejtë ishte quajtur “Patriarku” i arsimit në Lezhë, ka një kontribut të veçantë për zhvillimin e konsolidimin e arsimit në mbi 5 dekada, me meritë të veçantë dhe të dallueshme sidomos në ngritjen nga themelet të arsimit të mesëm të përgjithshëm dhe në përgatitjen e përgjithshme profesionale të mësuesve, për të marrë përsipër përgjegjësi dhe për t`i çuar punët përpara deri në zgjidhjen e tyre të suksesshme.

Brezat dhe institucionet e kanë vlerësuar djersën dhe mundin e tij (si mësues e 30 vjet drejtues i gjimnazit ”Hydajet Lezha” që në themelet e studiues). Sa më shumë vite kalojnë, aq më shumë do të shkruhet e do të thuhet për të, pasi ai ka bërë pedagogji origjinale e formati i tij si mësues e pedagog, si njeri dhe drejtues i shkollës, ka ndikim të përhershëm kombëtar e pse jo edhe jashtë vendit. Ashtu siç, shprehet psikologu e studiuesi prof.as.dr. Qazim Dushku. “…Sepse prej gjërave të mira të tij, kam mësuar shumë e megjithatë vazhdoj të jem thjeshtë një nxënës i tij i përhershëm. Jo vetëm sot, por edhe në të ardhmen time sido që të jetë shkruar ajo e largët apo e afërt ”. (Q. Dushku “Më të mirët ndër vite”2008). Pas disa viteve punë në shkollat e Shkodrës e të Matit, Marku emërohet drejtor i të parit gjimnaz në Lezhë më 1957, të cilin e drejtoi 30 vjet radhazi, ku gjimnazi u bë shpejt qendër e rëndësishme e trajnim-kualifikimit të mësuesve edhe në shkallë kombëtare dhe u kthye në shkollë eksperimentale për metodat e mësimdhënies në tërësi dhe atyre të nxënit në veçanti.

Aty nën drejtimin e tij organizoheshin në vitet `60-`70, sesione e konferenca shkencore e rajonale e kombëtare, tubimet didaktike e pedagogjike, nxirreshin përfundime shkencore për iniciativat e marra dhe punët e bëra dhe jepeshin rekomandime për ngritjen e nivelit të mësimit dhe të edukimit. Metoda të tilla të efektshme, si ajo e kërkimit dhe e krahasimit, problemore dhe e diskutimit arsimor etj. të provuara në praktikën e përditshme të punës, në shkollë, u përpunuan dhe u plotësuan, u saktësuan dhe u zbatuan në punën me nxënësit nga Mark Vuji dhe kolektivi i dalluar i mësuesve të gjimnazit të atyre viteve, duke marrë edukatën e punës dhe kalitur vullnetin. Afro 20 vjet Mark Vuji, ka qenë anëtar i Këshillit Shkencor pranë Institutit të Studimeve Pedagogjike, ka dhënë leksione në Universitet, në Departamentin e Psikologjisë e Pedagogjisë, ka trajnuar drejtues dhe inspektorë të rinj nga e gjithë Shqipëria, sipas një programi të miratuar nga Ministria e Arsimit dhe është autor i kapitujve për metodat në tekstet universitare të pedagogjisë dhe të didaktikës, botimet për Fishtën etj. Ka mbajtur edhe leksione me pasuniversitarët që specializoheshin për psikologji e pedagogji në vitet `80. Rrugëtimi i tij në fushën e arsimit dhe të edukimit, është i gjatë, i pasur, i larmishëm. Njerëzit si ai, kanë të drejtë të kthejnë kokën prapa dhe të jenë krenar për punën e bërë, duke mbetur modeli i mësuesit, drejtuesit dhe studjuesit në breza, duke justifikuar plotësisht thënien e Albert Einshtejn se “Vlera e një njeriu duhet parë në faktin se çfarë jep dhe jo në atë se çfarë është në gjendje të marrë”. Prof. Mark Vuji u lind më 1.10.1930 në Hot të Malësisë së Madhe , në një familje me tradita patriotike, por në kushte të vështira të kohës . Vështirësitë e jetës për të u rritën pasi babai e la në moshë të vogël, duke u rritur jetim. Për arsye ekonomike familja e tij u vendos në Shtoj, fshat rreth 4 km larg qytetit të Shkodrës, ku dhe mbaroi arsimin fillor , atë bazë e të mesëm të përgjithshëm e përfundoi në qytetin e Shkodrës, në gjimnazin e njohur të atyre viteve me rezultate të shkëlqyera. Vdiq më 24.7.2015 , duke lënë pas një pasuri të madhe dhe të vyer për arsimin.