Çmimi i naftës bie ndjeshëm ndërsa SHBA dhe Irani pezullojnë sulmet

Çmimi i naftës ka rënë ndjeshëm, i nxitur nga shpresat se një pauzë në sulmet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit mund të çojë në një zgjidhje të konfliktit. Nafta bruto Brent, standardi global për naftën, ra me më shumë se 9% nën 88 dollarë për fuçi në një moment, duke shënuar një kthesë të mprehtë nga java e kaluar kur kishte kaluar mbi 100 dollarë.

Rënia erdhi pasi ambasadori i SHBA-së në OKB deklaroi se sulmet ndaj Iranit ishin ndalur për të dytën natë radhazi për t’u dhënë “hapësirë bisedimeve”. Një zëdhënës i ushtrisë iraniane konfirmoi të dielën se Teherani kishte ndalur sulmet “hakmarrëse” në rajon si përgjigje. Shpërthimi i luftës në Iran fillimisht shkaktoi një rritje të theksuar të çmimeve të naftës, pasi konflikti çoi në mbylljen efektive të Ngushticës së Hormuzit, një rrugë kyçe detare që zakonisht transporton rreth 20% të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë.

Kur Irani dhe SHBA-ja nënshkruan një memorandum mirëkuptimi në qershor për të ndalur operacionet ushtarake dhe për të rihapur ngushticën, çmimi i naftës ra në nivelet e para luftës, rreth 70 dollarë për fuçi. Megjithatë, shembja e armëpushimit në fillim të këtij muaji riktheu frikën për furnizimet globale me energji dhe e shtyu çmimin e naftës sërish lart. Javën e kaluar, ai arriti 100 dollarë për fuçi për herë të parë që nga maji, me shqetësime shtesë që erdhën pasi milicia Houthi në Jemen sulmoi anijet cisternë të naftës në Detin e Kuq, duke kërcënuar një rrugë kyçe eksporti që Arabia Saudite kishte përdorur për të anashkaluar Ngushticën e Hormuzit.

Susannah Streeter, kryestrategjiste investimesh në Wealth Club, theksoi se tregjet mbeten “të kujdesshme duke pasur parasysh kthesat dhe zhvillimet gjatë këtij konflikti”. Ajo shtoi se, pavarësisht rënies së theksuar të naftës bruto, “ekziston ende një pasiguri e konsiderueshme e përfshirë në këto çmime dhe një hezitim nëse negociatat do të çojnë në një përparim të qëndrueshëm”.

Konflikti mes SHBA-së dhe Iranit – dhe ndikimi i tij në naftë – ka rritur koston e karburanteve si benzina dhe nafta në shumë vende. Kjo shpesh ka efekte zinxhir në çmime të tjera, si ushqimi, pasi bizneset ua kalojnë kostot më të larta me të cilat përballen klientëve, dhe kjo mund të rrisë normën e inflacionit. Inflacioni më i lartë rrit mundësinë që bankat qendrore të rrisin normat e interesit në një përpjekje për të mbajtur nën kontroll rritjen e çmimeve.

Në qershor, Banka Qendrore Evropiane (BQE) zgjodhi të rrisë normën e saj kyçe të interesit për eurozonën për herë të parë në gati tre vjet, duke vënë në dukje se konflikti po “gjeneronte presione inflacioniste”. Para fillimit të luftës në Iran, kishte pritshmëri që Banka e Anglisë të ulte normat këtë vit. Megjithatë, tani nuk priten ulje dhe tregjet financiare aktualisht parashikojnë një rritje të normës drejt fundit të vitit. Banka e Anglisë mban takimin e saj të fundit për vendosjen e normave të interesit këtë javë, ku pritet të mbajë normën e saj kyçe të pandryshuar në 3.75%.