Kriza SHBA-Iran: Sulme, diplomaci dhe sanksione

Zhvillimet e fundit tregojnë një përshkallëzim të tensioneve në konfliktin mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, me veprime ushtarake, manovra diplomatike dhe presione ekonomike që shpalosen në disa fronte. Garda Revolucionare e Iranit deklaroi të hënën se kishte sulmuar dy baza ajrore ushtarake amerikane në Jordani, një aleate e Uashingtonit, duke shkaktuar “dëme të rënda”, sipas mediave shtetërore. Megjithatë, ushtria jordaneze njoftoi se kishte interceptuar tetë raketa pa specifikuar origjinën e tyre. Më vonë, Irani pohoi se kishte shënjestruar personel ushtarak amerikan në një bazë ajrore në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Këto pretendime vijnë pas sulmeve ajrore të kryera nga Shtetet e Bashkuara të dielën, të cilat shënjestruan lëshues raketash iranianë në një ishull të vogël në Ngushticën e Hormuzit. Këto ishin sulmet e para amerikane kundër Iranit që nga fundi i korrikut. Kapiteni i Marinës Amerikane, Tim Hawkins, konfirmoi se forcat amerikane goditën dy lëshues iranianë në ishullin Larak, pasi ishin vërejtur forca të Gardës Revolucionare Islamike duke u përgatitur të lëshonin raketa me mina detare në Ngushticën e Hormuzit.

Në frontin diplomatik, Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, pritej të merrte pjesë në një samit të Organizatës së Bashkëpunimit të Shangait (OBSH), një bllok rajonal që synon të kundërbalancojë ndikimin perëndimor. Zëdhënësi i Kremlinit, Yuri Ushakov, bëri të ditur se Presidenti rus Vladimir Putin pritej të zhvillonte bisedime të veçanta dypalëshe me Pezeshkianin dhe Presidentin kinez Xi Jinping, mes liderëve të tjerë.

Paralelisht me zhvillimet ushtarake dhe diplomatike, Shtetet e Bashkuara po intensifikojnë presionin ekonomik ndaj Iranit. Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, do të rrisë përpjekjet për të izoluar ekonomikisht Iranin gjatë takimit me homologët e G20 këtë javë, një takim i hijezuar nga lufta dhe tensionet tregtare. Bessent ka paraqitur plane për të zgjeruar kërcënimet e sanksioneve dytësore dhe ka paralajmëruar për pasoja të rënda për vendet që nuk bashkohen me këtë fushatë.

Në një mesazh të shkruar të dielën, gjashtë muaj pas fillimit të luftës në Lindjen e Mesme, udhëheqësi suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, u bëri thirrje vendeve myslimane në rajon të bashkohen kundër Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Khamenei, i cili mori pushtetin pas vrasjes së babait të tij, Ali Khamenei, në fillim të luftës, nuk është parë ende në publik që nga emërimi i tij, dhe autoritetet nuk kanë publikuar asnjë video apo audio prej tij.

Si pasojë e përpjekjeve të Uashingtonit për të mbytur ekonomikisht Iranin, banka qendrore e Emirateve të Bashkuara Arabe njoftoi të shtunën se do të inspektonte degët e një banke të madhe shtetërore egjiptiane, Banque Misr. Kjo vjen pasi Uashingtoni deklaroi se do të ndërpriste operacionet e institucionit në shtetin e Gjirit nga sistemi financiar amerikan. Banka Qendrore e EBA-së theksoi se do të kryejë një ekzaminim të posaçëm dhe urgjent, duke përfshirë një analizë të thelluar forenzike që mbulon periudhën e referuar në deklaratën e autoriteteve amerikane.

Marrë nga France 24 Live News