Gjykata Kushtetuese ka urdhëruar Gjykatën e Lartë që të rishqyrtojë vendimin për masën ‘arrest me burg’, e dhënë për kryebashkiakun e Tiranës, Erion Veliaj. Pesë nga tre gjyqtarët e Kushtetueses, e kanë cilësuar këtë masë si jo proporcionale gjithashtu dhe mbylljen në kafazin e qelqit gjatë seancave gjyqësore. Këshilltarët ndërkombëtarë ligjorë të të parit të Tiranës Kasowitz dhe Mishcon de Reya, bëjnë thirrje për zbatim të menjëhershëm të vendimit të Gjykatës Kushtetuese. “Pasi Gjykata e Lartë e Shqipërisë të kryejë me besnikëri rishikimin e kërkuar nga vendimi i sotëm, të peshojë me kujdes secilën nga mangësitë e identifikuara nga Gjykata Kushtetuese, dhe të zbatojë standardet përkatëse, ne presim plotësisht që ajo të konkludojë se vazhdimi i paraburgimit të Kryebashkiakut Veliaj nuk mund të mbështetet në mënyrë kushtetuese dhe do të urdhërojë lirimin e tij të menjëhershëm”, thuhet në deklaratë.
Deklarata e plotë
“Gjykata Kushtetuese meriton vlerësime për zbatimin e kujdesshëm, të pavarur dhe parimor të Kushtetutës së Shqipërisë. Ky është vendimi i dytë ku Gjykata Kushtetuese njeh mangësi të konsiderueshme kushtetuese në trajtimin që Shteti ka kryer ndaj Kryebashkiakut Veliaj.
Gjykata Kushtetuese ka kryer saktësisht funksionin që i është besuar nga Kushtetuta e Shqipërisë: sigurimin që, edhe në çështje që përfshijnë zyrtarë publikë dhe pretendime për sjellje kriminale, garancitë kushtetuese mbeten plotësisht të zbatueshme. Të drejtat kushtetuese ekzistojnë pikërisht për të siguruar që çështjet e vështira të vendosen sipas ligjit dhe jo sipas oportunitetit.
Ky vendim përforcon një parim që ndahet nga demokracitë kushtetuese në të gjithë Evropën dhe në Shtetet e Bashkuara: liria personale nuk mund të kufizohet pa shqyrtim gjyqësor rigoroz dhe pa respektim besnik të garancive kushtetuese. Tani Gjykata Kushtetuese ka kërkuar pikërisht atë rishikim të thelluar, dhe një anëtar i Gjykatës doli në përfundimin se provat nuk arritën kurrë të plotësonin standardin kushtetues të nevojshëm për të justifikuar paraburgimin e Kryebashkiakut Veliaj që në fillim. Pasi Gjykata e Lartë e Shqipërisë të kryejë me besnikëri rishikimin e kërkuar nga vendimi i sotëm, të peshojë me kujdes secilën nga mangësitë e identifikuara nga Gjykata Kushtetuese, dhe të zbatojë standardet përkatëse, ne presim plotësisht që ajo të konkludojë se vazhdimi i paraburgimit të Kryebashkiakut Veliaj nuk mund të mbështetet në mënyrë kushtetuese dhe do të urdhërojë lirimin e tij të menjëhershëm.
Kur këto mangësi kushtetuese të merren parasysh, bashkë me përdorimin e identifikuar publikisht të dy paditësve fiktivë të pretenduar, ekzistenca e të cilëve nuk është vërtetuar kurrë, dhe pjesëmarrjen e një prokurori i cili pranoi se i mungonin kualifikimet ligjore të kërkuara për të qëndruar në detyrë, gjyqësorit shqiptar duhet përfundimisht t’i kërkohet të përcaktojë nëse efekti kumulativ i këtyre mangësive ka komprometuar aq shumë integritetin e këtyre proceseve sa ndjekja penale mund të vazhdohet në përputhje me garancitë e një procesi të rregullt ligjor, Kushtetutën e Shqipërisë, dhe Konventën Evropiane të të Drejtave të Njeriut.
Si përfundim, sundimi i ligjit matet jo nga të drejtat kushtetuese të shkruara në letër, por nga gatishmëria e gjykatave të pavarura për t’i zbatuar këto të drejta atëherë kur zbatimi i tyre është më i vështirë. Gjykatat e pavarura që zbatojnë me besnikëri parimet kushtetuese, pa frikë dhe pa favorizim, janë të domosdoshme për qeverisjen demokratike, besimin publik në administrimin e drejtësisë, dhe mbrojtjen e lirive themelore të çdo qytetari. Ne mbetemi me shpresë se institucionet gjyqësore të Shqipërisë do të mbështesin këto parime kushtetuese të qëndrueshme.