PD: Kallëzim penal në Prokurori për Ilir Beqajn

Partia Demokratike depozitoi sot në Prokurorinë e Përgjithshme një kallëzim penal ndaj Ilir Beqës, në lidhje me shkeljet ligjore në një tenderim për barnat. Beqaj, ka ndërhyre në prokurim, duke ndryshuar kriteret për të favorizuar mikun dhe klientin e tij “Delta Farma”.

Deputetet Albana Vokshi dhe Jorida Tabaku u shprehen për mediat se dëmi i shkaktuar nuk është vetëm financiar, por edhe në shëndetin e qytetarëve, pasi është cënuar siguria e barnave.

K A L L Z I M     P E N A L I PD

 KALLZUES:          GRUPI PARLAMENTAR I PARTISË DEMOKRATIKE

Përfaqësuar nga z. Edi Paloka, Kryetar i Grupit Parlamentar – Adresa: Kuvendi i Shqipërisë, Bul. “Dëshmorët e Kombit”, Tiranë

ME OBJEKT:       Kallzim i veprës penale të parashikuar në nenet 248 “Shpërdorimi i detyrës” dhe 258 “Shkelja e barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike” të Kodit Penal.

KUNDER:            ILIR BEQAJ – Ministër i Shëndetësisë

 BAZA LIGJORE:   Nenet 280 dhe 283 te K.Pr.Penale, si dhe nenet 248 dhe 258 të Kodit Penal.

DREJTUAR:         PROKURORISË SË PËRGJITHSHME

1. Adriatik Llalla, Prokuror i Përgjithshëm

TIRANË

I nderuar z. Prokuror i Përgjithshëm,

Bazuar në nenet 280 dhe 283 të Kodit të Procedurës Penale parashtrojmë këtë kallzim penal për veprën penale të sipërcituar, duke parashtruar rrethanat e fakteve konkrete ku bazohet kallzimi, provat me të cilat vërtetohen këto fakte, si dhe dispozitat ligjore penale të cenuara.

1. RRETHANAT E FAKTEVE

1.1.Në datë 11.03.2014 Ministria e Shendetësisë rezulton se ka hapur procedurën e prokurimit për blerjen e medikamenteve për institucionit shëndetësore në vitin 2014, me objekt “Blerje barna antineoplastike dhe imunomodulatore, gjaku dhe organet formuse të gjakut, si dhe sistemi kardiovaskular për nevoja spitalore ndarë në Lote; Loti 1 “Bortezomib”, me fond limit 28.197.613 lekë (pa TVSH); Loti 3 “Bevacizumab”, me fond limit 12.108.490 lekë (pa TVSH); Loti 5 “Rituximab 100 mg/10ml”, me fond limit 2.558.551 lekë (pa TVSH); Loti 6 “Rituximab 500 mg/50ml” me fond limit 41.026.804 lekë (pa TVSH) dhe Loti 9 “Dextrose+intralipid” me fond limit 18.820.262 lekë (pa TVSH).

1.2.Me shkresën nr. 1668/4 Prot., datë 21.03.2014, Ministri i Shëndetësisë ka vendosur ndryshimin e dokumenteve të tenderit për procedurën e prokurimimit dhe konkretisht është hequr kriteri që detyron operatorët ekonomikë pjesëmarrës që të paraqesin vërtetim për regjistrimin e medikamenteve/certifikatë regjistrimi. Këtë ndryshim, Ministri i Shëndetësisë e ka justifikuar me pikën 2 të nenit 42 të ligjit për prokurimet. Konkretisht, Ministri i Shëndetësisë nëpërmjet shkresës 1668/4 Prot., datë 21.03.2014 ka bërë modifikimin e dokumenteve të loteve të mësipërme të procedurës së prokurimit, duke hequr kriteret e parashikuara në pikat 5 dhe 8 të Shtojcës 7 “Kriteret e vecanta për kualifikim”, “Kapaciteti teknik”, si më poshtë: “5. Vërtetim për regjistrimin e medikamenteve të ofertuar ose certifikatë regjistrimi nga QKKB. Regjistrimi të jetë i vlefshëm minimumi 30 (tridhjetë) ditë nga data e hapjes së ofertave.”; dhe “8. Autorizim nga prodhuesi nëpërmjet të cilit konfirmohet se ofertuesi autorizohet të tregtojë barnat e tyre në këtë procedurë prokurimi”.

