Presidenti i Tajvanit anulon udhëtimin pasi vendet afrikane mbyllin hapësirën ajrore

Presidenti i Tajvanit, Lai Ching-te, ka anuluar një udhëtim presidencial drejt kombit afrikan të Eswatinit, duke akuzuar Pekinin se ka ushtruar presion mbi fqinjët e tij për të ndaluar avionin e tij të fluturonte mbi territoret e tyre. Një zyrtar tajvanez deklaroi se Sejshellet, Mauritiusi dhe Madagaskari revokuan lejet e fluturimit të Lai-t pas “presionit intensiv” dhe “detyrimit ekonomik” nga Kina. Kina, nga ana e saj, mohoi çdo detyrim, ndërsa vlerësoi tre vendet afrikane, duke shprehur “vlerësim të lartë” për to. Ky është rasti i parë i njohur publikisht ku një lider tajvanez është detyruar të anulojë një udhëtim të huaj për shkak të revokimit të lejeve të fluturimit.

Eswatini, i njohur më parë si Swaziland, është i vetmi aleat diplomatik i Tajvanit në Afrikë dhe një nga vetëm 12 kombet në botë – shumë prej të cilave janë vende të vogla në Amerikën Latine ose Paqësor – që njohin Tajvanin. Kina i përmbahet parimit “një Kinë”, sipas të cilit Pekini pretendon sovranitetin mbi Tajvanin, megjithëse shumë në Tajvan e konsiderojnë veten një komb sovran. Pekini e sheh ishullin e vetëqeverisur si një provincë të shkëputur që përfundimisht do të jetë pjesë e vendit dhe nuk ka përjashtuar përdorimin e forcës për të arritur këtë.

Qeveria kineze ka qenë e zëshme në mospëlqimin e saj ndaj Lai-t, të cilin më parë e ka përshkruar si një “ngatërrestar” dhe “shkatërrues të paqes ndër-ngushticë”. Në një deklaratë në platformën X, Lai kritikoi “veprimet shtrënguese” të Kinës, duke thënë se ato “ekspozuan rreziqet që regjimet autoritare paraqesin për rendin ndërkombëtar”. Ai shtoi se “asnjë sasi kërcënimesh apo detyrimi nuk do të lëkundë vendosmërinë e Tajvanit për t’u angazhuar me botën”. Qeveria e Eswatinit shprehu keqardhjen që Lai nuk mundi të vizitonte, por theksoi se kjo nuk do të “ndryshonte statusin e marrëdhënies sonë dypalëshe afatgjatë”, sipas raporteve. Lai pritej të merrte pjesë në një festë që shënonte 40-vjetorin e ngjitjes në fron të Mbretit Mswati III.

Në një konferencë shtypi të mërkurën, një zëdhënës i Zyrës së Çështjeve të Tajvanit të Këshillit të Shtetit tha se Pekini “vlerësonte pozicionin dhe veprimet e vendeve përkatëse në mbështetje të parimit ‘një Kinë'”. Ministria e Punëve të Jashtme e Kinës gjithashtu deklaroi se ishte “e qartë… [që] i ashtuquajturi ‘President i Republikës së Kinës’ nuk ekziston më në botë”, në një referencë ndaj titullit zyrtar të Lai-t në Tajvan. Sipas agjencisë së lajmeve Reuters, Sejshellet dhe Madagaskari thanë se morën vendimin sepse nuk e njohin Tajvanin.

Disa në SHBA kanë kritikuar tre vendet, me shumicën e Komitetit të Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve që deklaroi se ata “qëndruan me Tajvanin kundër këtij detyrimi flagrant” në një postim në X. Senatori amerikan Ted Cruz gjithashtu kritikoi Mauritiusin, duke thënë se dukej “i vendosur të aleohej me Partinë Komuniste Kineze”.

Marrë nga BBC News