Bisedimet SHBA-Groenlandë-Danimarkë pozitive, por pa zgjidhje përfundimtare

Ministrja e Jashtme e Groenlandës, Vivian Motzfeldt, i përshkroi bisedimet diplomatike me Shtetet e Bashkuara si “pozitive”, megjithëse theksoi se fati i territorit autonom nën Danimarkë mbetet i paqartë. Kjo vjen pasi Presidenti amerikan Donald Trump vazhdon të ripërsërisë dëshirën e tij për ta blerë Groenlandën, duke cituar interesa të sigurisë kombëtare. Motzfeldt deklaroi se “nuk jemi ende aty ku duam të jemi” dhe se “do të jetë një rrugë e gjatë, kështu që ku do të zbresim në fund, është shumë herët për ta thënë.”

Ministri i Jashtëm danez, Lars Lokke Rasmussen, shprehu një qëndrim të ngjashëm, duke theksuar se “nuk kemi dalë nga kriza dhe nuk kemi ende një zgjidhje,” por shtoi se pozicioni aktual është “shumë më i mirë” se disa javë më parë. Ai konfirmoi se nuk ka “kërcënime në tryezë” apo “luftë tregtare me Evropën,” dhe se të gjitha palët kanë rënë dakord për një qasje “normale diplomatike” për zgjidhjen e ngërçit.

Dëshira e Trump për të blerë ishullin arktik, e shprehur që në mandatin e tij të parë dhe e ripërsëritur pas janarit 2025, bazohet në argumentin se SHBA mund ta mbrojë territorin vetëm nëse e zotëron atë, pavarësisht një traktati të vitit 1951 që lejon bazat ushtarake amerikane. Pas kërcënimeve fillestare për tarifa dhe veprime ushtarake, të cilat u tërhoqën, u arrit një marrëveshje “kornizë” me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, duke çuar në krijimin e një grupi pune Danimarkë-Groenlandë-SHBA për të adresuar shqetësimet e sigurisë amerikane.

Megjithëse Danimarka dhe Groenlanda ndajnë shqetësimet e sigurisë së SHBA-së, veçanërisht lidhur me Rusinë dhe Kinën në Arktik, ato theksojnë se sovraniteti dhe integriteti territorial janë “vija të kuqe” absolute dhe se e ardhmja e Groenlandës duhet të vendoset nga vetë groenlandezët. Lokke Rasmussen beson se është e mundur “të gjendet një zgjidhje duke respektuar njëkohësisht këto vija të kuqe.”