1.3.Në bazë të nenit 11 të ligjit nr. 9323, datë 25.11.2004 “Për barnat dhe shërbimin farmaceutik”, i ndryshuar (ligj i cili ishte në fuqi në periudhën e zhvillimit të procedurës konkrete) përcaktohet si vijon: 1. Barnat qe qarkullojnë ne Republikën e Shqipërisë duhet te jene te regjistruara, me përjashtim te barnave te përgatitura ne farmaci, sipas recetës se mjekut dhe formularit farmaceutik. 2. Për përballimin e gjendjeve emergjente (katastrofa natyrore, epidemi) ose ne raste nevojash te shërbimit shëndetësor (alternativa te vetme barnash për mjekim ambulator dhe spitalor), Ministri i Shëndetësisë autorizon importimin e barnave te paregjistruara, sipas rregullave te përcaktuara me vendim te Këshillit te Ministrave.

1.4.Në bazë të VKM-së nr. 24, datë 22.01.2014 “Për përcaktimin e rregullave për lëshimin e autorizimit të ministrit të shëndetësisë për importimin e barnave të paregjistruar”, i cili ka dalë në zbatim të ligjit si më sipër, në pikën 1 të tij përcaktohet sa vijon: “Për përballimin e gjendjeve emergjente (katastrofa natyrore, epidemi) ose në rast nevojash të shërbimit shëndetësor (alternativa të vetme barnash për mjekim ambulator, spitalor), ministri i Shëndetësisë lëshon autorizim për importimin e barnave të paregjistruar.”

1.5.Në nenin 47, pika 1, të ligjit nr. 9323, datë 25.11.2004 “Për barnat dhe shërbimet farmaceutike”, i ndryshuar përcaktohet se: “Barnat e regjistruara në Republikën e Shqipërisë importohen nga importuesit e autorizuar nga kompanitë mbajtëse të autorizimit të tregtimit ose nga kompanitë prodhuese, në bazë të regjistrit të botuar të barnave, sipas nenit 18 të këtij ligji.”.

1.6.Në nenin 18 të ligjit nr. 9323, datë 25.11.2004 “Për barnat dhe shërbimet farmaceutike”, i ndryshuar, pika 1 përcakton: “1. QKKB-ja përgatit dhe boton, periodikisht, çdo vit, regjistrin e barnave me çmimet përkatëse dhe emrin e importuesve të autorizuar nga kompanitë mbajtëse të autorizimit të tregtimit ose nga kompanitë prodhuese dhe bën përditësimin e tij çdo muaj.”.

1.7.Me vendimin nr. 4813, datë 16.09.2014, Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Tiranë, e ka konsideruar të paligjshme ndërhyrjen e Ministrit të Shëndetësisë dhe ndryshimin e krikereve në Dokumentet e Tenderit.

1. LIGJI I APLIKUESHEM

2.1.Kodi i Procedurës Penale, në nenet e tij 280 dhe 283 parashikon se:

Neni 280

         Marrja dijeni për veprën penale

  Prokurori dhe policia marrin dijeni për veprën penale me iniciativën e vet dhe me njoftimin e bërë nga të tjerët….. Neni 283: Çdo person që ka marrë dijeni për një vepër penale që ndiqet kryesisht duhet ta kallëzojë atë. Në rastet e caktuara me ligj kallëzimi është i detyrueshëm…..

 2.2.Nga ana tjetër, Kodi Penal parashikon se:

 Neni 248: Shpërdorimi i detyrës:  Kryerja ose moskryerja me dashje e veprimeve a e mosveprimeve në kundërshtim me ligjin, që përbën mospërmbushje të rregullt të detyrës, nga personi që ushtron funksione publike, kur i kanë sjellë atij ose personave të tjerë përfitime materiale ose jomateriale të padrejta a kanë dëmtuar interesat e ligjshëm të shtetit, të shtetasve dhe të personave të tjerë juridikë, nëse nuk përbën vepër tjetër penale, dënohet me burgim deri në shtatë vjet.

 Neni 258

Shkelja e barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike

 Kryerja nga personi i ngarkuar me funksione shtetërore apo në shërbim publik i veprimeve në kundërshtim me ligjet që rregullojnë lirinë e pjesëmarrjes dhe barazinë e shtetasve në tendera dhe ankande publike, për të krijuar avantazhe ose privilegje të padrejta për të tretët, dënohet me burgim gjer në tre vjet.

  ANALIZA LIGJORE E FAKTEVE

3.1. Nga faktet e përshkruara me sipër në këtë Kallzim Penal, rezulton se jemi përpara veprimeve apo mosveprimeve të kundërligjshme, që passjellin përgjegjësi penale, në të paktën dy drejtime. Konkretisht: (i) në ndryshimin e kriterit që detyron operatorët ekonomikë pjesëmarrës që të paraqesin vërtetimin për regjistrimin e medikamenteve/certifikatën e regjistrimit; dhe (ii) në heqjen e kërkesës për dorëzimin e autorizimit të prodhuesit.

