Gjermania dhe NATO kërkojnë sqarime pas paralajmërimit të Trump për shkurtime të trupave amerikane

Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, ka deklaruar se vendimi i Shteteve të Bashkuara për të tërhequr 5,000 trupa nga vendi i tij ishte “i parashikueshëm”, ndërsa aleanca ushtarake e NATO-s po kërkon sqarime nga Uashingtoni. Duke folur për agjencinë e lajmeve DPA, Pistorius theksoi se “prania e ushtarëve amerikanë në Evropë, dhe veçanërisht në Gjermani, është në interesin tonë dhe në interesin e SHBA-së”. Kjo deklaratë vjen në një kohë tensionesh, pasi ish-Presidenti amerikan Donald Trump paralajmëroi për shkurtime të mëtejshme të trupave, duke lënë të kuptohet se numri i tërheqjeve mund të jetë shumë më i madh se 5,000. Zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, konfirmoi se aleanca po “punon me SHBA-në për të kuptuar detajet e vendimit të tyre”.

Vendimi i Uashingtonit vjen pas kritikave të Presidentit Donald Trump ndaj Kancelarit gjerman Friedrich Merz, i cili kishte deklaruar se SHBA ishte “poshtëruar” nga negociatorët iranianë. Kjo shkëndijë diplomatike duket se ka përshpejtuar një vendim që Trump e ka pasur prej kohësh në mendje. Dislokimi ushtarak amerikan në Gjermani – aktualisht me më shumë se 36,000 trupa aktive – është deri tani më i madhi në Evropë, krahasuar me rreth 12,000 në Itali dhe 10,000 në Mbretërinë e Bashkuar. Trump ka sugjeruar gjithashtu tërheqjen e trupave amerikane nga Italia dhe Spanja, duke sinjalizuar një ndryshim më të gjerë në politikën e mbrojtjes. Vitin e kaluar, Uashingtoni reduktoi praninë e trupave në Rumani, si pjesë e planit të Trump për të zhvendosur fokusin ushtarak nga Evropa drejt rajonit Indo-Paqësor.

Kjo strategji e re ka ngritur shqetësime të thella brenda aleancës prej 32 anëtarësh të NATO-s, se vendimi i fundit i SHBA-së mund të dobësojë organizatën. Kryeministri polak, Donald Tusk, paralajmëroi të shtunën se “kërcënimi më i madh për komunitetin transatlantik nuk janë armiqtë e tij të jashtëm, por shpërbërja e vazhdueshme e aleancës sonë”. Ai shtoi se “të gjithë duhet të bëjmë atë që duhet për të kthyer mbrapsht këtë trend katastrofik”. Edhe dy ligjvënës të lartë amerikanë nga partia Republikane e Trumpit shprehën “shqetësim të madh nga vendimi për të tërhequr një brigadë amerikane nga Gjermania”. Senatori Roger Wicker dhe Përfaqësuesi Mike Rogers deklaruan se “në vend që të tërhiqen forcat nga kontinenti krejtësisht, është në interesin e SHBA-së të mbajë një pengesë të fortë në Evropë”.

Në intervistën e së shtunës me DPA, Pistorius theksoi gjithashtu se Evropa duhet të marrë përgjegjësi më të madhe për sigurinë e saj, dhe se Berlini tani do të punonte më ngushtë me aleatët në kontinent. Ai shtoi se “Gjermania është në rrugën e duhur”, duke theksuar se vendi i tij ka rritur ndjeshëm shpenzimet ushtarake në vitet e fundit. Trump kishte akuzuar më parë Gjermaninë se ishte “neglizhente” sepse shpenzimet e saj ushtarake ishin shumë nën objektivin e NATO-s prej 2% të GDP-së. Megjithatë, kjo ka ndryshuar rrënjësisht nën qeverinë Merz, me Gjermaninë që tani parashikohet të shpenzojë 105.8 miliardë euro (91 miliardë paund) për mbrojtjen në vitin 2027.

Në përgjithësi, shpenzimet e mbrojtjes së Gjermanisë pritet të arrijnë 3.1% të GDP-së, duke marrë parasysh fonde të tjera të mbrojtjes, përfshirë ndihmën e vazhdueshme të Berlinit për Ukrainën. Në postimin e saj në X të shtunën, Allison Hart e NATO-s tha se vendimi i SHBA-së për të tërhequr trupat nga Gjermania “nënshkruan nevojën që Evropa të vazhdojë të investojë më shumë në mbrojtje dhe të marrë një pjesë më të madhe të përgjegjësisë për sigurinë tonë të përbashkët”. Ajo shtoi se “po shohim tashmë progres që kur aleatët ranë dakord të investojnë 5% të GDP-së në samitin e NATO-s në Hagë vitin e kaluar”.

Përplasja e fundit mes Trumpit dhe Merzit u shkaktua nga komentet e kancelarit gjerman të hënën. Merz u tha studentëve të universitetit se “amerikanët qartazi nuk kanë strategji”. Ai shtoi se “iranianët janë padyshim shumë të aftë në negociata, ose më mirë, shumë të aftë në mosnegociata, duke i lënë amerikanët të udhëtojnë në Islamabad dhe më pas të largohen pa asnjë rezultat”. Ai shtoi se “i gjithë kombi” po “poshtërohej” nga Irani. Në përgjigje, Trump përdori platformën e tij Truth Social, duke thënë se Merz mendonte se ishte “në rregull që Irani të kishte një armë bërthamore” dhe “nuk dinte çfarë po thoshte”. Kjo u pasua shpejt nga njoftimi për tërheqjen e trupave amerikane.

Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, tha se urdhri kishte ardhur nga Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth. “Ne presim që tërheqja të përfundojë gjatë gjashtë deri në dymbëdhjetë muajve të ardhshëm,” shtoi zëdhënësi. Trump, një kritik i kahershëm i aleancës së NATO-s, ka sulmuar aleatët për refuzimin e tyre për të marrë pjesë në operacionet për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë kyçe për transportin e naftës. Irani ka kufizuar rëndë trafikun përmes kësaj rruge ujore, duke iu përgjigjur sulmeve amerikane dhe izraelite që filluan më 28 shkurt. SHBA ka zbatuar gjithashtu një bllokadë detare në portet iraniane në Gjirin Persik.

Marrë nga BBC News