Ne jetojmë në zemër të pandemisë, por nuk dimë se çfarë do të ndodhë. Dhe jo vetëm sepse horizonti ynë është i rrethuar nga jehona e mjedisit në të cilin jetojmë, por për shkak të evolucionit heterogjen të krizës dhe të faktorëve të ndryshëm.
Nuk ka ndonjë model të caktuar në rezultatin e pandemisë, pasi numri i viktimave në Europë ndryshon shumë nga vendi në vend.
Vdekjet për milion banorë: Greqi 596, Francë 1,280, Gjermani 802, Itali 1,570, Austri 923, Portugali 1,545, Danimarkë 400, Britani e Madhe 1,762, Holandë 888, Belgjikë 1,883, Qipro 260, Suedi 1,248, Rusi 552.
Dhe në fakt mungesa e organizimit të sistemit shëndetësor nuk është gjithmonë shkaku. Jo vetëm regjimet autoritare kanë një numër të pakët të viktimave(p.sh. Kina, 3 viktima për milion banorë).
E cila ndiqet nga Zelanda e Re (5 viktima për një milion banorë), Korea e Jugut (30 viktima/ për milion banorë), Australia (35 viktima).
Për shembull, Kanadaja, një vend me një sistem të përparuar shëndetësor, ka vendosur shumë pak kufizime dhe ka një numër të vogël viktimash. Sigurisht situata mund të jetë shumë më ndryshe por ne nuk dimë fizionominë që ky virus do t’i japë botës.
Asgjë nuk mund ta përcaktojë se si do të duket bota, nëse do të jetë e sigurt. Pandemitë kanë shënuar gjithmonë pika kthese dhe prishjen e ekuilibrave.
Por efektet e tyre e kanë formësuar ndryshe historinë.
Pandemitë i kanë transformuar njerëzit, besimet dhe institucionet. Ashtu si gjatë shpërthimit të murtajës së Athinës (430-426 para Krishtit) ashtu edhe gjatë shpërthimit të tjetër të fuqishëm të (1347-1353) klima e rëndë e pesimizmit mbolli kaos, – grabitje, vrasje, përdhunime, orgji.
Murtaja preku më tepër fuqinë detare dhe përgjithësisht ushtarake të Athinës, duke ndikuar në rezultatin e Luftës së Peloponezit dhe duke i dhënë fund edhe skllavërisë.
Në një vend tjetër plagët u zvogëluan, u shkatërruan, metropolet e dobësuara humbën prosperitetin e tyre. Siena, e pushtuar nga murtaja në 1340, nuk u bë kurrë më qyteti i fuqishëm, i lavdishëm që ishte, në kontrast me Firencën e cila u rikuperua financiarisht dhe artistikisht.
Në të kaluarën, paragjykimet e vjetra kundër pakicave, veçanërisht hebrenjve, u përhapën përsëri, duke i akuzuar ata si shkaktarë të murtajës në shekullin e 14-të.
Ndërsa në shekullin e 16-të ka pasur polemika dhe akuza se në fakt shkaktarë të përhapjes së sëmundjeve ishin profesionistë shëndetësor, mjekë, infermierë apo edhe pastrues, sipërmarrës, këngëtarë, ciganë, prostituta, magjistarë, që çuan në persekutime të pamëshirshme.
Kërcënimet e mëdha jo gjithmonë provokojnë dhunë dhe urrejtje masive. Sipas historianit Samuel Cohn, në Europë dhe Amerikë, kolera shkaktoi në shekullin e 19-të valë të njëpasnjëshme të dhunës sociale kundër punonjësve të shëndetësisë dhe zyrtarëve qeveritarë.
Sidoqoftë, vrasësi më i madh i shekullit të 20-të, gripi spanjoll, shpërtheu në një kohë konfliktesh dhe urrejtjeje racore, por ka bashkuar historikisht komunitetet e përçara për shembull në SHBA. Në San Francisko dhe Filadelfia, ku spitalet ishin në kaos dhe trupat e viktimave ishin varrosur në grumbuj, njerëz të të gjitha moshave vraponin në lagjet e varfëra për të ushqyer dhe kujdesur të sëmurët.
Shoferët e taksive shndërrua 2,000 automjete në ambulanca.
Sot, pandemia është përhapur (Hong Kong) por ka shkaktuar protesta masive në Gjermani, SHBA. Ndjenjat e thella të pasigurisë shkaktojnë dhunë midis protestave dhe trazirave të panevojshme, reformave dhe regresionit, guximit dhe frikës.
Presionet dërrmuese shkaktojnë ndryshime të papritura në psikosintezën dhe sistemet. Asgjë nuk është specifike, gjithçka mund të ndryshojë edhe brenda natës. Ky potencial njerëzor është mesazhi më i fortë i pandemisë.
Përktheu: abcnews.al