Ndryshimet e propozuara në Kodin e Procedurës Penale sjellin një sërë rregullash të reja për mënyrën e zhvillimit të hetimeve dhe përdorimin e masave të sigurimit. Drafti i prezantuar nga kryeministri Edi Rama është komentuar pozitivisht nga ish-prokurori Ervin Karanxha dhe avokati Përparim Caca, të cilët veçuan forcimin e garancive procedurale për personat nën hetim.
Një nga çështjet e ngritura lidhet me përdorimin e masës së “arrestit me burg”, e cila sipas Karanxhës është përdorur në mënyrë të tepruar në praktikën shqiptare. “Në parim flitet që masa e sigurimit ‘arrest me burg’ në Shqipëri është tepruar. Shqipëria është bërë objekt diskutimi në Këshillin e Europës dhe shumë organe të tjera, përfshi edhe Gjykatën e Strasburgut”, deklaroi Karanxha.
Sipas tij, ndryshimet sjellin gjithashtu një rol më aktiv të mbrojtjes gjatë fazës së hetimit. Avokatët do të kenë mundësi të ndërmarrin veprime hetimore dhe të paraqesin prova, duke mos u varur vetëm nga vendimmarrja e organit procedues. “Diçka pozitive është që edhe avokatët mund të bëjnë hetime. Me kodin e sotëm nuk bën dot veprime. Ti i bën kërkesë organit procedues dhe në 99% të rasteve është refuzim kërkese. Me ndryshimet e fundit, për shembull në rastin e Agasit, mund të paraqesin dëshmitarë të tjerë. Pra avokati paraqet prova”, tha ish-prokurori në ”Report TV”.
Edhe avokati Përparim Caca i konsideroi ndryshimet një hap pozitiv, ndonëse sipas tij do të ishte më e përshtatshme hartimi i një Kodi të ri të Procedurës Penale dhe jo ndërhyrja vetëm në disa dispozita të tij. Caca argumentoi se rregullat e reja mund të ndryshojnë mënyrën e administrimit të provave dhe të kufizojnë praktika që kanë krijuar hapësira për abuzim gjatë procedimit penal.
“Me ndryshimet e kodit të procedurës, Prokuroria, hetuesit, OPGJ-të, do të duhet të vrapojnë pak. Në të gjitha aspektet, qoftë edhe në aspektin procedurial”. Një nga risitë që ai veçoi është regjistrimi audio-viziv i veprimeve të caktuara procedurale. Sipas Cacës, kjo do të krijojë më shumë garanci për mënyrën se si merren deklarimet e personave nën hetim.
“Kemi parë shumë raste që ka të pandehur që në sallën e gjyqit deklarojnë se e kanë dhënë një dëshmi në kushtet realisht të presionit. Tashmë jo. Do jetë audio-vizive. Është një moment shumë i rëndësishëm procedurial”. Avokati u ndal edhe te mënyra e përgjimeve ambientale në ambientet e policisë. Ai tha se ndryshimet synojnë të vendosin një kontroll më të qartë gjyqësor për këto veprime. ”Nëse ata kryejnë biseda me njëri-tjetrin, në padijeni të plotë, nëse dilte nga këto biseda diçka kompromentuese, lajmërohej prokurori dhe bëhej sikur ishte marrë më herët leja për përgjim. Tani duhet të marrësh leje në Gjykatë për përgjimin”.