Raporti i IFIMES: Jo “pse” u arrestua, por “si” u arrestua Ilir Meta!

Raporti i IFIMES (Instituti Ndërkombëtar për Studime të Lindjes së Mesme dhe Ballkanit (IFIMES) për arrestimin e Ilir Metës mbetet problematik për Shqipërinë.

IFIMES thekson se problemi nuk është vetë ekzistenca e një vendimi gjyqësor, por mënyra e ekzekutimit të tij.

Kjo zhvendos debatin nga politika tek standardet procedurale dhe shteti i së drejtës: edhe kur ka bazë ligjore, shkeljet procedurale e diskreditojnë të gjithë procesin.

Mangësitë procedurale të evidentuara 

Mungesë provash se i është komunikuar menjëherë arsyeja e arrestimit.

Kufizim i aksesit të menjëhershëm tek avokati.

Mospajisje me “kartën e të drejtave”.

Dokumentacion zyrtar i atyre që e arrestuan në mes të rrugës.

Këto nuk janë “detaje teknike”; janë shtyllat e të drejtës për një proces të rregullt dhe të mbrojtjes nga abuzimi.

IFIMES nuk e trajton çështjen vetëm si rast individual, por si simptomë të problemeve më të thella institucionale. Nënkuptimi: mënyra si u trajtua ish-Presidenti tregon si mund të trajtohet çdo qytetar tjetër kur bie ndesh me shtetin.

Formulimi “sundimi i ligjit nuk matet nga forca e represionit, por nga respektimi i procedurave” është kritikë direkte ndaj kulturës së “forcës së shtetit”.

Kërkohet kalim nga logjika e demonstrimit të forcës (arrest spektakolar, shoqërim, imazh publik) tek logjika e rigorozitetit proceduror.

Roli i Avokatit të Popullit dhe standardet evropiane 

Kërkesa për zbatim konsistent të rekomandimeve të Avokatit të Popullit tregon se ka prej kohësh sinjale për probleme të ngjashme, të anashkaluara.

Vendoset lidhje e drejtpërdrejtë me “standardet evropiane të të drejtave të njeriut” – mesazh për Brukselin dhe partnerët ndërkombëtarë se rasti prek kredibilitetin europian të Shqipërisë.

Kërkesa për monitorim ndërkombëtar 

Kjo është një lëvizje e fortë politike e IFIMES ku rasti Metaj trajtohet si çështje që mund të kërcënojë normat demokratike në përgjithësi, jo si konflikt i zakonshëm opozitë–mazhorancë.

Monitorimi ndërkombëtar nënkupton mosbesim ndaj aftësisë së institucioneve vendase për të garantuar vetë standardet e nevojshme.

Përmbledhtas, raporti i IFIMES e shndërron rastin Ilir Meta nga një episod i thjeshtë penal/politik në një test të madh për shtetin e së drejtës në Shqipëri, duke e çuar debatin nga niveli i brendshëm partiak në një plan ndërkombëtar dhe institucional.