Cisternat iraniane kalojnë bllokadën amerikane me naftë

Të dhënat e gjurmimit të anijeve tregojnë se tre cisterna iraniane, të ngarkuara me naftë bruto, kanë kaluar vijën e bllokadës amerikane në Gjirin e Omanit. Dy prej tyre transmetuan vendndodhjen e tyre ndërsa kalonin, ndërsa e treta duket se ka ndezur gjurmuesin e saj të vendndodhjes menjëherë pas kalimit të vijës. Ky zhvillim vjen pavarësisht njoftimit të Presidentit Donald Trump të dielën për “heqjen e menjëhershme” të bllokadës së porteve iraniane, megjithëse forcat detare amerikane më vonë konfirmuan se ajo do të mbetej në fuqi derisa marrëveshja me Iranin të nënshkruhej, gjë që pritet të ndodhë në Zvicër të premten.

Michelle Wiese Bockman, analiste e lartë në Windward Maritime Intelligence, i tha BBC Verify se ky është një shenjë se Irani është i sigurt se bllokada ka përfunduar, edhe nëse SHBA ka këmbëngulur se ajo do të jetë në fuqi deri të premten. Tre cisternat me flamur iranian, Diona, Hero II dhe Sonia I, janë në pronësi të Kompanisë Kombëtare Iraniane të Cisternave (NITC), e cila është sanksionuar nga Thesari i SHBA-së, ashtu si edhe vetë anijet. Irani ka qenë subjekt i sanksioneve afatgjata të SHBA-së si përgjigje ndaj frikës se vendi po zhvillon armë bërthamore, mbështetjes së tij për grupe të cilësuara nga Uashingtoni si organizata terroriste dhe abuzimeve të pretenduara të të drejtave të njeriut.

Të dhënat nga MarineTraffic tregojnë se Hero II dhe Sonia I u larguan nga porti Chabahar i Iranit të martën, ku aktualisht janë ankoruar disa cisterna të tjera iraniane, dhe lundruan përtej vijës së bllokadës amerikane drejt Detit Arab në orët e para të mëngjesit të së mërkurës. Diona filloi transmetimin e vendndodhjes së saj menjëherë pas vijës së bllokadës amerikane, e cila shtrihet nga maja lindore e Omanit deri në bregdetin e Iranit, një ditë më parë. Firma e inteligjencës detare Windward thotë se kjo është hera e parë që ndonjë prej këtyre cisternave iraniane ka transmetuar vendndodhjen e saj që nga marsi.

Nëse këto cisterna arrijnë në destinacionin e tyre, do të shënojnë eksportet e para të naftës së Iranit për dy muaj, sipas TankerTrackers.com. Tre anijet transportojnë një total prej 3.8 milionë fuçish naftë bruto, sipas të njëjtit burim. Aktualisht, ato nuk po transmetojnë destinacionet e tyre të planifikuara. Bllokada amerikane ka ulur eksportet e naftës bruto të Iranit në nivelin më të ulët në gjashtë vjet, në 260,000 fuçi në ditë në maj, më pak se një e pesta e mesatares së vitit 2025 prej 1.67 milionë fuçish në ditë, tregojnë të dhënat nga firma e inteligjencës detare Kpler.

SHBA kishte deklaruar në fillim të bllokadës së saj se zbatimi mund të ndodhte edhe jashtë rajonit të Gjirit, dhe BBC Verify ka mbuluar më parë raste kur forcat amerikane kanë interceptuar anije të lidhura me Iranin në Oqeanin Indian, mijëra milje larg Gjirit. Një tjetër cisternë nafte bruto në pronësi të NITC, Stream, ndaloi transmetimin e vendndodhjes së saj pak para vijës së bllokadës amerikane dhe duket se po lundron drejt Iranit. Kjo cisternë e zbrazët ka qarkulluar jashtë portit pakistanez të Karaçit që nga 8 maji, tregojnë të dhënat e gjurmimit të anijeve.

Që nga njoftimi i marrëveshjes së SHBA-së me Iranin, “cisternat dhe anijet e mallrave të lidhura me Iranin janë bërë dukshëm më aktive globalisht,” sipas grupit të fushatës dhe monitorimit United Against Nuclear Iran (UANI). Dy cisterna të tjera nafte bruto në pronësi të Kompanisë Kombëtare Iraniane të Cisternave, Dan dhe Sinopa, gjithashtu filluan transmetimin e pozicioneve të tyre në Ngushticën e Malakës midis Malajzisë dhe Indonezisë të martën. Të dyja cisternat nuk ishin parë në platformat publike të gjurmimit të anijeve që nga fillimi i prillit dhe tani duket se po lundrojnë drejt Iranit. “Irani nuk po humbet kohë për t’i kthyer cisternat e tij në qarkullim,” tha Bockman.

Marrë nga BBC News