Pezeshkian i përgjigjet Trumpit: Dorëzimi i pakushtëzuar i Iranit, vetëm një ëndërr

Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, ka refuzuar kërkesën e Donald Trumpit për dorëzim të pakushtëzuar të vendit si një “ëndërr”, ndërsa ka lëshuar një falje të rrallë për sulmet iraniane që goditën shtetet fqinje, edhe pse raketat dhe dronët vazhduan të godasin vendet e Gjirit. Në një fjalim të regjistruar paraprakisht dhe të transmetuar në televizionin shtetëror të shtunën, Pezeshkian theksoi se Irani nuk do të kapitullonte kurrë, duke iu përgjigjur komenteve të presidentit amerikan, i cili të premten deklaroi se vetëm nënshtrimi total i Iranit mund t’i jepte fund luftës. Kjo deklaratë vjen në ditën e tetë të konfliktit, i cili ka ndikuar rëndë në furnizimet globale të naftës dhe ka ndërprerë udhëtimet ajrore botërore.

Armiqtë e Iranit, sipas Pezeshkianit, “duhet ta marrin ëndrrën e tyre për dorëzimin e pakushtëzuar të popullit iranian në varr”, fjalë që shënojnë një përshkallëzim të mëtejshëm të retorikës. Gjatë fjalimit të tij, Pezeshkian gjithashtu kërkoi falje shteteve fqinje për “veprimet” e fundit të Iranit, në një përpjekje të dukshme për të zbutur zemërimin rajonal pas goditjeve iraniane ndaj objektivave civile në vendet arabe të Gjirit. Teherani ka reaguar ndaj sulmeve në territorin e tij duke shënjestruar Izraelin, por edhe shtetet arabe të Gjirit që strehojnë instalime ushtarake amerikane, ndërsa Izraeli ka nisur gjithashtu sulme intensive në Liban, ku është bazuar grupi i armatosur Hezbollah, i mbështetur nga Irani. Gjatë javës së kaluar, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajti, Katari, Bahreini dhe Arabia Saudite kanë raportuar të gjitha sulme me dronë dhe raketa.

Pezeshkian deklaroi se këshilli i përkohshëm i udhëheqjes së Iranit kishte miratuar pezullimin e sulmeve ndaj vendeve fqinje, përveç nëse një sulm ndaj Iranit do të origjinonte nga ato shtete. “Unë personalisht u kërkoj falje vendeve fqinje që u prekën nga veprimet e Iranit,” tha ai. Mbetet e paqartë nëse komentet e Pezeshkianit sinjalizojnë një vendim më të gjerë nga Teherani për të shkallëzuar fushatën e tij, ose çfarë e nxiti këtë ndryshim të dukshëm, me raporte që sugjerojnë se disa sulme ishin ende duke u drejtuar ndaj shteteve të Gjirit të shtunën në mëngjes. Të shtunën, video të publikuara në mediat sociale dhe të siguruara nga BBC treguan një sulm të dukshëm me dron në pronën e aeroportit ndërkombëtar të Dubait. Sipas raportit, droni duket se ka goditur pranë terminalit A, dhe të paktën katër avionë mund të shiheshin pranë vendit të impaktit. Emiratet e Bashkuara Arabe deklaruan se kishin interceptuar 15 raketa balistike dhe 119 dronë të shtunën.

Komentet e Pezeshkianit u pasuan shpejt nga një paralajmërim nga Trump, i cili tha se Teherani përballej me perspektivën e “shkatërrimit të plotë” nëse nuk kapitullonte, duke shtuar se falja e Iranit ndaj shteteve fqinje ishte rezultat i presionit në rritje ushtarak amerikan. Në platformën e tij Truth Social, Trump u përgjigj se nëse Irani nuk dorëzohej, “do të goditej shumë fort!” duke shtuar se vendi ishte “nën shqyrtim serioz për shkatërrim të plotë dhe vdekje të sigurt”. Trump gjithashtu tha se Irani kishte kërkuar falje dhe ishte dorëzuar ndaj fqinjëve të tij në Lindjen e Mesme, “për shkak të sulmit të pamëshirshëm të SHBA-së dhe Izraelit”.

