Komisionerja evropiane për Zgjerimin, Marta Kos ka komentuar debatet që kanë shoqëruar projektin turistik të planifikuar në zonën e Zvërnecit, gjatë një konference të përbashkët për shtyp me kryeministrin e Malit të Zi, Milojko Spajić. E pyetur nëse projekti luksoz, i lidhur me një kompani investimi ku është përfshirë edhe Jared Kushner, mund të ndikojë në procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian, Kos theksoi se Shqipëria mbetet një nga vendet kryesuese në procesin e zgjerimit dhe se ka bërë përparim të rëndësishëm në mbrojtjen e mjedisit.
Pyetje: Gjatë dy javëve të fundit kemi parë protesta kundër një projekti turistik luksoz, i cili do të ndërtohej në zonat e mbrojtura bregdetare të Shqipërisë nga një kompani investimi e lidhur me dhëndrin e Donald Trump, Jared Kushner. Kam tre pyetje për ju. A mund të na jepni vlerësimin tuaj për ndikimin e mundshëm të këtij projekti në procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në BE?
Marta Kos: Shqipëria është një nga vendet kryesuese në procesin e zgjerimit dhe ka bërë përparim të rëndësishëm në mbrojtjen e mjedisit. Ky përparim është i vlefshëm, i njohur dhe duhet të mbrohet. Në një situatë si kjo, është e rëndësishme që të gjithë të veprojmë mbi bazën e fakteve.
Komisioni Evropian është në kontakt të vazhdueshëm me autoritetet shqiptare, jo vetëm me kryeministrin Edi Rama. Sapo kemi pasur një vizitë të drejtorit tonë për Ballkanin Perëndimor, i cili u takua me ministrin e Mjedisit në Tiranë. Në rastin e zonës së Pishë-Poros dhe Nartës, si edhe për të gjitha projektet e tjera në zhvillim në Shqipëri, projekti duhet të jetë në përputhje me kuadrin ligjor dhe me standardet e përcaktuara në Kapitullin 27 të negociatave të anëtarësimit, që lidhet me mjedisin. Ky kapitull aktualisht është i hapur.
Përpara se të mund të mbyllet, situata duhet të sqarohet plotësisht. Aktualisht, mbyllja e këtij kapitulli është planifikuar deri në fund të vitit 2027. Roli ynë do të jetë të verifikojmë nëse standardet dhe kriteret përkatëse janë përmbushur. Deri atëherë, ne i inkurajojmë autoritetet shqiptare të vazhdojnë të ndërmarrin hapa që ndihmojnë përmbushjen e kritereve për mbylljen e kapitullit dhe e çojnë Shqipërinë përpara në rrugën e saj drejt Bashkimit Evropian.
Përmes komunikimeve tona kemi marrë garanci nga qeveria shqiptare se do të kryhet një vlerësim i plotë i ndikimit në mjedis dhe se standardet evropiane të mbrojtjes së mjedisit do të respektohen. Fakti që kjo po ndodh ndërkohë që Shqipëria është në procesin e anëtarësimit është i rëndësishëm. Ky proces është juridikisht dhe politikisht detyrues, si dhe i nënshtrohet monitorimit dhe vlerësimit të vazhdueshëm. Kjo ofron garancinë më të fortë që natyra dhe mjedisi i Shqipërisë do të mbrohen në përputhje me standardet evropiane.
Sa i përket protestave, dua të shtoj se e dini sa i rëndësishëm është për ne e drejta për të protestuar. Ajo është një e drejtë themelore në Bashkimin Evropian dhe për të gjitha vendet aspirante. Jam e lumtur të shoh që kjo e drejtë respektohet në Shqipëri. Sa u përket investimeve të huaja, si për çdo vend kandidat ashtu edhe për shtetet anëtare, investimet e huaja janë të rëndësishme. Për ne ka më pak rëndësi se nga vijnë ato dhe më shumë rëndësi ka nëse realizohen në përputhje me legjislacionin e Bashkimit Evropian. Kjo është ajo që ne po monitorojmë.