OBSH kërkon miratimin e marrëveshjes globale: Pandemia e ardhshme s’duhet të na gjejë të papërgatitur

Teksa liderët e vendeve më të industrializuara të botës mblidhen në samitin e G7 në Francë, Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe presidenti i Brazilit kanë bërë një thirrje urgjente për miratimin e marrëveshjes ndërkombëtare që synon të përgatisë botën për pandeminë e ardhshme. Në një letër të përbashkët, drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, dhe presidenti brazilian Luiz Inacio Lula da Silva u kanë kërkuar liderëve botërorë të japin mbështetje politike për marrëveshjen, duke paralajmëruar se koha po mbaron. “Pandemia e ardhshme nuk do të na presë”, thuhet në letrën e tyre.

Apeli vjen në një moment kur në Republikën Demokratike të Kongos po përhapet me shpejtësi një shpërthim i Ebolës. Sipas të dhënave të përmendura në artikull, deri tani janë konfirmuar 782 raste dhe 181 persona kanë humbur jetën. Marrëveshja për pandemitë u propozua fillimisht në mars të vitit 2021, në kulmin e krizës së Covid-19, me synimin për të shmangur përsëritjen e problemeve që u panë gjatë pandemisë.

Pesë vite më vonë, ajo ende nuk ka hyrë në fuqi. Muajin e ardhshëm negociatorët do të takohen sërish për të diskutuar një aneks të marrëveshjes që lidhet me ndarjen e informacionit për viruset dhe patogjenët që mund të shkaktojnë pandemi, si dhe me përfitimet që vendet duhet të marrin në këmbim. Mosmarrëveshjet kryesore lidhen me aksesin në vaksina, teste dhe trajtime. Vendet në zhvillim argumentojnë se, nëse kompanitë farmaceutike nuk detyrohen të ndajnë produktet që zhvillojnë pas përdorimit të të dhënave të siguruara nga shtetet, atëherë mund të përsëritet situata e pandemisë së Covid-19, kur vendet më të varfra mbetën të fundit në radhë për vaksinat.

Nga ana tjetër, përfaqësuesit e industrisë farmaceutike argumentojnë se detyrimet e tilla mund të pengojnë kërkimin shkencor dhe zhvillimin e produkteve të reja. Në letrën e tyre, Tedros dhe Lula u kujtojnë liderëve botërorë pasojat e pandemisë së Covid-19. “Bota duhet të përfundojë atë që nisi dhe ju mund ta ndihmoni ta bëjë këtë”, shkruajnë ata.

Dy drejtuesit u bëjnë thirrje vendeve të mos harrojnë përvojën e përbashkët të pandemisë, kur spitalet u mbushën përtej kapaciteteve dhe familjet u detyruan t’u jepnin lamtumirën të afërmve të tyre përmes xhamit, në telefon ose pa mundur t’i takonin fare. “Vlerësimet e OBSH-së dhe institucioneve të tjera tregojnë se deri në 20 milionë njerëz humbën jetën. Njerëzimi i premtoi vetes, mes asaj dhimbjeje, se nuk do të përballej më me një ditë të tillë i papërgatitur”, thuhet në letër.

Sipas tyre, aneksi që ende nuk është miratuar është “pjesa e fundit e enigmës” për ta bërë funksionale marrëveshjen globale për pandemitë. Tedros dhe Lula theksojnë se përfundimi i saj kërkon “vullnet politik në nivelin më të lartë”, “një frymë barazie” dhe “një ndjenjë urgjence”. Në letër përmendet edhe kostoja ekonomike e Covid-19. Sipas tyre, pandemia i kushtoi ekonomisë globale më shumë se 13 trilionë dollarë. “Krahasuar me këtë, investimi në një sistem që identifikon herët një shpërthim epidemik është i vogël”, thuhet në apel.