Çmimet e naftës mund të vazhdojnë të rriten pavarësisht lëshimit më të madh të rezervave në histori

Tregu i naftës këtë javë dha një sinjal të qartë se një lëshim masiv i rezervave strategjike të naftës nga Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre nuk është aspak i mjaftueshëm për të adresuar ndërprerjen e paprecedentë të furnizimit të shkaktuar nga lufta në Iran. Mbi 30 vende në Evropë, Amerikën e Veriut dhe Azinë Verilindore ranë dakord të vërshonin tregun me 400 milionë fuçi naftë, në përpjekje për të frenuar rritjen e çmimeve të energjisë. SHBA-ja udhëheq këtë përpjekje me një lëshim prej 172 milionë fuçish nga Rezerva e saj Strategjike e Naftës, ose 43% e totalit të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA).

Ky është lëshimi më i madh i naftës nga rezervat në historinë 50-vjeçare të IEA-s, një organizatë e ngarkuar me ruajtjen e sigurisë energjetike të anëtarëve të saj gjatë krizave globale. Megjithatë, ky veprim nuk po frymëzon besim në treg. Çmimet e naftës së papërpunuar janë rritur me më shumë se 17% që kur IEA njoftoi lëshimin emergjent të rezervave të mërkurën. Çmimet e naftës Brent, standardi ndërkombëtar, u mbyllën mbi 100 dollarë të premten për të dytën seancë radhazi.

Shpjegimi është i thjeshtë, sipas Tamas Varga, analist në PVM, një broker nafte me bazë në Londër. Tankerët janë nën sulm në Gjirin Persik, ngushtica kritike e Hormuzit mbetet praktikisht e mbyllur, dhe lideri i ri suprem i Iranit është zotuar ta mbajë të bllokuar këtë pikë kyçe tregtare. Tom Liles, zëvendëspresident i lartë i kërkimit në firmën konsulente Rystad Energy, thekson se derisa tranziti të riaktivizohet, njoftimet e tilla politike do të kenë ndikim të kufizuar. Para luftës, Arabia Saudite, Iraku, Kuvajti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe eksportonin rreth 14 milionë fuçi në ditë (bpd) përmes kësaj ngushtice.

Rreth 9 milionë bpd, ose rreth 10% e furnizimit global, mund të kalojnë vetëm përmes Ngushticës së Hormuzit dhe do të mbeten të bllokuara në rajon derisa tranziti të rifillojë. Edhe pse 400 milionë fuçitë emergjente do të mbulonin rreth 40 ditë të këtij furnizimi të humbur, realiteti është shumë më i ndërlikuar. Lëshimi i naftës nuk ndodh menjëherë; ka një sasi të kufizuar që mund të lëshohet në një periudhë të caktuar. SHBA-ja do të lëshojë 172 milionë fuçi gjatë një periudhe 120-ditore, që nënkupton 1.4 milionë fuçi në ditë, vetëm 15% e furnizimit të humbur për shkak të mbylljes së Hormuzit.

Analistët e Bernstein theksojnë se furnizimi i naftës i ndërprerë nga lufta është shumë më i madh se rezervat që IEA mund të lëshojë çdo ditë, duke bërë që veprimi të ketë ndikim të kufizuar në trajektoren e çmimeve. IEA nuk detajoi kur anëtarët e tjerë do të fillonin lëshimin e fuçive ose në çfarë sasish. Ekziston rreziku që çmimet e naftës të rriten në nivele që fillojnë të ulin kërkesën para se lëshimi i rezervave të hyjë plotësisht në fuqi. Rystad parashikon që një luftë dy-mujore do të shtyjë çmimet e naftës Brent në 110 dollarë për fuçi deri në prill, ndërsa një luftë katër-mujore mund t’i çojë ato në 135 dollarë për fuçi deri në qershor.

Anëtarët e IEA-s rrezikojnë gjithashtu të shterojnë rezervat e tyre; 400 milionë fuçitë e planifikuara për lëshim përfaqësojnë 33% të 1.2 miliardë fuçive në rezervat e shteteve anëtare. Sekretari Amerikan i Energjisë, Chris Wright, deklaroi se Shtëpia e Bardhë planifikon të zëvendësojë më shumë se naftën e lëshuar me 200 milionë fuçi brenda vitit të ardhshëm, pa kosto për taksapaguesit. Veprimi i IEA-s nuk adreson gjithashtu 20% të eksporteve të gazit natyror të lëngshëm (LNG) që nuk mund të arrijnë tregun global për shkak të mbylljes së ngushticës. Tobin Marcus nga Wolfe Research thekson se rezervat do të lehtësojnë pjesërisht shokun e naftës nga lufta, por nuk e heqin nevojën për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.

Marrë nga CNBC