Albert Vataj
Disa vite pas ndarjes nga jeta të Umberto Ecos, trashëgimtarët e tij dhe autoritetet akademike kanë përuruar në Bolonjë bibliotekën e madhe kushtuar shkrimtarit dhe filozofit të shquar. Kjo hapësirë, e konsideruar si një nga bibliotekat më të rëndësishme bashkëkohore, përfshin mbi 32,000 vëllime të zhvendosura direkt nga studioja milaneze e semiologut dhe profesorit afatgjatë të Universitetit të Bolonjës. Një vend i magjishëm për t’u humbur, ku vizitorët mund të kenë qasje në mijëra forma të dijes.
Koleksioni i pasur dëshmon gjerësinë e jashtëzakonshme të interesave të Eco-s: nga filozofia mesjetare te semiotika, nga letërsia te gjuhësia, e deri te kultura popullore dhe komikit, duke ofruar një portret unik të metodës së tij të punës dhe prodhimit intelektual.
“Ky është një moment i rëndësishëm, fryt i një rrugëtimi që ka nisur që në vitin 2018,” shpjegoi nënsekretarja e Kulturës, Lucia Borgonzoni. “Fillimisht, i gjithë koleksioni ishte menduar të mbetej në Milano, në Bibliotekën Braidense, por familja dëshironte që këta libra të ktheheshin në Bolonjë, në shtëpinë akademike të zgjedhur nga Eco. Sot ato më në fund janë këtu, të qasshme për të gjithë dhe gati për një jetë të re.”
“Është një ndërmarrje komplekse që u përfundua me mbështetjen e Ministrisë, Mbikëqyrjes së Trashëgimisë Kulturore dhe familjes Eco,” deklaroi rektori i universitetit, Giovanni Molari, gjatë ceremonisë së prerjes së shiritit, ku morën pjesë bashkëshortja e shkrimtarit, Renate Eco-Ramge, dhe fëmijët e tij.
E vendosur në krahun e shekullit të XX të Palazzo Poggi (selia e Universitetit), biblioteka ruan kornizën origjinale konceptuale falë një pune të imtësishme kërkimore dhe dokumentimi të kryer përpara zhvendosjes së librave nga Milano.
Kjo ka mundësuar që të zbatohet parimi i “fqinjësisë së mirë” (i frymëzuar nga historiani i artit Aby Warburg dhe i përqafuar nga vetë Eco), sipas të cilit vëllimet nuk rreshtohen thjesht në mënyrë alfabetike, por organizohen sipas marrëdhënieve ndërdisiplinore dhe afiniteteve tematike. Në këtë mënyrë, një libër të çon natyrshëm te tjetri fqinj.
Çfarë gjendet brenda bibliotekës?
Mbi 2,000 vepra të vetë Eco-s në botime dhe përkthime të shumta nga mbarë bota.
Rreth 600 vëllime kritike kushtuar analizës së mendimit të tij.
Koleksioni i plotë i revistës së famshme të komikeve “Linus”, të cilën ai e bashkëthemeloi në vitin 1965.
Kopje pune të romaneve të tij, me shënime dhe korrigjime të shkruara me dorë nga vetë autori.
“Përveç nostalgjisë, pasi i njoh secilin prej këtyre librave prej një kohe të gjatë, sot ndiej lumturi dhe kënaqësi,” tha i përlotur djali i tij, Stefano Eco. “Ata po nisin një jetë të re në një vend ku do të kujdesen me frymën e duhur.”
Nga ana tjetër, kryebashkiaku i Bolonjës, Matteo Lepore, vuri theksin te rëndësia që ky projekt ka për brezat e rinj: “Kjo bibliotekë përfshin pak nga të gjitha kuptimet e dijes. Ajo tregon shumë për historinë e qytetit tonë dhe për pasurinë intelektuale që do të gjejnë studentët e rinj që vijnë të jetojnë e studiojnë në Bolonjë.”