Arrestimi nga SPAK i drejtueses së Shërbimit Informativ të Shtetit, Vlora Hyseni, nën dyshimet për lidhje me grupet kriminale, nuk mund të trajtohet si një episod i zakonshëm kronike. Nëse akuzat provohen, kemi përballë një nga skandalet më të rënda shtetërore të tri dekadave të fundit.
Në këtë fazë duhet respektuar prezumimi i pafajësisë. Arrestimi nuk është dënim dhe fajësinë e përcakton vetëm gjykata. Por pozicioni që mbante Hyseni e bën çështjen jashtëzakonisht alarmante dhe kërkon transparencë të menjëhershme institucionale.
Shërbimi Informativ i Shtetit është institucioni ku përqendrohen disa nga sekretet më të ndjeshme të Republikës: informacionet për sigurinë kombëtare, grupet kriminale, terrorizmin, ndërhyrjet e huaja, operacionet e klasifikuara dhe bashkëpunimin me shërbimet partnere.
Kur dyshimet e SPAK-ut arrijnë deri te kreu i këtij institucioni, pyetja nuk është më vetëm se çfarë mund të ketë bërë një zyrtare e lartë. Pyetja është: deri ku ka depërtuar krimi në shtetin shqiptar?
A kanë pasur grupet kriminale mundësi të njihen me informacionet sekrete?
A janë paralajmëruar persona të botës së krimit për hetime apo operacione të planifikuara kundër tyre?
A janë cenuar burimet njerëzore, agjentët, dosjet e klasifikuara dhe bashkëpunimi me shërbimet partnere?
A është përdorur institucioni për të mbrojtur interesa kriminale, ekonomike apo politike?
Këto pyetje nuk mund të mbyllen pas dyerve të institucioneve. Qeveria duhet të reagojë urgjentisht.
Nuk mjafton deklarata e zakonshme se “drejtësia duhet të bëjë punën e saj”. Drejtësia ka detyrën të hetojë përgjegjësinë penale, ndërsa qeveria duhet të mbajë përgjegjësinë politike dhe institucionale. Duhet një kontroll i plotë sigurie brenda SHISH-it, auditim i aksesit në dokumentet e klasifikuara dhe verifikim nëse informacionet sekrete kanë përfunduar në duart e organizatave kriminale. Duhet të përcaktohet periudha e mundshme e cenimit dhe rreziku që mund t’u jetë shkaktuar operacioneve shqiptare apo atyre të përbashkëta me partnerët ndërkombëtarë.
Edhe opozita duhet të dalë nga heshtja dhe reagimet formale. Një akuzë e kësaj përmase kërkon debat urgjent në Kuvend, ngritjen e një mekanizmi serioz parlamentar kontrolli dhe, nëse institucionet vazhdojnë të heshtin, protestë qytetare.
Por opozita duhet të protestojë për të mbrojtur shtetin, jo për të marrë kontrollin politik mbi Shërbimin Informativ. Siguria kombëtare nuk mund të përdoret si plaçkë elektorale nga asnjëra palë.
Shqipëria prej vitesh dëgjon se grupet kriminale kanë hyrë në polici, administratë, ekonomi dhe politikë. Tani dyshimi ka mbërritur te institucioni që duhej t’i zbulonte dhe t’i godiste ato. Nëse krimi ka pasur lidhje me majën e shërbimit sekret, atëherë nuk kemi më vetëm kriminalitet të organizuar. Kemi rrezikun e një shteti të kapur nga krimi.
Prandaj duhen transparencë, përgjegjësi politike dhe hetim pa kompromis. Askush nuk duhet të dënohet pa prova, por askush nuk duhet të mbrohet për shkak të detyrës, lidhjeve politike apo sekreteve që zotëron.
Në këtë histori nuk është në lojë vetëm fati i një zyrtareje. Është në lojë siguria e Republikës së Shqipërisë dhe besimi i qytetarëve te vetë shteti.