Mbyllja e rrugës detare nga aleatët e Iranit: Pasojat ekonomike për Mbretërinë e Bashkuar

Hyrja e rebelëve Houthi të Jemenit në konflikt, në anën e Iranit, ka ngjallur frikën se kriza e naftës që prek tregtinë globale mund të përkeqësohet. Kërcënimet nga minat dhe raketat iraniane kanë mbajtur ngushticën thelbësore të Hormuzit kryesisht të mbyllur, duke bllokuar anijet cisternë dhe rritur çmimin e naftës. Arabia Saudite, një nga eksportuesit më të mëdhenj, ka dërguar miliona fuçi nafte bruto në ditë përmes Bab el Mandeb, një tjetër rrugë ujore e ngushtë, duke shmangur Hormuzin dhe duke i larguar anijet nga Irani.

Megjithatë, anijet kalojnë ende pranë Jemenit, ku rebelët Houthi, të mbështetur nga Irani, posedojnë raketa dhe dronë që mund të sulmojnë transportin detar, siç bënë mes viteve 2023 dhe 2025. Nëse transporti përmes ngushticës Bab el Mandeb – e cila lidhet me Detin e Kuq dhe Kanalin e Suezit – ndërpritet, kjo mund të përkeqësojë situatën ekonomike tashmë të tensionuar nga problemet me Hormuzin. Mes nëntorit 2023 dhe janarit 2025, Houthi-t sulmuan mbi 100 anije tregtare, fundosën dy dhe vranë katër marinarë. Anije ushtarake, përfshirë shkatërruesin HMS Diamond të Mbretërisë së Bashkuar, u vendosën në zonë, duke rrëzuar dronë Houthi.

Një mbyllje e plotë apo edhe e pjesshme e transportit detar përmes Detit të Kuq do të kishte efekte ekonomike të qarta dhe të rëndësishme globalisht dhe në Mbretërinë e Bashkuar. Sulmet Houthi rreth Krishtlindjeve 2023 çuan në kushte më të rrezikshme, duke rritur ndjeshëm kostot e sigurimit. Kjo u shtua nga fakti se anijet u ridrejtuan rreth Afrikës përmes Kepit të Shpresës së Mirë, duke shtuar 10 deri në 14 ditë në udhëtim. Si rezultat, çmimi i transportit të mallrave u rrit ndjeshëm, duke shkaktuar ndërprerje në zinxhirin e furnizimit, një situatë e ngjashme me bllokimin e Kanalit të Suezit nga Ever Given në 2021-2022, që kontribuoi në krizën e kostos së jetesës.

Transportuesit kryesorë të kontejnerëve, përfshirë Maersk, Hapag-Lloyd dhe CMA CGM, po ridrejtojnë anijet rreth Kepit të Shpresës së Mirë, duke shmangur Bab el Mandeb dhe Detin e Kuq. Porti Tanger Med në Marok po përgatitet për një rritje të numrit të anijeve. Kostot më të larta të karburantit, për shkak të udhëtimeve më të gjata, kanë shtuar presionin mbi tarifat e transportit. Transportuesit kanë futur tarifa shtesë për rrezik lufte, konflikt emergjent dhe devijim, që variojnë nga 1,500 deri në 3,300 dollarë për kontejner standard. Ngushtica Bab el Mandeb, 20 milje e gjerë, pret rreth një të katërtën e tregtisë globale të kontejnerëve drejt dhe nga Kanali i Suezit, i cili normalisht përbën 12% të tregtisë botërore.

Marrë nga Sky News