Një grusht arra në ditë mund të jetë më shumë se një zakon i shijshëm ushqimor; ai mund të përfaqësojë një aleat të heshtur në mbrojtjen e trurit dhe ruajtjen e funksioneve njohëse gjatë plakjes. Një studim i gjerë shkencor ka analizuar ndikimin e konsumit të përditshëm të arrave në shëndetin e trurit, duke sugjeruar se këto fruta të vogla të natyrës mund të luajnë një rol mbështetës në ngadalësimin e disa proceseve që lidhen me plakjen njohëse.
Studimi, i njohur si “Walnuts and Healthy Aging” (WAHA) – Arrat dhe plakja e shëndetshme – është publikuar në revistën prestigjioze shkencore “The American Journal of Clinical Nutrition” dhe është udhëhequr nga studiuesit Aleix Sala-Vila dhe Emilio Ros, me bashkëpunimin e ekspertëve nga Instituti i Kërkimeve Biomjekësore në Barcelonë, Spanjë, dhe Loma Linda University në Kaliforni, SHBA.
Në këtë kërkim morën pjesë 708 persona të shëndetshëm, të moshës 63 deri në 79 vjeç, ku rreth 68 për qind ishin gra. Pjesëmarrësit u ndanë në dy grupe: njëri konsumoi arra çdo ditë, ndërsa grupi tjetër shmangu përfshirjen e tyre në dietë. Sasia ditore e arrave ishte rreth 30–60 gramë, afërsisht një grusht, për një periudhë dyvjeçare.
Gjatë kësaj kohe, studiuesit vlerësuan kujtesën dhe aftësitë njohëse të pjesëmarrësve përmes testeve të specializuara, ndërsa një pjesë e tyre iu nënshtrua edhe ekzaminimeve të trurit me rezonancë magnetike, për të vëzhguar ndryshime të mundshme në strukturën dhe funksionimin e tij.
Rezultatet nuk treguan një ndryshim të madh uniform te të gjithë pjesëmarrësit, por analizat e hollësishme zbuluan sinjale pozitive në disa nëngrupe, veçanërisht te pjesëmarrësit nga Barcelona, ku konsumimi i arrave u shoqërua me një prirje drejt ngadalësimit të rënies së funksioneve njohëse.
Shkencëtarët theksojnë se këto rezultate janë inkurajuese, por jo përfundimtare, dhe se nevojiten studime të tjera për të kuptuar më mirë mekanizmat përmes të cilëve arrat mund të ndikojnë në trurin e njeriut.
Pse arrat konsiderohen të dobishme për trurin?
Sekreti i tyre qëndron në përbërjen e pasur ushqyese. Arrat përmbajnë një kombinim të rrallë elementësh që lidhen me shëndetin e sistemit nervor:
• Acidi alfa-linolenik (ALA), një acid yndyror omega-3 me origjinë bimore – një përbërës që luan rol në funksionimin e membranave qelizore të trurit dhe lidhet me proceset e ruajtjes së shëndetit neurologjik.
• Antioksidantët – substanca që ndihmojnë organizmin të luftojë stresin oksidativ, një proces që lidhet me dëmtimin gradual të qelizave gjatë plakjes.
• Polifenolet dhe përbërësit antiinflamatorë – molekula bioaktive që mund të ndikojnë në reduktimin e proceseve inflamatore kronike, të cilat konsiderohen ndër faktorët që ndikojnë në plakjen e organizmit.
Në këtë kuptim, arra nuk është vetëm një frut i thatë; ajo është një “paketë natyrore” e yndyrave të shëndetshme, mineraleve dhe përbërësve mbrojtës që veprojnë në disa sisteme të trupit.
Nga truri te zemra: një mbështetje për shëndetin e përgjithshëm
Përfitimet e mundshme të arrave nuk kufizohen vetëm te funksionet njohëse. Studime të tjera shkencore kanë treguar se konsumimi i tyre lidhet edhe me përmirësime në shëndetin kardiovaskular.
Brenda të njëjtit program kërkimor WAHA, konsumimi i arrave për dy vite u shoqërua me ulje të niveleve të kolesterolit total dhe të LDL-së, i njohur gjerësisht si “kolesteroli i keq”, te të rriturit e moshuar.
Kjo e vendos arrën në një grup ushqimesh që nuk ndikojnë vetëm në një organ të veçantë, por mbështesin një ekuilibër më të gjerë të organizmit: zemrën, enët e gjakut, metabolizmin dhe trurin.
Një kujtesë e vogël nga natyra
Që nga kohët e lashta, njerëzit kanë vërejtur ngjashmërinë simbolike mes arrës dhe trurit njerëzor: forma e saj e rrudhosur, ndarja në dy gjysma dhe struktura e brendshme që kujton palosjet cerebrale e kanë bërë atë një simbol të mençurisë dhe të vitalitetit.
Sot shkenca nuk mbështetet më vetëm te simbolika, por te analiza biologjike. Megjithatë, ajo që tradita ka vëzhguar për shekuj, kërkimi modern po përpiqet ta kuptojë përmes molekulave dhe proceseve fiziologjike.
Përfundimi i studiuesve është i matur: arrat nuk janë një ilaç kundër plakjes dhe nuk mund të zëvendësojnë një mënyrë jetese të shëndetshme, por ato mund të jenë pjesë e një diete të ekuilibruar që mbështet funksionet e trurit, shëndetin e zemrës dhe mirëqenien e përgjithshme.
Një grusht i vogël arrash mund të duket si një gjë e thjeshtë në tryezën e përditshme, por pas tij fshihet një histori e gjatë e natyrës: ajo e një ushqimi që bashkon shijen, energjinë dhe një premtim të heshtur për kujdesin ndaj jetës që plaket me dinjitet.
Përgatiti: Albert Vataj