1. Lidhur me ndryshimin e kriterit të parë

 3.2.Në datën 21.03.2014, me anë të shkresës së Ministrit të Shëndetësisë nr. 1668/4 Prot. është vendosur ndryshimi i dokumenteve të tenderit për procedurat e prokurimit të publikuara (me vlera të larta të fondit limit). Konkretisht është hequr kriteri që detyron operatorët ekonomikë pjesëmarrës që të paraqesin vërtetim për regjistrimin e medikamenteve/certifikatë regjistrimi.

3.3.Përfaqësuesi i autoritetit kontraktor, në preambulën e shkresës së sipërpërmendur ka bazuar këtë ndryshim kriteresh në:

1. a) nenin 42, pika 2 të ligjit “Për prokurimin publik”, i cili përcakton: “ Autoriteti kontraktor, në çdo kohë, përpara mbarimit të afatit të fundit për dorëzimin e ofertave dhe për çfarëdolloj arsyeje, me nismën e vet ose me kërkesë për sqarim nga një operator ekonomik, mund të bëjë ndryshime në dokumentet e tenderit, përmes hartimit të një shtojce. Çdo shtojcë u komunikohet menjëherë të gjithë operatorëve ekonomikë, që kanë tërhequr dokumentet e tenderit dhe bëhet detyruese për ta. Shtojca vihet në dispozicion edhe në rrugë elektronike”.
2. b) qëllimin për nxitjen e pjesëmarrjes së operatorëve ekonomikë në procedurat e prokurimit, nxitjen e konkurrencës ndërmjet tyre dhe sigurimin e një trajtimi të barabartë dhe jo diskriminues për të siguruar transparencë dhe besim publik në procedurat e prokurimit.

3.4.Në bazë të nenit 11 të ligjit nr. 9323, datë 25.11.2004 “Për barnat dhe shërbimin farmaceutik”, i ndryshuar (ligj i cili ishte në fuqi në periudhën e zhvillimit të procedurës konkrete) përcaktohet si vijon: “1. Barnat qe qarkullojnë ne Republikën e Shqipërisë duhet te jene te regjistruara, me përjashtim te barnave te përgatitura ne farmaci, sipas recetës se mjekut dhe formularit farmaceutik. 2. Për përballimin e gjendjeve emergjente (katastrofa natyrore, epidemi) ose ne raste nevojash te shërbimit shëndetësor (alternativa te vetme barnash për mjekim ambulator dhe spitalor), Ministri i Shëndetësisë autorizon importimin e barnave te paregjistruara, sipas rregullave te përcaktuara me vendim te Këshillit te Ministrave.”

3.5.Në bazë të VKM-së nr. 24, datë 22.01.2014 “Për përcaktimin e rregullave për lëshimin e autorizimit të ministrit të shëndetësisë për importimin e barnave të paregjistruar”, i cili ka dalë në zbatim të ligjit si më sipër, në pikën 1 të tij përcaktohet sa vijon: “Për përballimin e gjendjeve emergjente (katastrofa natyrore, epidemi) ose në rast nevojash të shërbimit shëndetësor (alternativa të vetme barnash për mjekim ambulator, spitalor), ministri i Shëndetësisë lëshon autorizim për importimin e barnave të paregjistruar.”.

3.6.Rezulton se ndryshimi i kriterit të vërtetimit/certifikatës së regjistrimit të barnave/medikamenteve është bërë nga ministri i shëndetësisë përtej rasteve që parashikon ligji për barnat dhe VKM për dhënien e autorizimit për barnat e paregjistruar, si më sipër cituar.

3.7.Parakusht i vetëm për të pasur përjashtim nga detyrimi për regjistrim është ai i përballimit të gjendjeve emergjente dhe natyra dhe kuptimi i këtyre gjendjeve jepet nga vetë ligji dhe VKM-ja e mësipërme.

3.8.Ndërkohë Ministri i Shëndetësisë e ka bazuar heqjen e këtij kriteri tek transparenca, barazia, mosdiskriminimi etj., të cilat në asnjë moment nuk cënohen në kushtet kur këto kritere vlejnë për të gjithë operatorët që operojnë në këtë treg dhe, përpos kësaj, ky kriter qëndron për mbrojtjen e një interesi dhe të drejte ligjore dhe kushtetuese akoma më të rëndësishme se ato të përmendura nga ministri: integriteti fizik, moral, shëndeti i qytetarëve!!! Madje, heqja e tyre, përbën diskriminim dhe deformim të konkurrencës.

