Kupa e Botës FIFA 2026, rriten shqetësimet për sigurinë në SHBA ndërsa financimi ngec

Përgatitjet në SHBA për Kupën e Botës FIFA 2026 po mbeten pas, duke nxitur shqetësime në rritje lidhur me rreziqet e sigurisë gjatë ngjarjes.

Raportet e inteligjencës kanë paralajmëruar për mundësinë që ekstremistë dhe grupe kriminale të synojnë turneun, në një kohë kur qindra miliona dollarë fonde të miratuara për sigurinë janë vonuar, duke e lënë procesin e përgatitjes në prapambetje.

Informimet e raportuara nga zyrtarë federalë dhe shtetërorë në SHBA, si dhe nga FIFA – federata ndërkombëtare që mbikëqyr Kupën e Botës – përshkruajnë rrezikun e sulmeve ekstremiste, përfshirë ato ndaj infrastrukturës së transportit, si edhe mundësinë e trazirave civile të lidhura me politikat e Presidentit Donald Trump kundër imigracionit.

Kupa e Botës, një nga ngjarjet më të mëdha sportive globale, do të zhvillohet në qershor dhe korrik në tre vende: Shtetet e Bashkuara, Kanadaja dhe Meksika.

Megjithëse siguria në ngjarje të tilla është gjithmonë e lartë, autoritetet e zbatimit të ligjit në SHBA kanë qenë në gatishmëri të shtuar që nga përshkallëzimi i tensioneve në Lindjen e Mesme dhe kanë ngritur shqetësime për kërcënime të mundshme hakmarrëse.

Zyrtarët përgjegjës për përgatitjet në SHBA kanë ngritur alarmin javët e fundit për një bllokim prej 625 milionë dollarësh në grantet federale për sigurinë, të parashikuara në një projektligj shpenzimesh të mbështetur nga republikanët dhe të miratuar në korrik 2025.

Agjencia Federale e Menaxhimit të Emergjencave (FEMA), e ngarkuar me shpërndarjen e fondeve, kishte deklaruar në nëntor se ndarja e tyre pritej të përfundonte jo më vonë se 30 janari.

Pas një hetimi nga Reuters këtë muaj, ku zyrtarë dhe organizatorë u ankuan se fondet ende nuk ishin disbursuar, FEMA njoftoi të mërkurën se grantet ishin dhënë, duke theksuar se ato do të “forcojnë përgatitjet e sigurisë”.

Me ndeshjet e para që do të zhvillohen në Meksikë më 11 qershor, e më pas në SHBA dhe Kanada një ditë më vonë, shtetet dhe qytetet pritëse po hartojnë plane të detajuara, përfshirë strategjitë e mbrojtjes nga sulme të mundshme. Megjithatë, vonesat në financim dhe paralajmërimet për kërcënime e kanë komplikuar më tej një proces tashmë të ndërlikuar, sipas zyrtarëve të përfshirë.

Procesi i shpërndarjes së fondeve zakonisht zgjat me muaj, ndërsa blerja e teknologjisë dhe pajisjeve mund të kërkojë edhe më shumë kohë, sipas Mike Sena, president i Shoqatës Kombëtare të Qendrave të Bashkimit, e cila përfaqëson një rrjet prej 80 qendrash që lehtësojnë shkëmbimin e inteligjencës mes autoriteteve federale, shtetërore dhe lokale.

“Do të jetë jashtëzakonisht e ngushtë”, u shpreh ai.

Një raport inteligjence nga New Jersey, i dhjetorit 2025, që analizonte kërcënimet e mundshme për ndeshjet në këtë shtet – përfshirë finalen – evidentonte sulme të fundit të brendshme, komplote terroriste të parandaluara dhe përhapjen e propagandës ekstremiste. Raporti theksonte gjithashtu mundësinë e grumbullimeve spontane të lidhura me tensione mes vendeve pjesëmarrëse.

