A e kërkon Izraeli Bashar al-Assad-in e Sirisë në pushtet?

Ndërsa forcat siriane mbyllin rebelët në jug, ekspertët thonë se Izraeli ka gjasa të jetë i qetë me Assadin që mbetet në pushtet.

Pozicioni i Izraelit për luftën në Siri, tani në vitin e tetë, ka qenë prej kohësh një çështje spekulimi midis analistëve politikë dhe banorëve të rajonit.

Disa mendojnë se Izraeli ka preferuar që Presidenti sirian Bashar al-Assad të qëndrojë në pushtet. Nën qeverinë e tij, rajoni sirian Golan i pushtuar nga Izraeli mbeti i qetë dhe rritja e opozitës siriane përballë pushtetit do të kishte paraqitur një kërcënim të panjohur për Izraelin.

Ndërkohë të tjerë, argumentojnë se marrëdhënia e ngushtë e Asad me Iranin, duke lejuar që ky i fundit të ndërhyjë në luftë dhe të përhapë influencën e tij pranë kufirit me Izraelin, përbën një kërcënim edhe më të madh.

Por, ndërsa forcat ruse të mbështetura nga presidenti Assad mbyllen në rebelët në jug të Sirisë dhe përpiqen t’i japin fund luftës, analistët thonë se Izraeli ka gjasa të jetë i qetë me Asadin që mbetet në pushtet, pavarësisht thirrjeve të përsëritura nga politikanët izraelitë për rrëzimin e Presidentit.

Pse Izraeli vazhdon të sulmojë Sirinë?

“Me rritjen e mundësisë se regjimi i Asadit do të mbetet në pushtet, ekziston një tendencë në Izrael – dhe kjo ndoshta ishte rezultat i konsultimeve të fundit izraelite-amerikano-ruse – për të siguruar pranimin e Izraelit nga regjimi i Asadit,” thotë për Al Jazeera, Elie Podeh profesor i Lindjes së Mesme në Universitetin Hebraik në Jeruzalem.

“Në fund të fundit, Izraeli dëshiron të sigurojë stabilitetin dhe qetësinë në kufirin izraelito-sirian, dhe nëse regjimi i Asadit do të bëjë pjesën e tij  si në të kaluarën – atëherë Izraeli do të jetë i kënaqur”, shtoi Podeh.

Që nga ndërhyrja e Rusisë në luftën në vitin 2015, Izraeli, i cili mban një marrëdhënie të mirë me Moskën, është lejuar të kryejë lirisht sulme ajrore kundër grupeve iraniane, siriane dhe të grupeve të Hezbollahut libanez në thellësi brenda Sirisë.

Duke folur për rolin e Moskës si ndërmjetës midis shumë partive të përfshira në luftë dhe kontrollin e saj mbi hapësirën ajrore të Sirisë, komentuesit politikë thonë se ndërhyrja e Rusisë ndryshoi qëndrimin e Izraelit ndaj Asadit, megjithëse në mënyrë implicite.

“Ndërhyrja e Rusisë në vitin 2015 i dha qeverisë izraelite dikë që të bisedonte dhe të godiste marrëveshjen,” tha për Al Jazeera, Aron Lund, një bashkëpunëtor me The Century Foundation, bazë tankesh në Nju Jork.

“Rusia dhe Izraeli janë mirëkuptuar për të shmangur përplasjen në ajër dhe për të ruajtur lirinë e veprimit të Izraelit në Siri pa dëmtuar planet e luftës ruse”, vazhdoi ai, duke shtuar se zhvillimet “rivendosën një masë parashikueshmërie për situatën”.

Në mënyrë të ngjashme, Ofer Zalzberg, analisti i izraelio-palestinez i Grupit Ndërkombëtar të Krizave, thotë se deri në fund të vitit 2016, “shumica e liderëve dhe zyrtarëve izraelitë priten dhe shpresonin që Siria të fragmentonte në entitete”, duke menduar se kjo do ta bënte më të fuqishëm përballë fqinjit armiqësor.

‘Masa e stabilitetit nën Assad’

Siria dhe Izraeli kanë qenë teknikisht në një gjendje lufte që nga viti 1948, pas spastrimit etnik të Palestinës nga milicitë sioniste dhe luftës arabo-izraelite që ndodhën në të njëjtin vit.

Në vitin 1967, Izraeli pushtoi territorin sirian të Golanit dhe vazhdon të zërë një pjesë të saj edhe sot.

Të dy vendet nënshkruan një marrëveshje në vitin 1974 pas luftës së vitit 1973 midis Izraelit, Sirisë dhe Egjiptit.
Rajoni i kufirit ka mbetur relativisht i qetë që nga ajo kohë.

Por shpërthimi i luftës në Siri në vitin 2011 shënoi një kapitull të ri në marrëdhëniet izraelito-siriane.

Fuqia në rritje dhe ndikimi i Iranit dhe Hezbollahut në Siri është shqetësimi kryesor i Izraelit – një frikë që nuk e fsheh.

A ka hapur Izraeli një front të ri në luftën e Sirisë?

Të shqetësuar se Irani po transferon armë në Hezbollah, Izraeli ka shënjestruar shpesh konvojet e armëve, duke thënë se do të vazhdojë të bllokojë çdo përpjekje për të mbështetur lëvizjen libaneze.

Ajo ka kryer gjithashtu sulme rutinë në formën e zjarrit raketor, vrasje dhe sulme ajrore që nga fillimi i luftës, ndërsa qeveria siriane kurrë nuk është hakmarrë drejtpërdrejtë.

Zalzberg thotë se marrëdhëniet e mira të Rusisë me Izraelin, Sirinë, Iranin dhe Hezbollahun, çka e vendos atë në pozitën më të mirë  për të ndërmjetësuar një mirëkuptim mes palëve.

Dhe me interesin politik të Moskës për ta mbajtur Asadin në pushtet duke ruajtur ndikimin e saj atje,  Aron Lund beson se për momentin, palët e përfshira në luftën e Sirisë janë të kënaqur me një status quo.

“Rusia ka qenë e prirur të nxjerrë ide rreth asaj se si mund të jetë një kundërpeshë ndaj Iranit, në mënyrë që të tërheqë interesin perëndimor për zgjidhje që do ta mbanin Asadin në pushtet dhe do të rrisnin rolin e Rusisë si ndërmjetës politik”, tha Lund.

“Të dy, Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara kanë treguar vazhdimisht interes për këtë.”

/Ora News