3.9.Për barnat të cilat, nuk mund të regjistrohen për arsyet që parashikon ligji, duhet domosdoshmërisht të ketë autorizim të veçantë nga ministri i shëndetësisë. Dhënia e autorizimit të veçantë nr. 85, në datë 17.07.2014, pra pas përfundimit të procedurës, është konfirmim i praktikës së paligjshme të filluar dhe mbaruar në këtë mënyrë nga autoriteti kontraktor.

3.10.Përfundimisht, me heqjen e detyrimit për paraqitje të certifikatës/vërtetimit të regjistrimit, nga ana e ministrit të shëndetësisë në mënyrë të hapur dhe flagrante është shkelur rëndë një dispozitë ligjore, shkelje e cila potencialisht sjell tregtimin e barnave të paregjistruara. Ndërkohë, theksohet se, në bazë të nenit 14, paragrafi 4, barnat regjistrohen vetëm kur plotësojnë kriteret e efektshmërisë dhe të sigurisë në përputhje me qëllimin e përdorimit.

3.11.Rrjedhimisht, duke u shmangur verifikimi, i cili ka për qëllim rritjen e sigurisë së barnave që tregtohen, është bërë potencialisht e mundur, futja në treg e barnave që nuk e ofrojnë standardin e sigurisë së kërkuar nga ligji.

3.12.Në lidhje me autorizimin e importimit, të lëshuar nga ministri i shëndetësisë, nr. 85, datë 17.07.2014, ky i fundit është bazuar në nenet 11 dhe 48 të ligjit nr. 9323 “Për barnat dhë shërbimet farmaceutike”. Përmbajtjen e nenit 11 e kemi sjellë më sipër, ndërsa neni 48 rregullon importin e barnave të paregjistruara: 1. Importi i barnave te paregjistruara behet me autorizim te veçante te ministrit te Shëndetësisë për çdo seri.

 3.13.Sërisht lëshimi i këtij autorizimi është bërë në shkelje të parakushtit ligjor të përcaktuar në nenin 11 të ligjit dhe VKM-së nr. 24/2014 për dhënien e autorizimit në fjalë, siç e sqaruam më sipër. Në asnjë moment ministri i shëndetësisë nuk ka provuar përmbushjen e parakushtit ligjor, gjendjet emergjente, që të legjitimonin atë në dhënien e këtij autorizimi të veçantë.

 Lidhur me ndryshimin e kriterit të dytë

3.14.Në datën 21.03.2014, me anë të shkresës së Ministrit të Shëndetësisë nr. 1668/4 Prot. është vendosur ndryshimi i dokumenteve të tenderit për procedurat e prokurimit të publikuara (me vlera të larta të fondit limit). Konkretisht kërkësa për paraqitjen e autorizimit të prodhuesit nuk kërkohet për disa lote.

3.15.Në nenin 47, pika 1, të ligjit nr. 9323, datë 25.11.2004 “Për barnat dhe shërbimet farmaceutike”, i ndryshuar përcaktohet se: “Barnat e regjistruara në Republikën e Shqipërisë importohen nga importuesit e autorizuar nga kompanitë mbajtëse të autorizimit të tregtimit ose nga kompanitë prodhuese, në bazë të regjistrit të botuar të barnave, sipas nenit 18 të këtij ligji.”

 3.16.Nga ana tjetër, në nenin 18 të ligjit nr. 9323, datë 25.11.2004 “Për barnat dhe shërbimet farmaceutike”, i ndryshuar, pika 1 përcakton: “1. QKKB-ja përgatit dhe boton, periodikisht, çdo vit, regjistrin e barnave me çmimet përkatëse dhe emrin e importuesve të autorizuar nga kompanitë mbajtëse të autorizimit të tregtimit ose nga kompanitë prodhuese dhe bën përditësimin e tij çdo muaj.”.

3.17.Rezulton se Ministri i Shëndetësisë, në shkelje të hapur të ligjur, në mënyrë selektive e ka hequr këtë kriter, duke sjellë pasoja që kanë ndikim të drejtpërdrejtë apo të tërthortë nëshëndetin e njeriut. Kështu, është shkelur neni 4 i ligjit nr. 9323, datë 25.11.2004 “Për barnat dhe shërbimet farmaceutike”, i ndryshuar, i cili përcakton se “Ndalohet fabrikimi, tregtimi, importimi, eksportimi, përshkrimi dhe përdorimi i barnave qe, drejtpërdrejt ose tërthorazi, dëmtojnë dhe rrezikojnë shëndetin e njeriut”.

