“Ne zgjedhim Danimarkën”: Groenlanda dhe Kopenhaga sfidojnë presionin amerikan

Kryeministri i Groenlandës ka deklaruar “ne zgjedhim Danimarkën” përpara bisedimeve të rëndësishme në Shtëpinë e Bardhë, të cilat do të trajtojnë synimin e Donald Trump për të marrë kontrollin e territorit arktik. Mes tensioneve në rritje për shkak të presionit të presidentit amerikan, Jens-Frederik Nielsen theksoi në një konferencë të përbashkët shtypi me homologen e tij daneze, Mette Frederiksen, se ishulli nuk do të zotërohej apo qeverisej nga Uashingtoni. Ai shtoi se Groenlanda përballet me një krizë gjeopolitike dhe nëse duhet të zgjedhë mes SHBA-së dhe Danimarkës, zgjedh Danimarkën, NATO-n dhe BE-në, duke theksuar dëshirën për dialog paqësor dhe bashkëpunim.

Nielsen theksoi se kërkesa e Trump për ishullin ishte gjithashtu çështje e “ligjit ndërkombëtar dhe e të drejtës sonë për vendin tonë”, duke përsëritur se “Groenlanda nuk do të zotërohet nga SHBA. Groenlanda nuk do të qeveriset nga SHBA.” Ideja e një marrjeje të Groenlandës, një pjesë kryesisht vetëqeverisëse e Danimarkës, u ngrit fillimisht nga Trump në vitin 2019, por retorika e tij është ashpërsuar ndjeshëm këtë muaj. Zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, do të presë një takim kyç me ministrat e jashtëm të Groenlandës dhe Danimarkës, Lars Løkke Rasmussen dhe Vivian Motzfeldt, si dhe Sekretarin Amerikan të Shtetit, Marco Rubio, në Uashington.

Ky zhvillim vjen pasi presidenti amerikan ka tronditur BE-në dhe NATO-n duke refuzuar të përjashtojë përdorimin e forcës ushtarake për të marrë ishullin strategjikisht të vendosur dhe të pasur me minerale. Kryeministrja Frederiksen deklaroi se nuk ka qenë e lehtë për Danimarkën t’i “qëndrojë presionit krejtësisht të papranueshëm nga aleati ynë më i afërt”, duke theksuar se “kufijtë nuk mund të ndryshohen me forcë dhe se vendet e vogla nuk duhet të kenë frikë nga vendet e mëdha”. Ajo shtoi se “Groenlanda nuk është në shitje”. Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen, njoftoi takime me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, dhe planet për një prani më të madhe ushtarake të NATO-s në Arktik.

Trump argumenton se SHBA-ja duhet të kontrollojë Groenlandën për të rritur sigurinë në Arktik përballë një kërcënimi të pretenduar nga Kina dhe Rusia, ndërsa Rutte theksoi se të gjithë anëtarët e NATO-s bien dakord se “kur bëhet fjalë për mbrojtjen e Arktikut, duhet të punojmë së bashku”. Qeveria e Groenlandës deklaroi se nuk mund të “pranojë në asnjë rrethanë” një marrje nga SHBA dhe do të intensifikojë përpjekjet për të “siguruar që mbrojtja e Groenlandës të kryhet brenda kornizës së NATO-s”. Ajo beson se Groenlanda do të mbetet anëtare e aleancës perëndimore të mbrojtjes “përgjithmonë” dhe se “të gjitha shtetet anëtare të NATO-s, përfshirë SHBA-në, kanë një interes të përbashkët” në mbrojtjen e ishullit të gjerë arktik.

Marrë nga The Guardian