Marrëveshje e mundshme SHBA-Iran: Armëpushim 60-ditor dhe kornizë bërthamore

Mediatorët besojnë se janë pranë arritjes së një marrëveshjeje për të zgjatur armëpushimin midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit me 60 ditë, si dhe për të vendosur një kornizë për bisedimet bërthamore, raportoi të shtunën Financial Times, duke cituar burime të informuara mbi negociatat. Ky zhvillim vjen ndërsa Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se po “afrohet shumë” me një marrëveshje me Iranin, sipas CBS News. Ai pritet të zhvillojë një telefonatë të shtunën për të diskutuar draftin e marrëveshjes me liderët arabë dhe mund të marrë një vendim të dielën, raportoi Axios.

Marrëveshja e propozuar do të përfshinte rihapjen graduale të Ngushticës së Hormuzit, një angazhim për të diskutuar rezervat e uraniumit të pasuruar të Iranit, lehtësimin e sanksioneve dhe zhbllokimin gradual të aseteve të Teheranit jashtë vendit, sipas FT. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit konfirmoi se Teherani po finalizon një “memorandum mirëkuptimi” për t’i dhënë fund luftës si fazë e parë, përpara se të kalojë në bisedime më të gjera brenda 30 deri në 60 ditë. Një diplomat i informuar mbi bisedimet i tha FT se “marrëveshja duket se po shkon në drejtimin e duhur” dhe se tani është në dorë të amerikanëve për rishikim.

Një armëpushim i brishtë ka qenë në fuqi që nga 8 prilli, i ndërprerë nga përleshje ndërsa SHBA dhe Irani garojnë për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, një kalim kyç për tregtinë globale të energjisë. Ky konflikt ka shkaktuar atë që shtetet e Gjirit e quajtën krizën më të rëndë globale të energjisë në dekada, me çmime më të larta të energjisë në SHBA që ushqejnë inflacionin në rritje dhe pritshmëritë se Rezerva Federale mund të ketë nevojë të rrisë normat e interesit.

Negociatorët pakistanezë dhe kataras zhvilluan bisedime me homologët iranianë të enjten dhe të premten, duke qëndruar në kontakt të rregullt me të dërguarin amerikan Steve Witkoff, raportoi FT. Megjithatë, negociatori kryesor i Iranit i tha një homologu pakistanez se Irani nuk do të komprometonte “të drejtat e tij legjitime” dhe shprehu mosbesim ndaj SHBA-së, sipas Reuters. Kryetari i Parlamentit të Iranit, Mohammad Baqer Qalibaf, tha se forcat e armatosura të Iranit kanë rindërtuar aftësitë e dëmtuara që nga fillimi i konfliktit në fund të shkurtit.

Një pikë kryesore ngecjeje mbetet kërkesa e Trumpit që Irani të dorëzojë uraniumin e tij të pasuruar dhe të heqë dorë përgjithmonë nga çdo kapacitet i armëve bërthamore, theksoi FT. Trump ka kërkuar gjithashtu që Irani të çmontojë vendet bërthamore Natanz, Fordow dhe Isfahan, të cilat SHBA-ja i bombardoi pasi iu bashkua luftës së Izraelit kundër Iranit qershorin e kaluar. Ministria e Jashtme e Iranit pranoi se të dyja palët mbeten “shumë larg dhe shumë afër” një marrëveshjeje, duke vënë në dukje se SHBA kishte paraqitur “qëndrime kontradiktore disa herë”.

Trump tha të hënën se SHBA-ja kishte hequr dorë nga rinovimi i sulmeve ndaj Iranit këtë javë ndërsa po zhvilloheshin “negociata serioze”. Shtetet e Gjirit, përfshirë Arabinë Saudite, Katarin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, i kanë kërkuar Trumpit të pezullojë sulmin ushtarak, duke frikësuar hakmarrjen iraniane kundër rajonit dhe dëmtimin e mëtejshëm të tregjeve globale të energjisë. Historia është në zhvillim.

Marrë nga CNBC