3.18.Autorizimi i prodhuesit është dokument i cili kërkohet me qëllim identifikimin dhe verifikimin e origjinës së barit. Një sërë dispozitash në funksion të krijimi të një regjimi sa më të rreptë dhe të paanshkalueshëm janë parashikuar në ligjin e sipërpërmendur. Kështu, neni 3, pika 31 përkufizon mbajtësin e autorizimit të tregtimit si vijon: “31.”Mbajtësi i autorizimit të tregtimit” është personi juridik, në emër të të cilit është lëshuar certifikata e regjistrimit të barit të gatshëm për përdorim. Ky subjekt është përgjegjës për cilësinë, sigurinë dhe efikasitetin e barit të gatshëm për përdorim, në përputhje me informacionin e deklaruar për regjistrim.”. Gjithashtu, neni 21/2 I këtij ligji specifikon se: “Mbajtësit e autorizimit për tregtim janë përgjegjës për: 1. Mbajtjen e të dhënave të detajuara për të gjitha efektet e padëshiruara dhe/ose të dëmshme, të dyshuara, në Republikën e Shqipërisë dhe në vendet e tjera ku tregtohet bari. 2. Raportimin e menjëhershëm të të gjitha dyshimeve për efektet e padëshiruara dhe/ose të dëmshme, serioze, të raportuara tek ai nga profesionistët e shëndetit. 3. Raportimin e të gjitha efekteve të padëshiruara dhe/ose të dëmshme, të papritura dhe serioze, të ndodhura në vende të tjera ku qarkullon bari. 4. Emërimin e një personi përgjegjës (mjek, farmacist, stomatolog) për farmakovigjilencën, i cili deklarohet zyrtarisht që në çastin e aplikimit për regjistrim të barit. 5. Dorëzimin e raporteve periodike për sigurinë e barit pranë QF-së.”

 Përgjegjësia penale për shkak të shkeljeve të mësipërme

 3.19.Të gjitha sa më sipër, çojnë në përfundimin se në këtë procedurë prokurimi ka pasur shkelje nga ana e autoritetit kontraktor. Për pasojë është shkelur barazia në tëndera, duke qenë se ndryshimi i kritereve në kundërshtim me detyrimit që rrjedhin nga legjislacioni në fuqi, konsiderohet mosrespektim i ligjit, i cili konfiguron edhe përgjegjësi penale, si dhe cënim tëinteresit publik.

3.20.Për shkeljen e vërejtur si më sipër, përgjegjësia është e Ministrit të Shëndetësisë, që ka vepruar si përfaqësues i autoritetit kontraktor. Shtetasi Ilir Beqaj, me detyrë Ministër i Shëndetësisë, nëpërmjet caktimit të kritereve selektive dhe abuzive, si dhe duke ndryshuar kriteret pavarësisht përcaktimeve të legjislacionit sektorial në fuqi, kanë kryer veprime aktive në kundërshtim me ligjet që rregullojnë lirinë e pjesëmarrjes dhe barazinë e shtetasve në tendera dhe ankande publike, duke krijuar në këtë mënyrë avantazhe dhe privilegje të padrejta për operatorin ekonomik qëështë shpallur fitues. Në këto kushte, shtetasi Ilir Beqaj, me detyrë Ministër i Shëndetësisë, rezulton e provuar që ka konsumuar veprën penale të shkeljes së barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike, të sanksionuar në nenin 258 të Kodit Penal.

3.21.Nga ana tjetër, duke kryer veprime me dashje në kundërshtim me ligjin, që përbëjnë jo vetëm favorizim të operatorit ekonomik qëështë shpallur fitues, por edhe mospërmbushje të rregullt të detyrës, Ministri i Shëndetësisë Ilir Beqaj, i ka sjell këtij operatori ekonomik përfitime materiale të padrejta, duke dëmtuar njëkohësisht interesat e shtetit dhe të ofertuesve të tjerë pjesëmarrës në këtë konkurim. Konkretisht, për shkak të veprimeve të Ministrit të Shëndetësisë, ofertuesi i shpallur fitues nuk ofron garancitë e nevojshme sipas ligjit për të ofruar këtë shërbim. Gjithashtu, shpallja fitues e një oferte që duhet të ishte skualifikuar për mospërmbushje të kritereve ka dëmtuar interesat e ligjshme të ofertuesve të tjerë që janë kualifikuar si të suksesshëm, por që nuk janë shpallur fitues. Këto veprime aktive të kundërligjshme kanë cenuar marrëdhëniet juridike të vendosura me ligj për të siguruar veprimtarinë e rregullt dhe normale të institucioneve shtetërore, si dhe të drejtat dhe interesat e ligjshme të shtetasve apo shtetit. Në këto kushte, rezulton e provuar se shtetasi Ilir Beqaj, me detyrë Ministër i Shëndetësisë ka konsumuar elementet e veprës penale të shpërdorimit të detyrës, të sanksionuar në nenin 248 të Kodit Penal.

