
BELGRAD, Serbi (AP) — Një lëvizje e re, e udhëhequr nga të rinjtë, e cila fitoi zgjedhjet në Serbi muajin e kaluar, do të marrë vendet parlamentare këtë javë, duke pasur mundësinë të realizojë një reformë të premtuar të sistemit. Ata do të përballen me trashëgiminë e thellë të një partie të themeluar dhe me qeverisje të gjatë. Grupi “Lista e Studentëve” mposhti më 25 tetor Partinë Progresive Serbe të krahut të djathtë të ish-liderit Aleksandar Vuçiq, në votimin e parakohshëm parlamentar që erdhi pas dy vitesh protestash anti-korrupsion. Sesioni inaugurues i kuvendit të martën shënon hapin e parë drejt formimit të qeverisë së tyre të ardhshme.
Studentët kanë premtuar të rikthejnë demokracinë dhe sundimin e ligjit, si dhe të shkatërrojnë korrupsionin e rrënjosur thellë, klientelizmin dhe lidhjet e dyshuara me krimin e organizuar, të cilat, sipas tyre, lulëzuan nën Vuçiqin. Vëzhguesit thonë se ata do të kenë një punë të vështirë, e cila lë pak vend për gabime. Zarko Korac, ish-zëvendëskryeministër në qeverinë e parë demokratike të Serbisë pas rrëzimit të Slobodan Millosheviqit në vitin 2000, shprehu se nuk i ka zili, pasi autoritetet e reja “do të përballen me probleme të mëdha”. Ai shpreson se do të ia dalin, pasi në të kundërtën “do të jetë keq për të gjithë ne”.
Grupi “Lista e Studentëve” do të ketë 140 ligjvënës në Parlamentin me 250 anëtarë. Ata janë kryesisht profesorë dhe ekspertë me karriera të respektueshme, por me pak ose aspak përvojë politike. Korac beson se mungesa e përvojës mund të jetë si “avantazh ashtu edhe disavantazh” në reformimin e administratës shtetërore, sistemit të sigurisë dhe kompanive publike, të cilat janë shumë të politizuara. Ai theksoi se autoritetet e reja do të duhet “të hyjnë në çdo institucion, njëri pas tjetrit, dhe të bëjnë ndryshimet”. Në seancën e së martës, ligjvënësit do të zgjedhin kryetarin e parlamentit dhe zëvendësit e tij, si dhe organe të ndryshme. Një qeveri e re duhet të votohet brenda 90 ditësh.
Vuçiq do të jetë një nga 103 ligjvënësit e opozitës nga partia e tij SNS, të cilët janë me përvojë në betejat parlamentare. SNS është e njohur për gjuhën e ashpër, megjithëse Vuçiq premtoi sjellje “të denjë dhe të civilizuar”. Përfaqësuesit studentorë kanë bërë tashmë kontaktet e para ndërkombëtare, duke u takuar me zyrtarë të BE-së, Ndihmës Sekretarin e Shtetit të SHBA-së, Brendan Hanrahan, dhe ambasadorin rus në Serbi, Alexander Botsan-Kharchenko. Qeveria e ardhshme e Serbisë nuk pritet të trajtojë menjëherë marrëdhëniet kyçe të jashtme, pasi vendi kërkon anëtarësimin në BE, por nuk i është bashkuar sanksioneve kundër Moskës dhe varet nga Rusia për energjinë. Vuçiq gjithashtu zhvilloi marrëdhënie të ngushta me Kinën.
Komisionerja e Zgjerimit të BE-së, Marta Kos, deklaroi gatishmërinë për të ndihmuar qeverinë e re në reformat e sundimit të ligjit. Hanrahan i SHBA-së theksoi gatishmërinë për të punuar me Serbinë drejt qëllimeve të përbashkëta, përfshirë sigurinë rajonale dhe bashkëpunimin ekonomik. Byroja e SHBA-së për Narkotikët Ndërkombëtarë dhe Zbatimin e Ligjit (INL) gjithashtu theksoi se përpjekjet e studentëve për të luftuar krimin e organizuar plotësojnë punën e saj në Serbi.
Korac, qeveria e të cilit pas Millosheviqit trashëgoi një komb të shkatërruar, tha se sistemet ishin formuar për t’iu përshtatur atyre në pushtet. Ai bëri thirrje për shpërbërjen e agjencisë shtetërore të spiunazhit (BIA), e akuzuar për mbikëqyrje të kritikëve të Vuçiqit. BIA mohoi akuzat si “dashakeqe”. Ndër të dyshuarit për monitorim ishin rektori i Universitetit të Beogradit, studentë, politikanë opozitarë dhe gazetarë. Një valë arrestimesh pas zgjedhjeve përfshiu zyrtarë dhe një pronar banke. Vuçiq ka akuzuar studentët për “terror revolucionar”, duke sugjeruar se partia e tij mund të mos marrë pjesë në zgjedhjet presidenciale. Korac parashikoi vazhdimin e retorikës, duke shpresuar që autoritetet e reja të kenë “nerva të forta” dhe të ruajnë forcën e treguar gjatë protestave.
Marrë nga AP News
