Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, prezantoi të enjten raportin e tij vjetor mbi aktivitetet e aleancës në selinë e saj në Bruksel. Ai vlerësoi një rritje reale prej një të pestës, ose gati 20%, në shpenzimet e mbrojtjes në Evropë dhe Kanada gjatë vitit 2025. Kjo shifër thekson angazhimin e shtuar të anëtarëve të aleancës për sigurinë kolektive, duke reflektuar një ndërgjegjësim në rritje për sfidat aktuale gjeopolitike.
Në parathënien e raportit, Rutte theksoi se “ndërmjet viteve 2014 dhe 2025, Evropa dhe Kanadaja anëtare të NATO-s kanë dyfishuar më shumë se shpenzimet e tyre vjetore të mbrojtjes, me një rritje reale prej 106%”. Vetëm në vitin 2025, aleatët e NATO-s në Evropë dhe Kanada investuan një total prej 574 miliardë dollarësh (rreth 500 miliardë euro) në mbrojtje, duke shënuar një rritje reale prej 20% krahasuar me vitin 2024. Kjo tregon një përshpejtim të ndjeshëm të investimeve në kapacitetet mbrojtëse.
Rutte bëri të ditur se të gjithë aleatët raportuan përmbushjen e objektivit vjetor për të shpenzuar 2% të PBB-së për mbrojtjen. Tre prej tyre madje deklaruan se kishin arritur objektivin e ri prej 3.5% të vendosur për vitin 2035. “Kjo tregon se aleatët e NATO-s e njohin mjedisin tonë të ndryshuar të sigurisë dhe nevojën për të përmbushur detyrimet tona kolektive,” tha Rutte, duke nënvizuar seriozitetin e situatës gjeopolitike dhe rëndësinë e bashkëpunimit.
Ish-kryeministri holandez foli vazhdimisht për samitin “historik” të NATO-s në Hagë qershorin e kaluar, duke e quajtur atë një “moment përcaktues për Aleancën tonë”. Në atë samit, mes kritikave nga Presidenti amerikan Donald Trump, anëtarët e tjerë të Aleancës u zotuan të shpenzonin 5% të PBB-së çdo vit për mbrojtjen deri në vitin 2035 – 3.5% për “financimin e mbrojtjes thelbësore” dhe 1.5% tjetër për “investime të lidhura me mbrojtjen dhe sigurinë”, si gatishmëria civile, inovacioni, infrastruktura kritike dhe forcimi i industrive të mbrojtjes. Rutte theksoi se ky plan po e bënte NATO-n “më të drejtë dhe po ribalancëonte barrën e sigurisë sonë për mirë”.
Rutte shprehu shpresën se NATO do të “ndërtojë mbi arritjet tona” në samitin e këtij viti në Ankara në korrik, duke thënë se “nuk ka vend për vetëkënaqësi dhe nuk ka kohë për të humbur”. Ai paralajmëroi se Rusia “vazhdonte të testonte Aleancën” dhe mbetet “kërcënimi më domethënës dhe i drejtpërdrejtë për paqen dhe stabilitetin në zonën Euro-Atlantike”. Në veçanti, Rutte përmendi pushtimin e Ukrainës, që po hyn në vitin e pestë, i cili sipas tij mbështetej nga Kina, Koreja e Veriut, Irani dhe Bjellorusia. “Një lidhje e fortë transatlantike mbetet thelbësore në një epokë pasigurie globale,” shkroi Rutte, mes pakënaqësisë së Trumpit me aleatët e NATO-s hezitues për t’u përfshirë në sulmet SHBA-Izrael kundër Iranit. “Amerika e Veriut dhe Evropa kanë qenë gjithmonë më të forta së bashku në NATO dhe kështu do të vazhdojmë të qëndrojmë të sigurt në një botë më të rrezikshme.”
Kjo rritje e shpenzimeve të mbrojtjes reflekton një ndërgjegjësim të shtuar për sfidat gjeopolitike, veçanërisht pas agresionit rus në Ukrainë. Angazhimi për objektiva më të larta të PBB-së tregon një riorientim strategjik të Evropës drejt autonomisë më të madhe në siguri, duke balancuar marrëdhëniet transatlantike.
Marrë nga Deutsche Welle