Deklarata e ministres serbe nuk është thjesht provokim politik, por një retorikë e rrezikshme

Deklarata e ministres serbe për Administratë Publike dhe Vetëqeverisje Lokale, Snezhana Paunoviq, se po të ishte në vend të Sllobodan Millosheviqit në vitin 1998 “do ta kishte spastruar etnikisht Kosovën”, nuk mund të konsiderohet një opinion i zakonshëm politik. Ajo ka shkaktuar reagime të forta në Kosovë, është dënuar nga Bashkimi Evropian dhe ka nxitur kërkesa për shkarkimin e saj në Serbi, si edhe kallëzim penal nga autoritetet kosovare.

Një deklaratë e tillë prek një nga plagët më të rënda të Ballkanit. Lufta në Kosovë la mijëra viktima, qindra mijëra njerëz u detyruan të largoheshin nga shtëpitë e tyre dhe shumë familje vazhdojnë edhe sot të kërkojnë drejtësi për të afërmit e zhdukur. Për këtë arsye, përdorimi i gjuhës që përmend ose duket se justifikon “spastrimin etnik” është veçanërisht i rëndë dhe mund të perceptohet si nxitës i urrejtjes dhe tensioneve.

Është domethënëse që edhe Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerimin, Marta Kos, e dënoi publikisht deklaratën dhe shprehu habinë që ministrja vazhdon të jetë në detyrë. Edhe presidenti serb Aleksandar Vuçiq deklaroi se fjalët e saj nuk përfaqësojnë qëndrimin e tij dhe as të Qeverisë së Serbisë.

Politikanët kanë përgjegjësi të veçantë për mënyrën se si përdorin gjuhën publike. Në një rajon me histori konfliktesh, deklaratat që mund të interpretohen si lavdërim ose mbështetje për spastrimin etnik nuk kontribuojnë në pajtim, por rrezikojnë të thellojnë mosbesimin dhe të nxisin tensione të reja.

Për këtë arsye, është e rëndësishme që politika shqiptare, institucionet, akademikët, shoqëria civile dhe çdo zë me ndikim ta dënojnë qartë një retorikë të tillë. Dënimi nuk duhet të jetë kundër një populli apo një kombi, por kundër çdo gjuhe që normalizon ose justifikon krimet e luftës, urrejtjen etnike dhe dhunën.

Ballkani ka nevojë për më shumë dialog, më shumë përgjegjësi dhe më shumë respekt për të vërtetën historike. Çdo deklaratë që duket se legjitimon spastrimin etnik bie ndesh me këto parime dhe duhet të kundërshtohet me vendosmëri nga të gjitha forcat demokratike, pavarësisht përkatësisë politike apo kombëtare.