Zyrtarët perëndimorë po kërkonin të interpretonin komentet e Pezeshkianit në lidhje me faljen dhe me çfarë autoriteti po fliste, por thanë se ishte më mirë të ishin të kujdesshëm në sugjerimin se Irani po kërkonte një rrugëdalje. Një zyrtar tha: “Ne nuk e dimë me siguri se çfarë po nxit komentet e presidentit iranian. Është një pikë të dhënash dhe jo më shumë se kaq. Mund të nxjerrim përfundimin se aftësia iraniane është degraduar. Nuk ka arsye për të dyshuar në informimin nga Centcom për një numër të reduktuar sulmesh kohët e fundit.” Zyrtarët thanë se oferta iraniane ndaj shteteve në rajon ishte në mënyrë implicite e kushtëzuar, por shtuan se nuk ishte e qartë nëse kjo nënkuptonte se sulmet mund të ndaleshin nëse vendet nuk lejonin përdorimin e bazave amerikane për të sulmuar Iranin, apo nëse vetë prania e një baze amerikane ishte arsye e mjaftueshme për të sulmuar.

Më vonë gjatë ditës, zëvendësi për komunikimet dhe njoftimet publike në zyrën e Pezeshkianit, Mehdi Tabatabaei, lëshoi një deklaratë në lidhje me komentet e presidentit iranian, duke thënë se mesazhi i tij ishte “i qartë”. “Nëse vendet në rajon nuk bashkëpunojnë në sulmin e SHBA-së ndaj Iranit, ne nuk do t’i sulmojmë ato,” tha Tabatabaei. “Irani nuk do t’i nënshtrohet kurrë shtrëngimit. Forcat tona të armatosura të fuqishme do të japin një përgjigje vendimtare ndaj çdo agresioni nga bazat amerikane në rajon.” Fjalimi i Pezeshkianit vjen ndërsa Izraeli tha se kishte nisur një valë të re sulmesh ndaj Iranit, duke dërguar 80 avionë luftarakë në një sulm para agimit që vuri në flakë një nga aeroportet kryesore të Teheranit. Zyrtarët izraelitë thanë se objektivat përfshinin një akademi ushtarake, një qendër komandimi nëntokësore dhe një depo raketash. Fotot treguan flakë dhe tufa të dendura tymi që ngriheshin nga aeroporti ndërkombëditar Mehrabad, një nga dy aeroportet që i shërbejnë kryeqytetit iranian, Teheranit.

Irani gjithashtu u kundërpërgjigj të shtunën. Sirenë alarmi ajror u dëgjuan dhe shpërthime u raportuan mbi Jerusalem, si dhe në qytetet e Gjirit, duke përfshirë Dubain dhe Manaman, dhe pranë Riadit, ku Arabia Saudite tha se kishte interceptuar një raketë balistike të drejtuar drejt një baze ajrore që strehonte personel ushtarak amerikan. Garda Revolucionare Islamike e Iranit tha se goditi një anije cisternë me flamur të Ishujve Marshall në ngushticën e Hormuzit, raportuan mediat shtetërore iraniane të shtunën, ndërsa ajo po përpiqej të kalonte nëpër ngushticën e Hormuzit, një pikë kyçe detare për transportin global që Irani e ka mbyllur në mënyrë efektive. Tani duke hyrë në javën e dytë, lufta u shkaktua nga sulmet ajrore të përbashkëta nga Izraeli dhe SHBA-ja që vranë udhëheqësin suprem të Iranit, Ali Khamenei. Që atëherë, konflikti është zgjeruar me shpejtësi, duke u përhapur në Liban dhe duke arritur deri në Mesdheun lindor dhe Oqeanin Indian. Ministria e Shëndetësisë e Iranit tha se të paktën 926 civilë ishin vrarë dhe rreth 6,000 ishin plagosur. Izraeli ka intensifikuar gjithashtu sulmet ajrore në Liban, duke shënjestruar vazhdimisht periferitë jugore të Bejrutit. Ministria e Shëndetësisë e Libanit tha se të paktën 217 persona ishin vrarë, ndërsa kryeministri, Nawaf Salam, paralajmëroi se një katastrofë humanitare po afrohej. Këshilli Norvegjez i Refugjatëve tha se rreth 300,000 njerëz kishin ikur nga shtëpitë e tyre.

Marrë nga The Guardian