Raporti i Basel-it: Pushtetarët Shqiptarë pastrojnë paratë e korrupsionit jashtë vendit, ka pasur pëmirësime

Lufta kundër korrupsionit vazhdon të godasë vendet që tregojnë një fuqi të dobët në luftën kundër pastrimit të parave dhe Shqipëria ende mbetet e dobët sipas indeksit Basel AML 2016. Instituti i Bazelit për Qeverisjen ka publikuar indeksin e pastrimit të parave për 2016 dhe vendi ynë është përmirësuar, duke ngjitur disa shkallë por sërish ndodhemi në listën e vendeve më problematikë në Europë. Sipas raportit, pushtetarët e korruptuar shqiptarë dhe krimi i organizuar pastrojnë dhe fshehin jashtë vendit paratë e krimit dhe të korrupsionit.

Sa i takon indeksit për 2016, Shqipëria vlerësohet me 5.04, ndërsa një vit më parë indeksi ishte 5.52. Pra ka një përmirësim me 0.52%. Sipas vlerësimit, sa më i lartë është indeksi, aq më i lartë është dhe niveli i korrupsionit dhe pastrimit të parave. Vendi ynë ndodhet në pozitën e 102 në të gjithë vendet e botës, nga 149, kemi pasur përmirësime me 16 vende krahasuar me vitin e kaluar.

Çfarë tregon Indesi i AML Basel

Indeksi i AML Basel është një renditje vjetore e vlerësimit të rrezikut të vendeve në lidhje me financimin e pastrimit të parave / terrorizmit. Ai fokusohet në luftën kundër pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit (AML / CTF) dhe të kornizave e faktorë të tjerë të lidhur me të tilla si; transparenca financiare / publike dhe forca gjyqësore.

Lufta kundër pastrimit të parave mbetet e dobët në shumicën e vendeve sipas indeksit Basel AML 2016. Më shumë vende është përmirësuar situata në krahasim nga viti i kaluar, në Indeksin e PPP Basel por efektiviteti në luftën kundër pastrimit të parave mbetet e dobët. Instituti Basel për Qeverisje ka bërë publike një renditje vjetore për 149 vende në lidhje me rreziqet e pastrimit të parave / financimit të terrorizmit. Ky është viti i pestë i Indeksit të AML Basel, i bazuar në të vetmin vlerësim të rrezikut të vendeve në këtë fushë nga një institucion i pavarur jofitimprurës.

Rezultatet dhe Gjetjet

Në top 10 vendet me rrezik më të lartë janë; Irani, Afganistani, Taxhikistani, Guinea-Bissau, Mali, Cambodia, Mozambiku, Uganda, Zvicra dhe Myanmar. Finlanda është vendi me rrezikun më të ulët, e ndjekur nga Lituania dhe Estonia. Përmirësimet më të mëdha që nga viti 2015 janë bërë nga; Kuvajti, Ekuador, Seychelles dhe Shqipëria.

Vendet që kanë ulur rezultatet e tyre në vitin 2016 janë: Kili, Sri-Lanka, Sllovenia, Kina, Estonia, Serbia dhe Turqia. Vendet e OECD-së, duke përfshirë ato të qendrave të mëdha financiare si: Luksemburgu me (5.89), Japonia (5.76), Zvicra (5.46), Itali (5.36), Gjermania (5.33), SHBA (5.17), Franca (5.03) dhe në Mbretërinë e Bashkuar (4.77), nuk kanë treguar shumë progres për të përmirësuar vlerësimin e tyre.

Gjetjet rajonale

Azia Lindore dhe Paqësori

Në Azinë Lindore dhe Paqësorin janë; Kamboxhia, Mianmar, Laos, Vanuatu, Kina, Ishujt Marshall dhe Vietnami, që janë në krye të vendeve me rrezik të lartë. Koreja e Jugut dhe Timor-Leste kanë regjistruar përmirësime, ndërsa Vanuatu përkeqësim. Ndërsa për Taxhikistanin, Ukrainën, Turqinë, Rusinë dhe Kirgistanin, janë renditur si vende me rrezikun më të lartë në këtë rajon, në të cilin Turqia ka përkeqësimin më të madh të këtij viti.

Europa

Në mesin e vendeve europiane, vendet me nivelin e rrezikut më të lartë janë; Luksemburgu, Serbia, Greqia, Zvicra, Italia, Gjermania, Moldavia dhe Bosnje-Hercegovina. Renditjen për Sllovenia, Estonia, Serbia dhe Finlanda, janë përkeqësuar në mënyrë të konsiderueshme në këtë rajon.

Amerika Latine dhe Karaibet

Në Amerikën Latine dhe në rajonin e Karaibeve, Paraguai, Haiti, Bolivia, Panama, Argjentina, Venezuela janë konsideruar si vende me rrezik të lartë. Ekuadori, Kosta Rika, Honduras dhe Paraguai, kanë përmirësuar pozicionin.

Lindja e Mesme dhe Afrika e Veriut

Përveç Iranit, Libanit dhe Algjerisë që konsiderohen si një rrezik i lartë në rajon.

Amerika e Veriut

Kanadaja ka ndezur pozicionet me SHBA, dhe tani konsiderohet rrezik më të ulët në krahasim me të fundit

Azia Jugore

Në mesin e gjashtë vendeve të Azisë Jugore, Afganistani, Nepali dhe Sri Lanka dal me rrezik të veçantë të lartë rezultatet në Indeksin e AML Basel. Sri Lanka ka parë renditjen e saj përkeqësohet më në këtë grup krahasim me vitin e kaluar.

Shkaqet 

Instituti i Bazelit për Qeverisjen ka nënvizuar në raportin e tij se ky përfundim është arritur bazuar në rreth 14 indikatorë, të cilët janë analizuar më pas nga ekspertët. Shkak kryesor mbetet vetë korrupsioni dhe një shtet i dobët ligjor. “Vendet me të ardhura të ultë mbeten në krye të listës së indeksit të pastrimit të parave. Arsyet e mundshme gjenden në problemet strukturore dhe funksionale të shteteve, kryesisht niveli i lartë i korrupsionit, mungesa e një sistemi të fortë gjyqësor, mungesa e kapaciteteve për të kontrolluar sistemin financiar dhe mungesa e transparencës publike dhe financiare”, thuhet në raport. Lidhur me metodologjinë që është ndjekur për të arritur në të tilla përfundime, në raport theksohet se janë marrë në analizë indikatorët e gjetur në bazë të të dhënave të nxjerra nga Baka Botërore, Transparency International, etj. Më pas janë ekspertët që bëjnë një analizim të tyre dhe në sajë të llogaritjeve është arritur në konkluzionin se Shqipëria renditet mes vendeve me nivel të lartë pastrimi parash.

Përshtati: Redjon Shtylla