3.22.Në bazë të dispozitave ligjore të sipërcituara është e qartë se barnat që qarkullojnë në Shqipëri duhet të jenë të regjistruara pranë organit përkatës qëështë pikërisht QKKB. Për të vërtetuar regjistrimin e barit, standardi minimal teknik që përcakton ligji për barnat, në këtë rast ështëështë pajisja me vërtetimin apo certifikatën përkatëse nga QKKB. Ky standard përbën një detyrim që ligji vendos, sepse vetëm nëpërmjet një certifikate të tillë bari mund të qarkullojë në Shqipëri. Ndërkohë ligji parashikon se vetëm përjashtimisht, në raste të vecanta sikurse janë gjendjen emergjente ose nevoja të shërbimit shëndetësor ku mungojnë alternativa të tjera barnash për mjekim ambulator dhe spitalor, Mundet që nëpërmjet një autorizimi të vecantë të Ministrit të Shëndetësisë të hyjnë në qarkullim barna të paregjistruara. Nga këto parashikime ligjore është e qartë qëMinistria e Shëndetësisë lejohet të zhvillojë tendera vetëm për blerje të rregullt tëbarnave, para vetëm për barnat e regjistruara dhe si rrjedhojë është e detyruar që t’i përmbahetdhe të respektojë të gjitha dispozitat urdhëruese të ligjit në lidhje me qarkullimin e këtyre barnave. Pra, Ministri i Shëndetësisë, si titullarë i autoritetit kontraktor nuk mund të organizojë një tender për blerjen e barnave të paregjistruara të cilat mund të blihen dhe të hyjnë në Shqipëri vetëm nëse vërtetohet një nga rastet përjashtimore të përmenduara nga ligji. Por në rastin konkret nuk ndodhemi në asnjë prej rasteve eksplicite përjashtimore që parashikon ligji. Faktikisht barnat e tenderuara të përfshira në lotet 1, 3, 5, 6 dhe 9 të këtij tenderi janë të regjistruara në Shqipëri, pra për to duhej domosdoshmërisht të paraqitej certifikata e regjistrimit në QKKB. Heqja e këtij kriteri përbën shkelje të dispozitave urdhëruese të ligjit.

3.23. Nga ana tjetër, heqja e kërkesës teknike për paraqitjen e autorizimit përkatës nga prodhuesi, për lejimin e tregtimit të barit vetëm për një pjesë të barnave, e bën procedurën e tenderit të paligjshme, për shkak të shkeljes flagrante të detyrimeve ligjore të parashikuara në nenet 47 dhe 48 të ligjit nr. 9323/2004. Në bazë të këtyre dispozitave ligjore është detyrim ligjor që operatorët të pajisen me autorizimin përkatës nga autorizuesi I tregtimit apo nga prodhuesi me qëllim që të mund të tregtojnë barnat. Në rastin konkret, Ministri i Shëndetësisë ka kryer kualifikimin si ofertë e rregullt të një operatori ekonomik që nuk përmbushte kërkesat e nenit 47 dhe 48 të ligjit nr. 9323/2004. Duke hequr marrjen e autorizimit nga prodhuesi për një kategori barnash, Ministri i Shëndetësisë ka shkelur nenin 47 të ligjit të sipërcituar, i cili në mënyrë urdhëruese kërkon që importi i barnave të regjistruara të kryhet vetëm nëpërmjet autorizimit nga prodhuesi për tregtimin e barnave në Shqipëri.

3.24. Gjithashtu, Ministri i Shëndetësisë nuk ka respektuar stadardet kombëtare (ligji nr. 9323/2004) dhe ndërkombëtare (Direktivën 2001/83/EC dhe Rregulloren 726/2004/EC), sepse ka hequr detryimin e pajisjes me autorizimin nga prodhuesi vetëm për disa barna të disa loteve. Kjo lloj praktike ka krijuar në fakt një diskriminim në shpalljen e ofertës së kualifikuar, për shkak se operatorët ekonomik janë vlerësuar në bazë të kritereve të ndryshme, brenda të njëjtit tender. Duke patur kritere të ndryshme kualifikimi për lotet e të njëjtit tender, atëherë kjo praktikë ka sjellë edhe diferencimin nëpërmjet operatorëve konkurues në lotet e ndryshme brenda këtij tenderi.

