Kosova po kalon sërish një krizë institucionale që nuk mund të shpjegohet më thjesht me përplasjet mes partive. Kur një vend shkon vazhdimisht drejt zgjedhjeve, kur Kuvendi nuk arrin të funksionojë normalisht dhe kur për çdo bllokadë politike pritet ndërhyrja e Gjykatës Kushtetuese, atëherë problemi është më i thellë: klasa politike po tregon paaftësi për të ndërtuar kompromisin mbi të cilin funksionon një demokraci parlamentare.
Albin Kurti mban përgjegjësinë kryesore. Jo sepse është i vetmi fajtor, por sepse drejton forcën politike që kërkon të qeverisë Kosovën. Kur nuk i ke votat e nevojshme për t’i krijuar vetëm institucionet, duhet të negociosh. Dhe negocimi nënkupton edhe lëshime.
Një kryeministër nuk mund të mendojë vetëm si kryetar partie. Detyra e tij është të vendosë interesin e shtetit përpara interesit të Vetëvendosjes.
Deklarata e Lumir Abdixhikut e vendos Kurtin përballë një prove të re. LDK thotë se heq dorë nga pretendimet për drejtimin e Kuvendit, presidencën dhe pjesëmarrjen në Qeveri, por kërkon që presidenti i ardhshëm të jetë produkt i një marrëveshjeje politike dhe jo një zgjedhje e njëanshme.
Nëse opozita pranon të qëndrojë jashtë Qeverisë, atëherë edhe LVV duhet të tregojë se ku është e gatshme të bëjë kompromis.
Por problemi nuk është vetëm Kurti.
Edhe opozita duhet të marrë përgjegjësinë e saj.
LDK, PDK, AAK dhe forcat e tjera politike nuk mund të mjaftohen duke pritur dështimin e Kurtit. Opozita ka të drejtë ta luftojë politikisht Qeverinë, por nuk duhet të kontribuojë në paralizimin e Republikës vetëm sepse një krizë mund ta dëmtojë elektoralisht kundërshtarin.
Këtu qëndron drama e vërtetë politike e Kosovës: të gjithë flasin në emër të Republikës, por shumë pak janë të gatshëm të sakrifikojnë diçka nga interesi i tyre partiak për të.
Gjykata Kushtetuese është thirrur vazhdimisht të japë përgjigje për ngërçet institucionale. Por Gjykata mund të interpretojë Kushtetutën; nuk mund të prodhojë kompromisin që politikanët nuk janë në gjendje ta bëjnë.
Kjo situatë është veçanërisht e dëmshme për një shtet si Kosova.
Kosova ende lufton për njohje të reja, për anëtarësim në organizata ndërkombëtare dhe për konsolidimin e pozitës së saj përballë Serbisë. Kundërshtarët e pavarësisë së saj kanë interes ta paraqesin Kosovën si një shtet që nuk është në gjendje të funksionojë institucionalisht.
Pse politika kosovare duhet t’ua japë këtë argument?
Albin Kurti duhet ta kuptojë se Kosova është më e rëndësishme se Vetëvendosja. Por të njëjtën gjë duhet ta kuptojnë Abdixhiku, PDK-ja, AAK-ja dhe çdo forcë tjetër politike.
Presidenti i ardhshëm mund të jetë pikërisht prova e këtij kompromisi. Jo president i Kurtit, jo i LDK-së dhe jo i PDK-së, por një figurë që palët mund ta pranojnë si President të Republikës së Kosovës.
Kurti ka përgjegjësinë më të madhe sepse kërkon të qeverisë. Por ajo që po shohim është edhe dështimi kolektiv i një klase politike që ende nuk po arrin ta vendosë shtetin mbi partinë.
Kosovës nuk i duhen më zgjedhje për të zbuluar përsëri se partitë duhet të ulen në një tavolinë. I duhen institucione, stabilitet dhe liderë që dinë jo vetëm të fitojnë vota, por edhe të bëjnë shtet.
Sepse Kosova është më e madhe se Kurti, më e madhe se opozita dhe shumë më e rëndësishme se pushteti i çdo partie.