Çmimet e naftës bien nga shpresat për marrëveshje paqeje SHBA-Iran

Çmimet e naftës kanë rënë ndjeshëm dhe tregjet e aksioneve aziatike janë rritur, të nxitura nga shpresat për një marrëveshje paqeje që mund t’i japë fund konfliktit mes Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit me Iranin. Ky zhvillim vjen pas deklaratave të Presidentit amerikan Donald Trump, i cili të shtunën tha se një marrëveshje me Teheranin ishte “kryesisht e negociuar” dhe detajet do të shpalleshin së shpejti. Megjithatë, të nesërmen, ai i kërkoi ekipit të tij negociator të mos nxitohej për një marrëveshje, duke theksuar rëndësinë e një procesi të kujdesshëm.

Të hënën në mëngjes në Azi, çmimi i naftës Brent, referenca globale, ra me 5.5% duke arritur në 97.90 dollarë (72.64 £) për fuçi, ndërsa nafta bruto e tregtuar në SHBA shënoi një rënie prej 5.8% në 90.99 dollarë. Indeksi i aksioneve Nikkei 225 në Japoni u rrit mbi 65,000 pikë për herë të parë, duke fituar 2.9%, falë shpresave se ngushtica e Hormuzit do të rihapet së shpejti. Japonia, ashtu si Koreja e Jugut fqinje, është ndikuar veçanërisht nga konflikti, pasi varen shumë nga energjia e Gjirit. Tregjet energjetike dhe financiare të Mbretërisë së Bashkuar dhe SHBA-së ishin të mbyllura të hënën për shkak të festave publike.

Trump kishte theksuar më parë se marrëveshja do të përfshinte rihapjen e rrugës kyçe detare të Ngushticës së Hormuzit, pa dhënë detaje të mëtejshme. Kjo rrugë ujore e ngushtë, përmes së cilës zakonisht kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë, ka qenë praktikisht e mbyllur që nga fillimi i konfliktit më 28 shkurt. Rihapja e saj shihet si një faktor kyç për stabilizimin e tregjeve globale të energjisë dhe lehtësimin e presioneve mbi vendet importuese.

Presidenti Trump, në një postim në rrjetet sociale të shtunën, tha se kishte pasur një “telefonatë shumë të mirë” me udhëheqësit e Arabisë Saudite, Emirateve të Bashkuara Arabe, Katarit dhe vendeve të tjera, në lidhje me një “Memorandum Mirëkuptimi për PAQEN”. Ai shtoi se “një marrëveshje është negociuar kryesisht, në pritje të finalizimit midis Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Republikës Islamike të Iranit dhe vendeve të tjera të ndryshme, siç janë listuar”. Trump theksoi se “aspektet dhe detajet përfundimtare të marrëveshjes po diskutohen aktualisht dhe do të shpallen së shpejti”. Ai gjithashtu përmendi një telefonatë me Kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, e cila “shkoi shumë mirë”, dhe insistoi se çdo marrëveshje do të “absolutisht” parandalonte Iranin të merrte një armë bërthamore.

Megjithatë, të dielën, ai shkroi në Truth Social: “Të dyja palët duhet të marrin kohën e tyre dhe ta bëjnë siç duhet. Nuk mund të ketë gabime!” Kjo deklaratë pasqyron një qasje më të kujdesshme ndaj procesit të negociatave, duke theksuar nevojën për saktësi. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baqaei, më herët i tha televizionit shtetëror se pozicionet e SHBA-së dhe Iranit ishin duke u afruar javën e fundit, por paralajmëroi se kjo nuk do të thoshte se do të arriheshin marrëveshje për çështjet kyçe dhe akuzoi amerikanët për “deklarata kontradiktore”, duke vënë në dyshim qëndrueshmërinë e tyre.

Tregjet globale të energjisë kanë parë luhatje të mëdha çmimesh që nga fillimi i marsit, pasi Irani kërcënoi të sulmonte anijet që përpiqeshin të përdornin Ngushticën e Hormuzit, në shenjë hakmarrjeje për sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj vendit. Ndërsa çmimet e naftës bruto kanë rënë ndjeshëm sot, ato mbeten dukshëm më të larta se para luftës, ku Brent tregtohej rreth 70 dollarë për fuçi para konfliktit. Teherani gjithashtu sulmoi Izraelin dhe shtetet aleate të SHBA-së në Gjirin Persik, duke përfshirë Arabinë Saudite, Bahreinin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Një armëpushim u ra dakord në fillim të prillit, dhe që atëherë Uashingtoni dhe Teherani janë angazhuar në bisedime për një marrëveshje paqeje afatgjatë. Saul Kavonic, kreu i kërkimit të energjisë në MST Financial, vuri në dukje se “tani ka pak dritë në fund të tunelit, e cila do të sjellë një lehtësim afatshkurtër të çmimit të naftës”. Megjithatë, ai paralajmëroi se “edhe në skenarin më optimist, tregjet e naftës do të mbeten të shtrënguara deri në vitin 2027, duke pasur parasysh kohën e nevojshme për të normalizuar flukset e naftës përmes Ngushticës, për të riparuar objektet e dëmtuara të naftës dhe për të rindërtuar rezervat globale të naftës që kanë parë një shterim rekord që nga fillimi i luftës.”

Marrë nga BBC News