3.25. Ministri i Shëndetësisëështë shprehur se e mbështet procedurën e tij në nenin 42/2 të ligjit nr. 9643/2006 “Për prokurimin publik”, të ndryshuar. Është e vërtetë që kjo dispozitë i njeh të drejtën Ministrit të Shëndetësisë që në cdo kohë, por përpara mbarimit të afatit të fundit të dorëzimit të ofertave dhe përcdo arsye, që të ndryshojë dokumentet e tenderit. Por kjo dispozitë nuk i jep mundësinë Ministrit të Shëndetësisë të ndryshojë ato kushte dhe kritere ligjore, të përcaktuara në ligje specifike, sic është edhe ligji nr. 9323/2004. Nga interpretimi i dispozitave të këtij ligji rezulton se barnat që qarkullojnë në Republikën e Shqipërisë këkojnë si kusht regjistrimin e tyre. Po kështu, importimi i barnave kërkon si kusht autorizimin e importuesit nga kompania mbajtëse e licencës sëtregtimit ose nga kompania prodhuese. Këto kushte/kritere kanë karakter detyrues dhe sit ë tilla nuk mund të hiqen apo ndryshohen nga autoriteti kontraktor, për shkak se një fakt i tillë do të sillte ndërhyrje në thelbin dhe përmbajtjen e ligjit. Në këto kushte, vlerësojmë se përfundimisht kriteret e vecanta të ndryshuara dhe hequra nga Ministri i Shëndetësisë me aktin nr. 1668/4 Prot., datë 21.03.2014, përbëjnë një veprim të kundërligjshëm dhe mospërmbushje të rregullt të detyrës, sepse bien ndesh me ligjin nr. 9323/2004 “Për barnat dhe shërbimin farmaceutik”, i ndryshuar. Nga ana tjetër, ky veprim i Ministrit të Shëndetësisë është bërë për të favorizuar operatorët ekonomik që janë shpallur fitues në këtë procedurë prokurimi, duke cenuar barazinë në trajtim me operatorët e tjerë të skualifikuar apo që nuk janë shpallur fitues. Ky fakt provohet nëpërmjet kontrollit të listës së operatorëve ekonomik që janë shpallur fitues, të cilët nuk i përmbushin kriteret që janë hequr me aktin nr. 1668/4 Prot., datë 21.03.2014. Pra, nëse Ministri i Shëndetësisë nuk do të kishte ndërhyrë në mënyrë të kundërligjshme në procedurën e prokurimit, operatorët ekonomik që janë shpallur fitues do të ishin skualifikuar për mospërmbushje të kritereve.

3.26. Në këtë rast, përvec të tjerave kemi të bëjmë edhe me import paralel të barnave. Në ligjin e barnave që ishte në fuqi , neni 11, pika 2 thuhet: “Për përballimin e gjendjeve emergjente (katastrofa natyrore, epidemi) ose në raste nevojash të shërbimit shëndetësor (alternativa të vetme barnash për mjekim ambulator dhe spitalor), Ministri i Shëndetësisë autorizon importimin e barnave të paregjistruara, sipas rregullave të përcaktuara me vendim të Këshillit të Ministrave”. Pra leje importi jepet për barnat e paregjistruara, dhe kjo është një praktikë e përhershme rutinë që për barnat që kompanitë nuk kanë interes t’i regjistrojnë në Shqipëri, por që janë të nevojshme, Ministri jep leje importi për një sasi dhe kohë të caktuar.

3.27.Në këtë rast jemi përpara një shkelje të ligjit, për shkak se barnat për të cilat Ministri i Shëndetësisë modifikoi rregullat ishin të regjistruara, qarkullonin në Shqipëri dhe gjendeshin në depot e autorizuara nga prodhuesit. Për regjistrimin e barnave kompanitë prodhuese paraqesin një sërë dokumentash, që bëjnë të mundur verifikimin e cilësisë, analizave, efetivitet dhe sigurisë. Kompanitë prodhuese i eksportojnë barnat vetëm nga distributorët e autorizuar prej tyre dhe mbajnë përgjegjësi vetëm për barnat e qarkulluara nga distributorët. Ndërkohë që kompania që fitoi tenderin nuk ishte e autorizuar ‘ti importonte këto barna nga kompanitë prodhuese, dhe për këtë arsye i importoi nga Turqia, pa asnjë informacion se nga cila depo apo kompani. Në këtë rast ngrihet pikëpyetje se: “Me cfarë dokumentash vërtetohet origjina e barnava? Me cfarë certificate analize janë të pajisura? Cilat kanë qenë kushtet e transportit dhe me cfarë mjeti janë transportuar nga Turqia në Shqipëri? Kujt i janë dorëzuar rekordet e temperaturave? Kush mban përgjegjësi për cilësinë? Rezulton se barnat termolabile, që ruhen dhe transportohen në temperaturën 2 – 8 grade celcius (ALTUZAN, HERCEPTIN, MABTERA, VELCADE), u sollën nga Turqia nëpërmjet Kosovës me furgona mallrash jashtë cdo kushti dhe standardi.

