Arkeologët kanë zbuluar mbetjet e një sandale ushtarake romake 2000-vjeçare me gozhdë me kokë, pranë një kampi romak ndihmës në Gjermani.
Zyra Shtetërore e Bavarisë për Mbrojtjen e Monumenteve është shprehur për mediat se zbulimi i sandales me gozhdë e stilit ushtarak u bë i mundur nga gërmimet që po bëheshin në një vendbanim civil në periferi të një fortese ushtarake romake pranë Oberstimm.
This is how the remains of the sole of the Roman sandal were found. Photo: Bavarian State Office for the Conservation of Monuments
Sipas një deklarate nga Zyra Shtetërore e Bavarisë për Mbrojtjen e Monumenteve (BLfD), vendbanimi ishte i pushtuar për një periudhë midis viteve 60 dhe 130 pas Krishtit.
Zbulimet befasuese si Oberstimm Sole tregojnë vazhdimisht se edhe pas përfundimit të gërmimeve arkeologjike, ende po mblidhen informacione të vlefshme. “Kjo nënvizon punën e paçmuar të restauruesve tanë,” tha Mathias Pfeil, konservator i përgjithshëm i Zyrës së Shtetit Bavarez për Mbrojtjen e Monumenteve (BLfD).
Gjetja e rrallë ishte maskuar nga një shtresë e trashë korrozioni, duke i dhënë asaj pamjen e dy copave të papërcaktuara të metalit të përkulur. Madje, një pjesë metalike e lakuar dhe e gërryer rëndë fillimisht dyshohej se ishte mbetje e një drapri. Një skanim me rreze X në laboratorin e Zyrës Shtetërore të Bavarisë për Ruajtjen e Monumenteve (BLfD) zbuloi se gunga të gërryera ishin gozhdë me kokë që mbulonin gjithë sipërfaqen e tabanit të sandales.
Sandalja ishte një kaligae, një sandale me gozhdë me kokë, që ishte pjesë e uniformës që u jepej ushtarëve dhe ndihmësve legjionarë romakë. Këpuca-sandale do të ishte veshur ndërsa personi po marshonte, me gozhdët që siguronin një ecje më të sigurt në terren të rrëshqitshëm, ndoshta ekuivalenti i takave të këpucëve të futbollit. Gozhdët prej hekuri u përdorën gjithashtu për të përforcuar dhe rregulluar tabanin e lëkurës. Ato i siguruan këpucës stabilitet, peshë dhe rezistencë.
Imazhi i analizës me rreze X të një sandale romake. Foto: Zyra e Shtetit Bavarez për Ruajtjen e Monumenteve
Caligae ishin lloje këpucësh të përdorura nga ushtarët romakë (legjionarët) gjatë periudhës së Republikës dhe Perandorisë Romake. Ato ishin të bëra nga lëkura e fortë dhe kishin një strukturë të veçantë me rripa që përshkonin këmbën, duke lënë hapësira për ajrosje. Caligae zakonisht kishin nënsholla me gozhdë metalike të cilat i bënin ato të përshtatshme për ecje të gjata dhe për luftim.
Caligae ofronin mbrojtje të mirë dhe ishin të qëndrueshme, ndërsa dizajni i tyre me rripa i lejonte ushtarët të kishin lëvizshmëri dhe rehati gjatë marshimeve dhe betejave. Ato ishin pjesë e rëndësishme e pajisjeve ushtarake romake dhe shpesh përfaqësojnë një simbol të disiplinës dhe fuqisë së legjioneve romake.
Zbulimi tregon se praktikat, mënyrat e jetesës dhe gjithashtu veshjet që romakët sollën në Bavari u adoptuan nga banorët vendas, thotë Amira Adaileh, specialiste në Zyrën Shtetërore të Bavarisë për Ruajtjen e Monumenteve.
Gozhdat individuale të këpucëve zbulohen shpesh në vendet romake, por vetëm në rrethana të caktuara ato ruhen së bashku me mbetjet e tabanit prej lëkure. Gjetjet e krahasueshme në Bavari janë të njohura deri më tani nga vetëm një pjesë e vogël e vendeve dhe ato ofrojnë perspektiva të reja të rëndësishme mbi jetën e përditshme romake dhe mjeshtërinë.
Përgatiti: Albert Vataj