OKB bën thirrje për ‘veprim urgjent’ për të frenuar AI përballë ‘rreziqeve të paprecedenta’

Volker Turk, zyrtari i lartë i OKB-së për të drejtat e njeriut, ka bërë thirrje për “veprim urgjent” për të frenuar inteligjencën artificiale (AI), duke paralajmëruar për “rreziqe të paprecedenta” që ajo paraqet. Në një letër dërguar vendeve dhe zhvilluesve të AI, e shpërndarë edhe me mediat, Turk theksoi se bota ndodhet “në prag të ndryshimeve të pakthyeshme, që prekin jo vetëm ne, por edhe brezat e ardhshëm të njerëzimit”. Ai shtoi se “gara aktuale drejt një AI gjithnjë e më të fuqishme është një hap drejt rreziqeve më të mëdha ekzistenciale për çdo aspekt të jetës sonë”.

Thirrja e tij vjen në një kohë kur po zhvillohet një debat i ashpër nëse zhvillimi i AI duhet ngadalësuar. Presidenti amerikan Donald Trump dhe aleatët kryesorë kanë kundërshtuar thirrjet për të ngadalësuar zhvillimin e kësaj teknologjie. Muajin e kaluar, një hulumtues dha dorëheqjen publikisht nga kompania Anthropic për shkak të frikës se teknologjia mund t’i shpëtojë kontrollit njerëzor. Një tjetër punonjës i Anthropic, i cili nuk dha dorëheqjen, deklaroi publikisht se “ne vërtet besojmë sinqerisht se AI mund të vrasë të gjithë njerëzit”, dhe se ai mendonte se shanset ishin më të mëdha se “10 për qind brenda dekadës së ardhshme”.

Mes kësaj shqetësimi, CEO i Anthropic, Dario Amodei, bëri thirrje të shtunën që kompanitë e AI të “vendosin ritmin e kufirit” – ose të koordinojnë një ngadalësim në zhvillimin e teknologjisë. Ai u mbështet publikisht nga konkurrentët e tij kryesorë, Elon Musk i xAI dhe Sam Altman i OpenAI. Zyra e të drejtave të njeriut e OKB-së tha se këto kompani ishin ndër 10 zhvilluesit e AI, duke përfshirë gjithashtu Meta, Microsoft dhe Google, të cilët morën letrën e Turk.

Turk theksoi se “në botën e sotme, ne jemi pothuajse tërësisht të varur nga një numër i vogël kompanish të fuqishme për të bërë zgjedhjet e duhura mbi zhvillimin e AI për të gjithë njerëzimin”. Ai shtoi se “bashkërregullimi i industrisë është një hap i parë urgjentisht i nevojshëm, por më vete, ai nuk është aspak i mjaftueshëm”. Zyrtari i OKB-së paralajmëroi për “rreziqet e paprecedenta” të paraqitura nga shfaqja e agjentëve të AI gjithnjë e më të aftë.

Ai shpjegoi se “popullata të tëra mund të izolohen nga uji i pijshëm, ngrohja dhe shërbimet financiare, dhe AI agjentike tashmë po përshpejton ritmin dhe shtrirjen e luftës dhe po gërryen masat mbrojtëse që qëndrojnë mes nesh dhe lëshimit të armëve të shkatërrimit në masë”. Turk theksoi se “kompanitë që janë në ballë të zhvillimit të AI kufitare, të bazuara kryesisht në Republikën Popullore të Kinës dhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, kanë si përgjegjësinë ashtu edhe aftësinë për të vepruar menjëherë për të reduktuar rreziqet”.

Megjithatë, ai theksoi nevojën për bashkëpunim ndërkombëtar, duke këmbëngulur se “asnjë vend nuk mund ta qeverisë këtë teknologji i vetëm (dhe) asnjë kompani nuk duhet të jetë në gjendje të vendosë vetë se cilat rreziqe duhet të pranojë bota”. Ai përfundoi duke deklaruar se “asnjë person nuk duhet të detyrohet të heqë dorë nga të drejtat e tij njerëzore në këmbim të pretendimeve për progres teknologjik”.

Marrë nga France 24 Live News