3.28.Në ankesat që kompanitë e ndryshme kanë bërë është theksuar qartë që këto barna janë të regjistruara në Shqipëri dhe këto distributorë janë të autorizuar për shpërndarjen e tyre. Lejimi i importit paralel nga distributorë ose importues të paautorizuar, cenon hallkën e domosdoshme të sigurisë së qarkullimit të barnave dhe lejon futjen e barnave të falsifikuara ose me cilësi e efikasitet të dyshimtë, duke rrezikuar në këtë mënyrë seriozisht jetën dhe shëndetin e qytetarëve shqiptar. Për ilustrim, një nga barnat që u importua ishte edhe bari Avastin, që më pas rezultoi i falsifikuar. Një veprim i tillë i Ministrit të Shëndetësisë është i kundërligjshëm dhe dëmton rëndë dhe me dashje jetën dhe shëndetin e qytetarëve shqiptar.

 3.29. Për të gjitha arsyet e përshkruara më sipër, kërkojmë fillimin e procedimit penal ndaj shtetasit Ilir Beqaj, me detyrë Ministër i Shëndetësisë, për kryerjen e veprës penale të “shkeljes së barazisë në tendera” dhe “shpërdorimit të detyrës”.

I nderuar z. Prokuror i Përgjithshëm,

 Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike, ka patur dhe do të ketë gjithmonë në vëmendjen e tij, mbrojtjen e interesit publik dhe interesit financiar të shtetit shqiptar, nga abuzimi me parat e taksapaguesve shqiptar nga autoritetet publike. Në rastin konkret, heqja apo ndryshimi i kritereve që janë të parashikuara si detyrime nga legjislacioni në fuqi, përbën shkelje të rëndë të ligjit dhe shkak për konfigurimin edhe të përgjegjësisë penale nga ana e personit përgjegjës. Justifikimi i dhënë se këto janë bërë me qëllim rritjen e transparencës, mosdiskriminimit, etj., nuk qëndrojnë pasi ky është një treg i rregulluar në mënyrë uniforme dhe të gjithë operatorët i nënshtrohen të njëjtave rregulla, të cilat kanë për qëllim parësor mbrojtjen e shëndetit të individit, i cili në raste konkrete rezulton të jetë cënuar pikërisht si pasojë e këtyre veprimeve të titullarit të autoritetit kontraktor. Përkundrazi, heqja e këtyre kritereve, sjell deformim të padrejtë të konkurrencës në tregun e barnave në dëm të atyre operatorëve që operojnë në përputhje me kriteret, detyrimet dhe kushtet e vendosura nga legjislacioni yne, përputhje e cila ka një kosto në terma ekonomikë dhe i vendos ata në kushte të pabarabarta përballë operatorëve të tjerë të cilët, në hapësirat e paligjshme të krijuara si rastin konkret nga Ministri i Shëndetësisë, janë të favorizuar në terma kostoje.

Gjithashtu, dëshirojmë të theksojmë se analiza e bërë në këtë kallzim, ku evidentohen qartësisht elementët e veprave penale të kallzuara, dhe që janë kryer me vullnet të plotë nga i kallzuari, është kryer vetëm bazuar në dokumentacionin e disponuar nga ana jonë, duke qenë se Ministria e Shëndetësisë në mënyrë të vijueshme ka refuzuar që të vendos në dispozicion të deputetëve të Kuvendit të Shqipërisë informacionet dhe dokumentet e kërkuara. Ne shprehim gjithë besimin e plotë se institucioni Juaj, do të veprojë në mënyrë të shpejtë, efikase dhe pa ngurim, dhe e presim me vëmendje maksimale dhënien rrugë të këtij kallzimi sipas procedurës përkatëse, mbledhjes së dokumentacionit të plotë që provon akuzat, si dhe vënien përpara përgjegjësisë penale të personave përgjegjës. Cdo veprim i juaj në respekt të ligjit është përgjigje ndaj abuzuesve me pushtetin në vetvete, por mbi të gjitha ndaj mbrojtjes së vlerave dhe parimeve të demokracisë funksionale dhe shtetit ligjor.

Ne shprehim gadishmërinë tonë të plotë, për t’Ju mbështetur në gjithë veprimtarinë Tuaj gjatë këtij hetimi, të bindur se ju do të angazhoni seriozisht institucionin tuaj, për të ndalur shpërdorimin e hapur të fondeve publike për interesa klienteliste, në dëm të interesit publik.

Në pritje të një reagimi të shpejtë dhe efikas nga ana Juaj,

Me respekt,

GRUPI PARLAMENTAR I PARTISE DEMOKRATIKE

 KRYETARI EDI PALOKA