Kryeministri Edi Rama ironizon kreun e Reform UK, Nigel Farage, për deklaratat e tij kundër emigrantëve shqiptarë në Britaninë e Madhe, duke pretenduar se rënia e tij në sondazhe është pasojë e asaj që e cilësoi si ”mallkimi shqiptar”. Në një intervistë për gazetën britanike “The Independent”, Rama u ndal te deklaratat e Farage për shqiptarët që jetojnë në Mbretërinë e Bashkuar, duke kujtuar pretendimin e tij se një në 50 shqiptarë në Britani ndodhet në burg. Nga ana tjetër, Rama ka folur edhe për zhvillimet në Shqipëri, protestat kundër qeverisë dhe polemikat për projektin e investimit në ishullin e Sazanit, ku janë të përfshirë Ivanka Trump dhe bashkëshorti i saj, Jared Kushner.
Intervista e plotë
Pyetje: Zoti Rama, ju keni deklaruar se Nigel Farage duhet të ketë kujdes nga “mallkimi shqiptar”. Çfarë nënkuptoni me këtë?
Edi Rama: Është diçka nga e cila duhet të kesh kujdes, sepse kushdo që sulmon shqiptarët nuk përfundon mirë politikisht. Suella Braverman, për shembull, sot nuk është askund politikisht. Edhe disa të tjerë kanë përfunduar në të njëjtën situatë. Unë i kam thënë mikut tim Nigel Farage të ketë kujdes, sepse ekziston një mallkim shqiptar.
Pyetje: A mendoni se deklaratat e Farage kundër shqiptarëve janë raciste?
Edi Rama: Mund të jetë racizëm, mund të mos jetë racizëm, por është e turpshme në të dyja rastet. Është e turpshme të veçosh komunitete, etni, ngjyra lëkure, gjuhë dhe kultura të ndryshme për qëllime politike.
Pyetje: Farage kishte deklaruar se një në 50 shqiptarë në Britani ndodhej në burg. Ju e kishit ftuar të vizitonte Shqipërinë. A e ka mbajtur premtimin?
Edi Rama: Ai pranoi ftesën për të vizituar Shqipërinë, por nuk e ka realizuar atë. Ai është shumë i mirë në bërjen e premtimeve, por nuk duket aq i mirë në mbajtjen e tyre.
Pyetje: Si e shihni gjendjen aktuale të Britanisë së Madhe pas Brexit-it?
Edi Rama: Britania është në një gjendje edhe më të dëshpëruar se pjesa tjetër e Europës. Shpresoj që kryeministri i ri të jetë në gjendje ta ndryshojë këtë rrugë të vetëshkatërrimit që nisi me Brexit-in.
Pyetje: Çfarë mendoni për Andy Burnham?
Edi Rama: Ai është një forcë e madhe natyrore. Ka një tërheqje të veçantë, sepse vjen nga përvoja e qeverisjes lokale, që është fusha e vërtetë e betejës politike. I thashë se admiroj atë që po bën, por unë jam shumë i vjetër për të qenë i përshtatshëm për Instagramin.
Pyetje: Ju keni folur për ndikimin negativ të rrjeteve sociale në demokraci. Çfarë ju shqetëson më shumë?
Edi Rama: Demokracitë tona po hahen të gjalla nga e keqja e rrjeteve sociale. Ne kemi lejuar që liria e fjalës të zëvendësohet nga liria e shpërndarjes dhe e arritjes te publiku. Sot, nazistët, teoricienët e konspiracionit dhe ekstremistët janë të lidhur me njëri-tjetrin dhe mund të përhapin idetë e tyre në të gjithë botën.
Pyetje: Ju keni qenë vetë viktimë e një sulmi të dhunshëm në vitin 1997. Çfarë ndodhi?
Edi Rama: Dy persona më sulmuan teksa po kthehesha në shtëpi me të dashurën time. Ata përdorën tuba metalikë dhe doreza me gozhdë. Më thyen kafkën dhe hundën në pesë vende. Besoj se ishin dërguar nga regjimi i asaj kohe dhe se qëllimi ishte të më vrisnin. Pas kësaj ngjarjeje mendova se nuk do të kthehesha më në Shqipëri.
Pyetje: Pse vendosët të ktheheshit në Shqipëri dhe të angazhoheshit në politikë?
Edi Rama: Në atë kohë nuk isha i interesuar për politikën partiake. Isha një intelektual liberal dhe i pavarur. Besoja se intelektualët kishin detyrimin të flisnin lirshëm për shoqërinë. Megjithatë, rrugëtimi im më çoi drejt politikës dhe shërbimit publik.
