Qeveria belge synon blerjen e plotë të centraleve bërthamore

Qeveria belge nënshkroi të enjten një Letër Interesi për të blerë të gjitha operacionet bërthamore të Electrabel (ENGIE) në vend. Ky veprim shënon një kthim mbrapa nga legjislacioni i miratuar në fillim të viteve 2000, i cili parashikonte heqjen graduale të energjisë bërthamore për shkak të shqetësimeve të sigurisë. Kryeministri belg, Bart De Wever, deklaroi se vendi synon të zvogëlojë varësinë nga lëndët djegëse fosile dhe të fitojë autonomi më të madhe në menaxhimin e furnizimeve të veta me energji. Ai theksoi se qeveria po zgjedh “energji të sigurt, të përballueshme dhe të qëndrueshme”, me “më pak varësi nga importet fosile dhe më shumë kontroll mbi furnizimin tonë”.

Negociatat do të përfshijnë të shtatë reaktorët që menaxhon ENGIE, duke përfshirë stafin, asetet dhe detyrimet, siç është menaxhimi i mbetjeve bërthamore. Aktualisht, vetëm dy nga shtatë reaktorët janë funksionalë dhe prodhojnë energji elektrike. Marrëveshja do të pezullonte çmontimin e planifikuar të objekteve të mbetura. Plani i nacionalizimit vjen pasi Belgjika hoqi dorë vitin e kaluar nga planet dy-dekadëshe për heqjen graduale të energjisë bërthamore. Në vitet e fundit, Belgjika ka bërë gjithashtu përpjekje për të zgjatur jetëgjatësinë e reaktorëve më të vjetër të vendit. Të dyja këto lëvizje u motivuan nga rritja e çmimeve të energjisë pas luftës në Ukrainë.

Në vitin 2003, Senati belg miratoi një akt, mes shqetësimeve për sigurinë, që ndalonte ndërtimin e centraleve të reja bërthamore dhe kufizonte jetëgjatësinë operacionale të atyre ekzistuese në 40 vjet. Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), pjesa e energjisë elektrike e prodhuar nga reaktorët e vendit ka rënë nga rreth 60% në fillim të viteve 2000 në rreth 40% sot.

Në dy muajt e fundit, tensionet gjeopolitike dhe lufta në Ukrainë kanë shkaktuar rritje të çmimeve të energjisë në mbarë botën. Kjo shënon goditjen e dytë ndaj tregjeve të energjisë në Evropë, pasi kontinenti ishte larguar kryesisht nga lëndët djegëse fosile ruse pas pushtimit të Ukrainës. Bllokada e vazhdueshme e Ngushticës së Hormuzit ka shtrënguar furnizimet, duke bërë që inflacioni i energjisë në Belgjikë të rritet me 10.6% në prill, raportoi agjencia e lajmeve Belga. Evropa, e cila importon një pjesë të madhe të energjisë së saj, po përpiqet të ringjallë energjinë bërthamore të prodhuar brenda vendit për të stabilizuar tregjet e saj të energjisë. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi muajin e kaluar se largimi i Evropës nga energjia bërthamore kishte qenë një “gabim strategjik”. Një sondazh i BE-së i vitit 2024 tregoi se rreth 56% e qytetarëve të BE-së besonin se energjia bërthamore do të ndikonte pozitivisht në jetën e tyre gjatë 20 viteve të ardhshme, ndërsa 35% kishin një pikëpamje negative.

Marrë nga Deutsche Welle