Goditje amerikane ndaj cisternave iraniane ndërsa Teherani shënjestron bazën amerikane në Jordani

Forcat amerikane goditën pesë cisterna iraniane të martën, duke fundosur një prej tyre, në përgjigje të dy sulmeve të Teheranit ndaj një anijeje luftarake amerikane, njoftoi Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom). Katër cisterna nafte iraniane në Gjirin e Omanit, të lidhura me Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC), u vunë në shënjestër, si dhe një tjetër pranë Ishullit Kharg, një terminal i madh nafte në brigjet e Iranit. SHBA-ja deklaroi se këto cisterna ishin “pjesë e një rrjeti hijeje me vlerë miliarda dollarësh që financon IRGC-në dhe përfaqësuesit e saj rajonalë”. Njëra prej anijeve të goditura, M/T Riesco, u fundos në Gjirin e Omanit, konfirmoi Centcom, duke postuar një video në X të anijes së dëmtuar.

Teherani u përgjigj duke lëshuar raketa drejt një baze amerikane në Jordani – shumica e të cilave u rrëzuan – dhe deklaroi se kishte sulmuar dy anije amerikane dhe tetë cisterna nafte në Ngushticën e Hormuzit. Jordania njoftoi se kishte rrëzuar 18 nga 20 raketat iraniane, ndërsa dy prej tyre ranë në zona të pabanuara, tha një zëdhënës zyrtar i Forcave të Armatosura Jordaneze. Pas paralajmërimeve për sulme të mëtejshme hakmarrëse, Garda Revolucionare e Iranit deklaroi të mërkurën se kishte sulmuar dy anije amerikane, tetë cisterna nafte dhe 10 “anije jo-konformuese” që po përpiqeshin të kalonin nëpër Ngushticën e Hormuzit, raportuan mediat shtetërore.

Raundi i fundit i përshkallëzimit vjen pasi Irani vuri në shënjestër një anije luftarake amerikane me raketa balistike, të cilat Centcom tha se u “shmangën me sukses”, duke shtuar se asnjë trupë amerikane nuk u lëndua. Sulmet hakmarrëse mes dy vendeve janë përshkallëzuar javën e fundit, më shumë se gjashtë muaj pasi SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulme ndaj Iranit më 28 shkurt.

Ishulli Kharg – ku një cisternë iraniane u sulmua në raundin e fundit të goditjeve amerikane – pret terminalin kryesor të Iranit për eksportin e naftës. Rreth 90% e naftës bruto të vendit kalon nëpër këtë ishull në Gjirin Persik, e transportuar përmes tubacioneve nga kontinenti. Kjo thekson rëndësinë strategjike të objektivave të goditura nga SHBA-ja, duke ndikuar drejtpërdrejt në kapacitetet financiare të Iranit.

Presioni mbi çmimet e naftës është përkeqësuar nga paqëndrueshmëria më e gjerë rajonale. Çmimet e naftës u rritën në tregjet aziatike, me naftën bruto Brent që u rrit me 1.5% në 99.35 dollarë për fuçi, ndërsa nafta e tregtuar në SHBA ishte 1.3% më e lartë, duke arritur në 94.23 dollarë. Kjo rritje reflekton shqetësimet e tregut për ndërprerjet e mundshme të furnizimit në një rajon kyç për energjinë globale.

Gjithashtu të martën, lëvizja Houthi e Jemenit, e mbështetur nga Irani, sulmoi objektet energjetike dhe infrastrukturën civile në Arabinë Saudite, duke plagosur 73 persona, sipas autoriteteve saudite. Sulmi me dronë dhe raketa shkaktoi zjarre në objektet dhe instalimet e naftës, duke çuar në një ndërprerje të përkohshme të operacioneve, thanë ministria e mbrojtjes dhe ajo e energjisë e Arabisë Saudite. Ky incident tregon shtrirjen e gjerë të tensioneve rajonale dhe ndikimin e tyre në sigurinë energjetike.

I pyetur nga gazetarët për sulmet e fundit hakmarrëse mes SHBA-së dhe Iranit, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se situata ishte “mjaft e drejtpërdrejtë”. Ai theksoi se “Irani vazhdon të përpiqet të godasë anijet detare amerikane. Dhe, sa herë që ata e bëjnë këtë ose përpiqen ta bëjnë, do të humbasin cisterna. Dhe mendoj se do ta shihni këtë përsëri sot,” u tha Rubio gazetarëve gjatë një udhëtimi në Kolumbi, duke sinjalizuar një qëndrim të ashpër nga Uashingtoni.

Sulmet amerikane të martën erdhën disa orë pasi marina iraniane pretendoi se kishte kapur një nëndetëse amerikane pa ekuipazh në Ngushticën e Hormuzit. Kapiteni i Marinës Amerikane, Tim Hawkins, një zëdhënës i Centcom, sqaroi se “droni nënujor i operuar nga forcat amerikane kishte funksionuar keq më shumë se një ditë më parë” dhe ishte përdorur për të monitoruar ujërat rajonale “në mbështetje të operacioneve të vazhdueshme”. Ai shtoi se droni defektoz ishte “një model i vjetër që nuk mblidhte të dhëna të ndjeshme dhe as nuk mbante pajisje sonari apo radari të klasifikuara”, duke theksuar se operacionet amerikane në ujërat rajonale ishin në vazhdim dhe nuk ishin komprometuar nga incidenti.

Marrë nga BBC News