Pyetje: Protestat e fundit në Shqipëri kanë vënë në qendër të vëmendjes qeverinë tuaj, korrupsionin dhe projektin e Sazanit. Si i komentoni?
Edi Rama: Ajo që ndodhi ishte shqetësuese, sepse pashë nga afër se çfarë katastrofe mund të jenë rrjetet sociale. Shqipëria u kthye në skenën e një zemërimi që u përhap në çdo ekran kompjuteri në botë. Mendoj se rrjetet sociale kanë ndikuar shumë në mënyrën se si perceptohen zhvillimet në vend.
Pyetje: Projekti i Sazanit përfshin Jared Kushnerin dhe Ivanka Trump. A ka konflikt interesi për shkak të lidhjeve të tyre familjare me Donald Trump?
Edi Rama: Kur u takova me Jared Kushnerin dhe ai më pyeti nëse mund të shqyrtonte mundësinë e një investimi në Shqipëri, Donald Trump nuk ishte president i Shteteve të Bashkuara. Në atë kohë, ai ishte përballë sistemit të drejtësisë amerikane dhe dukej se kishte më shumë mundësi të përfundonte në burg sesa të shkonte në Shtëpinë e Bardhë. I thashë Jared Kushnerit se ishte i mirëpritur. Pse duhet të më shqetësojë se kush është vjehrri i tij? Ai është një investitor amerikan, i shoqëruar nga investitorë të tjerë të rëndësishëm, dhe unë shoh interesat e vendit tim.
Pyetje: A është arritur një marrëveshje përfundimtare për zhvillimin e Sazanit?
Edi Rama: Nuk ka një marrëveshje përfundimtare. Negociatat vazhdojnë dhe shteti shqiptar po negocion pjesën e tij në projekt. Duhet të kryhen edhe vlerësimet mjedisore për të përcaktuar nëse projekti mund të realizohet. Nuk është e drejtë të mendohet se mbrojtja e një zone natyrore dhe zhvillimi ekonomik janë domosdoshmërisht të papajtueshme. Një zhvillim i keq mund të jetë i dëmshëm, por një zhvillim i mirë mund të ndihmojë në rigjenerimin e një zone të mbrojtur.
Pyetje: Si e vlerësoni zhvillimin ekonomik të Shqipërisë gjatë viteve të fundit?
Edi Rama: Kur erdha në pushtet, më pak se dy milionë turistë kalonin kufijtë e Shqipërisë çdo vit. Sot kjo shifër është më shumë se 12 milionë. Prodhimi i Brendshëm Bruto është rritur nga më pak se 10 miliardë euro në rreth 30 miliardë euro gjatë një dekade. Por sot njerëzit nuk pyesin më nëse Shqipëria ka ndryshuar. Ata pyesin: Ku jam unë në këtë ndryshim? Çfarë përfitoj unë prej tij?
Pyetje: A është objektivi juaj që Shqipëria të anëtarësohet në Bashkimin Europian deri në vitin 2030?
Edi Rama: Ne duam të jemi pjesë e Bashkimit Europian. Duam të anëtarësohemi sa më shpejt, por nuk do të ndryshojmë kurrë mendje për këtë objektiv, edhe nëse Bashkimi Europian do të zhdukej. Ne do ta ndërtonim atë në Tiranë.
Pyetje: Cili politikan britanik ka ndikuar më shumë në formimin tuaj politik?
Edi Rama: Tony Blair dhe qeveria e tij e New Labour kanë pasur një ndikim të madh tek unë. Nëse Tony Blair dhe New Labour nuk do të ekzistonin, me shumë mundësi nuk do të isha frymëzuar për t’u bërë kryetar partie. Më ka frymëzuar qasja e tyre pragmatike, përpjekja për të shkuar përtej ndarjeve tradicionale mes së majtës dhe së djathtës dhe për të kapërcyer ideologjitë.
Pyetje: Po Margaret Thatcher?
Edi Rama: Kam admirim për të. Transformimet politike që ndodhën në Britani gjatë asaj periudhe ishin të rëndësishme. Edhe pse jam socialist, kjo nuk më pengon të vlerësoj figura të tjera politike.
Pyetje: Ju jeni kryeministër, por vazhdoni të merreni edhe me artin. Si e shihni veten në këtë drejtim?
Edi Rama: Unë jam artisti më i mirë mes kryeministrave dhe askush nuk mund të ma marrë këtë. Gjithashtu, jam kryeministri më i mirë mes artistëve dhe askush nuk mund të më thotë të kundërtën.
