Preç Zogaj: Servet Pëllumbi, një figurë e rrallë urtësie në politikën shqiptare

Angazhimi në politikën e lartë shfaq shpesh dy mënyra të kundërta të raportit me të: disa politikanë largohen gradualisht nga skena dhe i lënë vendin gjykimit të historisë, e cila i vlerëson në kohë; të tjerë, përkundrazi, mbeten të ngjitur fort pas politikës aktive.

Servet Pëllumbi, i ndarë nga jeta këtë javë, i përket grupit të parë. Ai u shfaq në politikë si një figurë e matur dhe e ekuilibruar, duke fituar respekt për qasjen e tij të urtë dhe institucionale. Megjithëse nuk pati një karrierë të gjatë në majat e politikës, ai la gjurmë si një nga zërat më të arsyeshëm të tranzicionit shqiptar.

Në vitet 1993–1996, kur kryetari i Partisë Socialiste Fatos Nano ndodhej në burg, Pëllumbi mori drejtimin de facto të partisë, duke u përballur me një situatë të vështirë politike dhe emocionale. Së bashku me figura të tjera si Namik Dokle dhe Gramoz Ruçi, ai kontribuoi në mbajtjen e stabilitetit të partisë dhe në orientimin e saj drejt hapjes dhe pluralizmit të brendshëm.

Gjatë kësaj periudhe, ai u angazhua në dy procese të rëndësishme politike: referendumin kushtetues të vitit 1994 dhe zgjedhjet e vitit 1996, ku opozita denoncoi parregullsi të mëdha. Në të dy rastet, ai luajti rol në konsolidimin e qëndrimeve të opozitës dhe në menaxhimin e një situate të tensionuar politike.

Më vonë, si kryetar i Kuvendit (2003–2005), Pëllumbi u kujtua për një stil drejtimi të qetë dhe institucional, duke garantuar më shumë hapësirë për dialog dhe respekt të opozitës, çka u vlerësua si një periudhë më e ekuilibruar e parlamentarizmit shqiptar.

Ai mbeti një përfaqësues i së majtës europiane, duke promovuar dialogun dhe bashkëpunimin si vlera thelbësore të politikës. Figura e tij shihet si shembull i një politikani që i shërbeu më shumë urave të komunikimit sesa përplasjeve.

Me ndarjen e tij nga jeta, Shqipëria humbi një nga përfaqësuesit e fundit të një brezi politikanësh të matur, për të cilët moderacioni dhe përgjegjësia institucionale ishin thelbi i veprimtarisë publike.