Një tjetër raport, i shtatorit 2025, përshkruante një postim në internet që dukej se nxiste sulme ndaj infrastrukturës hekurudhore gjatë turneut, duke përmendur se kishte “shumë mundësi për ta nxjerrë nga shinat”, dhe duke vënë në shënjestër ndeshjet në Bregun Perëndimor të SHBA-së dhe në Kanada. Dokumentet janë siguruar përmes kërkesave për transparencë nga organizata jofitimprurëse “Property of the People”.

Financimi i vonuar dhe tensionet politike shtojnë pasiguritë

Demokratët kanë fajësuar Sekretaren në largim të Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem, për vonesat në shpërndarjen e fondeve. Nën drejtimin e saj, Departamenti i Sigurisë Kombëtare mbajti gjithashtu të bllokuara qindra miliona dollarë për sigurinë në disa shtete të drejtuara nga demokratët, duke i kushtëzuar me forcimin e zbatimit të ligjeve të imigracionit.

Nga ana tjetër, Shtëpia e Bardhë ka fajësuar demokratët për vonesat, duke përmendur mosmarrëveshjet mbi politikat e imigracionit.

“Presidenti është i përqendruar ta bëjë këtë Kupë Bote më të madhen e të gjitha kohërave, duke garantuar njëkohësisht standardin më të lartë të sigurisë”, deklaroi zëdhënësi Davis Ingle. “Demokratët duhet të ndalojnë lojërat politike.”

Politikat e Trump për imigracionin kanë hedhur një hije mbi ngjarjen, duke ngritur shqetësime për praninë e agjentëve të Imigracionit dhe Doganave (ICE). Që nga marrja e detyrës në janar 2025, janë raportuar arrestime të emigrantëve të dyshuar në qytete të ndryshme dhe ndalime turistësh në aeroporte.

Kjo ka përkuar me një rënie të përgjithshme të vizitorëve ndërkombëtarë në SHBA, sipas të dhënave zyrtare, megjithëse kërkesa për bileta dhe fluturime për turneun mbetet e lartë.

Në një raport të inteligjencës së FIFA-s të datës 28 janar, analistët paralajmëruan se aktivizmi anti-ICE mund të ulë barrierat ndaj veprimeve armiqësore nga individë të izoluar ose grupe ekstremiste.

Trump ka vendosur gjithashtu kufizime të pjesshme ose të plota udhëtimi për shtetasit e më shumë se 30 vendeve, përfshirë Iranin, i cili po negocion me FIFA-n për të zhvilluar ndeshjet e tij në Meksikë. Ndërkohë, edhe Haiti, Bregu i Fildishtë dhe Senegali – vende të kualifikuara – përballen me kufizime të ngjashme për tifozët e tyre.

Shqetësimet për sigurinë përfshijnë edhe zonat e tifozëve

Zyrtarë të përfshirë në organizim kanë theksuar se ngjarjet e “Festivalit të Tifozëve” përbëjnë një sfidë të veçantë sigurie, për shkak të grumbullimeve të mëdha në hapësira të hapura.

Një aktivitet i planifikuar në Liberty State Park në Jersey City u anulua papritur muajin e kaluar dhe u zëvendësua me evente më të vogla.

Guvernatorja e New Jersey, Mikie Sherrill, deklaroi se ky vendim synonte të shpërndante më mirë pjesëmarrjen, ndërsa burime të përfshira në planifikim pranuan se shqetësimet për sigurinë kanë ndikuar gjithashtu.

Përfaqësuesja amerikane Nellie Pou theksoi se secila nga 104 ndeshjet e turneut përbën një sfidë sigurie të krahasueshme me finalen e Super Bowl.

“Autoritetet vendore dhe forcat e rendit do të përballen me një barrë të madhe”, tha ajo. “Ata kanë nevojë për çdo burim financiar që u takon – dhe e kanë nevojë tani.”
Al Jazeera

Përgatiti: AV / Kohas Jonë